(I D 
807 
De Ranis. LiW IUI. 
de rana palvstri et venenata, 
cfl, Bjtfone aquatili,) Rotideletius. 
n te r ranas (untqua:inpaluftribuslocis,&putrifcerid6que 
imo oppletis,& nafcuntur& viuunt,qua: paluftres re&edicipof- 
' nt - ied q uia qmn fluuiatiles funr,in paludibus etiam & in aquis fta- 
gnanribus reperiuntur, ad Huius difcrimen illam venenatam co- 
gnommaunnus, qua; Bufo aquatilis vocatur, a Gallis Crapaudeau, 
a Cnecis U{oCa T ^ x &, deniq; terreftris (inio paluftris) , fi ue 
ruhetaqux paluftrem vitam in terreftrem non commutauit. Ea ru- 
10 eta Huepliryno terrcftri minor eft : cuius venenum maiafympto- 
mataque eadem fequunmnquamtbeta^qua: Diofcorides lib. £,cap. 
3 'dic explicat : ujj<& vel eAioSarf£t^©-,id eft , rubeta aut rana paiu- 
ris aflumpta tumores ciet , pallor corpus vehementer decolorat, 
vt plane buxeum Ipedhetur : Ipirand i difficultas torquet, & grauis 
alitus oris , lingult usque , & inuita interdum genitura: profufio 
conlequitur.PauIusiEgineraipfti&wettara.&sA^r, jSciVjs^appel- 
•l^Cjcai vires omnino fimiles tribuit : qubd corporis tumorem indu- 
cat haufta,paUor6mq; inrenffim buxo fimilem : quodq; a*^te lpiri- 
aduerSfw 0 ! faWfiHgUl r infe r fte f> ali q« a " d ° ewmfcnen fine voluntate erumpat. Eadem quoq; 
10 mnlrl h '1™° rcmcduprxrcnbunturJuuanturenim quiidhauferunt , fecundum vomitionem 
mentiambnhr[ Uj ?x rUn r ln r bll f drachmis > auc C YP™ totidem. Breuiter , cogendi funt vcvdhe- 
entiambulati^m & curfui fe credant ob torporem quo corripiuntur.Quinetiam quotidie Iauandi funt 
candermAlcxipharmacisfimile venenum ranxilliineffiececinit,que multain arundinetis viur miam 
DE RVBETA SIVE PHRYNO, RONDELETIVS 
Jimc rmapalaftn venenat* funilem effie aiQide^ptEluratofenonappofuffie : nos alter, u* (quam m 'p 0 . 
J" enore huius capitispan e defcrioit.) rubeta effigiem exnefivo De Quadrupedibus Oviparis 
libro appofuimus. 
3 0 R v b e t a proprie terreftris eft,qus Bufo a Vergilio dici- 
tur, id eft,rubera maxima terreftris,ad diferimen paluftris,de 
qua modo locuti fumus. <J' f «T©- a Graicis dicitur 
7 » nrde ris veifa. 70 ^iSnu a.7n 7 iis A<- 
/■*»’« Tsr trifur eid tUjj j^sjs-ssiW. 
Animal eft, inquit Aetius.raagnimdine nihilo minus Te- 
ftudme parua , exafperatautein& vibrat terga diimfpiritu 
impletur, atq; ob id ipfum audentius euadu. Ad laedendum 
Uaejue manifefte infurgic , & falcibus interpofitum fpatium 
contrahitiraro quidem morfuminfligen$,vcrum anhelitum 
4o confueuit vehementer virulentum inducere, adeo vt etiam 
«anhelitu contingat tantum eos quiprope fimt,l$dat.C 2 te- __ 
tum qui ab eis Lefc funtffiis omne corpus intumeicit & diffunditur, ac cici omnino pereunt. Vidi coui- 
Symptomata in muliere qua: periit lupriptisherbis,quibus Rubeta vcnentunffiumaftlauerat! 
Eft autem Rubeta rana: Iimihs , colore fufeo , roftro latiore & magis rotundato, quale in fecunda Pa- 
q "aml PeC, r efCr f mUS ‘ ° CUllS & totundis.Denique rana: paiuftri & venenati fimilis eft, 
pleuram eius non appofiurnus. Cute tegitur crafia&vix penetrabili, tum quia dura eft, 
m quu tumida & pintu drftenta kbbus cedit. Pulmones intus habet magnos & rotundos , quiq; acre 
u to compleri pollum.hepar vrtiatum, vudeprauum beftite temperamentum autore Ariftotele : Non - 
Io tianr n,m i 1I T I [. ’ Vlfla A°T" 0 iecmora,vt corporaquoque eorundem praimm temperamentum for- 
uanmr vclut Rubeta:,! efttidmi^&fimilnun. Neocles & Timams fcripfcruntRubetas b.na iccinora ha- 
obTa"'^ a terum quidem occidere , alterum alteri aduerfari & falutem afferte , & a formicis non attingi, 
trad n Pornil £ IS obnciendum cenlent , vt pars quam non vorarin t venenata fit. Mira de Rubetis certarim 
infic K aU r b0l ' eS ’ ^ Pbn!US re « nfet : fed id imprimis , ex his ranis lienem contra venena qua: fiant ex 
P s , auxiliari. Cor vero etiam efficacius effie. Rubeta apes interimit, fubiens enim aditus aluei afflat, & 
uieruans rapit euolantes.nullo harc affici malo ab apibuspoteft. Ex rubeta multis modis venena prepa- 
ace . nc a ^ umcntes : quaiprxftatignorafle, quare de remediis dicamus.Rubetarum veneno aa- 
Uo ivf Ur UCCUS Dec°iiicrE,pI an ragini s ^ artemifia: potus. Item fuccus ranarum marinarum ex aceto & vi- 
fai-; 1 MC ^ U contra Ruberx venenum, SanguisTeftudinisianarum venenisauxiliatur,leruatoIanguine in 
e ^ rina pittulis fadlus,5c qtffim opqsfit in vino datis. ” 5 
Rubetae Tuus eft -a natura datus hoftis Buteo ttiorchis,qui eam rapit &dcuqrat fine pernicie, 
nis refiftfre ” cred ^ C g emmam v emacula lingua Ctapaudine nuncupatam in Rubeta inueniri,& vene- 
fithilf eir a^ r ' S ^ ubet:E S ener i s ea etiam efleeenfebitljr, qua: ffib terra vel fubftercoreinuenitur ranis 
inulr ' S>r ° ilr ° a - CUr ;^ e>cruribus k reLl k>ribus , cute tota tuberofa, maculis multis cinereis notata oculis 
& vuefcentibus,quipalpebra inferiore teguntur, maxilb inferioris extremum 
oriuntur ci l ™^ louedm S ua>v 7 tn ^ do ^^^ fimilis.Vafa fpennatica a fuperiore parte 
^etueffundf^T^ cumtransuerfilmal iba. Renes carnofi, vefica magna, retentam in ea vrime copiam in 
tum emittunr" H n ' Cdl ° VentrC n , lg , ra c l Uxdam ccmuntur,qfl* oua fortaffle funt. ha:c comprefta atramen- 
Ues vt Teftudin,' ,t Paf lu S r “ nain lobos duos diuifum,in quo veficafdlis,quod ex viridi nigricat. Pulmo- 
ni <3c rana:. V cfcicur formicis, cantharis, fimilibusque beftiolis,H£Ec Rondektius.Puto au- 
Yyy a (em 
I'eninumtx 
A 
B 
B 
Li&.j.deparf. 
autru CKp.iz, 
C.Fentnum. 
j. 
Veneni remedm 
D 
B.Crapjudtn* 
gemma. 
A. Rubeta /pe- 
des alia. 
