77 2 
De Aquatilibus. 
TtnSura. 
Imentio 
- I® 
iam qua: mari pullulant, alliduntur, Ariftot.Et alibi: Efcas putidas eis purpurari) emoliuntur :&accedunc 
ipfxad eiusmodielcamalonge,vrpoteodorantes.Fae|jdiscapiuntur,I :> linius.Canubus vs.mm(rubetarunt 
Ifldorus &r Albertus)vd hamo additis,prxcipue purpuras certum eft allici:Plinius, nefcio quiun recte , vix 
enim hamo eas capi crediderim.Hicehus fcribit purpuratores chamis ad inefcandu vti. T arentinus efcam 
quandam ad polypos defcribit.qua purpurx etiam illiciantur.eam in Polypo recitauimus. Purpurx captx 
diebus quinquagenis viuunt faliua iua,Plinius. Viuit purpura extra mare quae capta eft , dies circiter quin- 
quaginta.alit altera alteram.eo quod fuatefta gnarum, veluti algam mufcumve gerit, qux autem pro cibo 
iis afferunt,ponderis caufaadhiberi aiunt, v t in libra fint grauiores, Ariftot. Limofa regio idonea eftpur- 
puris(nutriendis,aliisque conchis)Columella de piicinis loquens. 
Deinceps de purpura, non concha, fed colore tin<fturaue,dicendum.nam,vt cumPlinio dicam,fi hadc 
nus transcurrat expofitio,fraudatam profedo fe luxuria credat, nosque indiligentia: damnet.quamobrem 
proiequemur etiam officinas, vt tanquam in vita frugum nofcitur ratio, fic omnes qui iftis gaudent , pra:- 
jnia vitae fuae calleant. Ad purpurx rin£turam pertinent etiam qux fuprain Murice E. & Conchylio E. di- 
ximus. Purpurx quidem appellatione buccinum & conchylium contineri, leges lup A in Conchylio a. 
Tyrij haec de purpura: inuentione dicunt: Cum canis Herculis in laxo adrepentem purpura vidilfet , emi- 
nentem extra conchas, carnem exedille , & illius lanie fua labra puniceo colore tinxifle : vr autem veni llec 
heros adpuellam nomine Tyro, quam in amore habebat, ipfaque canis labea infolito colore purpuralcere: 
animaduectifletjdixit fe non fore amplius in Herculis amore,nili fibi veftem ex eadem tindlura, qua canis 
osefflorefcebat, fplendidlorem quoque, conficeret. Quamobrem Hercules ex beftia ftudiose conquifita. 
famem colle&atn puellse attulit, GiUiusexfollucisOnomaftici 1.4. vnde Politianus edam pere%anteJ: 1° 
tranftulit Mifcellaneorum capite n.Nos igiturf inquit ibidem Politianus)in Ruftico noftro, propter hoc- 
ipfum concham diximus Herculeam.cum purpuram fignificaremus. Porrb autem Nonnipoetx verficuli 
fuperh ac ipfa fabula, fic in libro quadragefimoDionyfiaconinueniuntur: 
K« SM’. rlagt rUffiqm oariy^nsat awrlfyvTit SrtAaarwr : 
ryi kuuv «Xi iiyof W tiyiAhalmv tftrf m Sritn^v iyfil}.' 
Xioviat Tofipvf* ira.^U'<t(,ivSoSn Kayfis X»Ai« fo/Wgaf hq-f tw{i : 7 ? 
QtuSfiv itiiyXulfuv Ifu&t/vtTo artt/tlns* 
Purpura’ fic inuentx meminit etiam Caffiodorus Variaru i.i. Purpura: vfum noftris temporibus prorfus 
ignotum efle,inter do&os conuenir.Mirum tamen hoc videtur, ('inquit Bayfius ,) cum in Carteia Beticar 
prouincia olim murices & purpuras liobilesfconchis vel dece cotylas capientibus,) ex Strabone conftet.lt 1 - i 
Sardiniaquoque fuiiTe conftat ex prouerbio Tinctura Sardonica,&c. Miretur etiam aliquis no in Europa» 
foliim,& Romx(vbi purpura: vfum femper fuifle Plinius tradit , ) fed Africa quoque & Afia , & toto terra- 
rum orbe defecilfe-.chm ex Africa olim Afiaq;&Pet fis etiam peteretur, eorum quidem qui noftro feciu® 
varias & remotiffimas nauigationes aliasque peregrinationes literis mandarunt, purpura: ( quod fcian/ 
nullus meminit.Purpura' (Rori purpttr<e)falccs fccuresque Romana: viam faciunt : idemque pro maiefta ce 
pueriti^ eft.Diftinguit ab equite curiam,diisaduocatur placandis, omnemque veftem illnminat.intriuu 1 
phali mifcetur auro, quapropter excufata & purpurat fit infania , Plinius. Pollux inter honores & prati* 1 *® 
purpuram nominat.Imperatores Romani priuatis purpurx vfum interdixerunt, in titulo , Qux res vcin 1 
non poffiinr, libro quarto Codicis. Purpurx timftores & qui eam adueherent , a vectigalibus imnmncs e- 
Sanguis finies, rant,Grxcus quidam incertus. Sanguis non in eundis terreftribus eft. Verum fimile quiddam : v c fep 1 * ‘ * 
sfy-c.fynonjma. mati fanguinis vicem atramentum obtinet, purpurarum generi infedor ille fuccus.Pliuius. Cum > aUl 
Dignati». 
eant purpurx, tunc deterrimum habent florem, quem liquorem fine fuccum &florem,&rorem.&Sari a ' 
num,& Tyrium, & faniem ,& Pelagium Latinis vocatum reperio , prxfercimque oftrum a Virruuio 
odauo,Mailarius.Vocatur & oftrum,& fucus: vide infrain H.e. Pollux Aikfw , id eft cruorcm vel !an> e ' 
vocar.aliqui etiam ex Grxcis,id eft florem. Plinius fuccum & rorem dixit : quem raixobarbarus » ' 
bertusmale intellexi t.fcribit enim: Ver no tempore perrorem hauftum , liquorem preciofitm ore (a 
quafi fpumando.Habent autem reuera , vt Ariftoteles docet , florem inter papauer & collum appellat», j 
intrinlecus. Purpurx florem illum tingendis expetitum veftibus, in mediis habent faucibus, liquori:- ^ ^ 
minimi eft,in candida vena: vnde preciofusille bibitur nigrantis rofx colore fublucens. reliquum c ° r P d 
Purpures coleris ft e rile,Plinius.dixit autefterile vbi Ariftoteles habet r vtftfi 'as , id eft aluminis. Purpurapro Solis pr°P ^ 
<iarset*s, q U i cace colorem habct:& puniceum quidem procreat Africa,id eft, quafi violaceum colorem : Tyros 
tem rubeum, Vitruuius libro 7. Conftat purpuram colorem varium prx fe ferre ad Solem, ac Lunam 
Lucernam,Diogenes Laertius lib. 9. Purpurx infinibus(Vffpr/^<V)magnx fcabrxque fune, flos m a ^ ^ 
parte niger,in nonnullis rubefcit.parux ad litora & oras reperiuntur.flore rubro.partcs ite ^r,vdn 
gras, Auftri nx rubras magna exparte ferunt, Ariftot.Proappararu ena& mixtura diuerfis color vana , 
yiuat capi opor- progreflii dicetur. Viuas capere contendunquia cu vita fuccum eu euomut. Et maioribus qaide p» r ,P 
detracta concha auferunt.-minores cum trapetis frangunt,ita demuna rore eum excipientes Ty rl J> f ,^ aS , 
t . _ _ ri r ' . O. .. .. An n d n .lui nr /LT 'Kll ili r: -» 
tere. 
Ttn&urtmoduf 
& rattt. 
Phoenices purpurarum captarum teftas confringunt,& carnes ad rinduram condiunt, & aqua . r, 
& fordibus expurgatas,fiuccenfis ignibus in lebete coquunt:earum fanguis vtab igne incalefcir,«^ i( j 
florefcit,partimquc flauefrit,partim cyaneo colore fit.partim in alium colorem coucrtitur: acia_q 
- r* • •!!: ..F /'"'.Ii l-.. a fhi Prx 1 1 iTk-i C r a vKi 
tua , q°f 
impofueris.in illius colorem c6mutatur,GilliusexOnomafticoPolliKisi.4.ybi verbaaliquotpt 
Grxcc leguntur^H orirst Kodu/strci r l orj** ov i* rttura 7, tifi tretf Jwyv^ttvTie Ti &n pjjtpni- 
cluj \{€rrn t» to Sttxafl/or.fic interpreror,aliter quam Gi 
<vt 
Ex Plinio, 
ces capris purpuris teftas fimul & carnes tundunt , & deinde condiunt (fale nimirum vel nitro j ^ 
xt«)vt color firmior ac tenacior fiat,& fordibus aqua ablutis , (primum videtur vt tundantur ,} ecU pj in ian» 
lauentur. .tertium vt flos eximatur, condiatur , coquatur Jm lebete ad ignem coquunt. Eadem e re __ >( , re 
, fecificaucre 
audiamus. Capi eas poft Canis ortum , autante vernumtempus vtiffimum : quoniam cum toc a^ve- 
fluxos habent fuccos.Sed id tingentum officinx ignorantium fumma vertaturin eo. Eximitur P iaftutn . 
na quam diximus,cuiaddifalem neccflariam,fextoriosferme in libras centenas. Macerari \ ’ ente nas 
Quippe maior vis tanto quanto recentior. Feraerein plumbo > fmgulisque aqux amp ° r at quc 
