Dtyeptytet. 
812 
De Aquatilibus. 
faliua,demorfosvenenant,Matthiolus. Artcmilia alligata priuatim potens traditur,pota ve,aduerfiis ra- 
nas, Plinius, Macer fuccura eius cum vino hauftum commendat. 
H. a. Bufo congrum pileem in Amara itthiopix lacu,congri forma , fed capite foedo quali bufonis,nomi- 
nat Cxlar Scaliger De fubtilitate 226. 3. &c. Ranam piicatricero incolx lftrix rofpum appellant > id eft» 
bufonem Seiimiliter Itali etiam aqmlam pileem , Bellonio tefte. hanc nimirum a veneno, illam aboris 
forma. De Phryne nobili fcortomultatraduntauthores. .dilianus in Variis libro 9. auream eius ima- 
ginem Delphis eredam memorat. Phrynion herba Kiranidx j. 21. eft batrachium , in aquis nafcens , vt 
vrente. 
h. Dcomlnevelaufplcioexrubetis,diximuspauloantein E. 
R a n jb Scincoides numerolx enatx,peftilenrix futura: aliquando prxlagium lixnt, AlexanderBene - 19 
didus.fcd omnino legendum phrynoides , vt Ariftoteles nominat , idemqueexiplisprxlagium refert: 
cuius verba Grxca recitat Rondeletius , in capite de rana ccclitus demifla. (Vide qux lcripfimus fupra i» 
Explicatione tabulxdiuilionis ranarum ad numerum <>.) quanquam enim laneorum, quosvulgb ficap- 
pellant,colorem referunt ventre citrino , dorlo fufeo : & umilirer inaquis putridis degunt : & venenum» 
vt probabile eft, illis limile habent : hoc nomine tamen nullus idoneus autnor vfus eft : tk Icinci non funt 
quibus imperiti pharmacopolae quidam eorum loco vtuntur: ledlalamandrx quxdamaquaricx: Sala- 
mandras noftri DJJdtcn indigetant : aquaticas ver6,5S>affcrmol(Ctt : ranas vero iftas ab earum fimilitudine» 
vtconiicio,9)?onlC/diminutiuavoce. Ranx phrynoides funt (inquit Petrus Aponenlis in commentariis 
fuis in problemata Ariftotelis) quarum facies figna rubea habent. Huiusmodi vero ranas , vel potius ra- 
nulas,multoties vidi. Multb minores funt vulgaribus ranis, parte prona coloris charopi,vel cinerei , f eU z<> 
culi: lub ventre vero citrini, aurei, Nec raro contingit eas in Itaha videre poftphiuiamimmediaccxft a 
prxcedentevehemcnti,laiientes per loca prius arida, puluerulenta. caudam habent paruam & tenuem- 
Sed huiusmodi ranularum nomine intelligenda funt quxuis animalia ex putredine orta: Ariftoteles ta* 
men hxc prx exteris forte nominare voluit : quia cum lint diuerlorum colorum , maior copia materis & 
putrefadio amplior in ambiente nos loco indicatur : Hxcille , qui &IoannisDamalcenihunc aphori' 
linum citat:lnquacunq-,prouinciaabundauerint animalia generata ex putrefadione, putredines &peft eS 
in corporibus incolarum eodem anno generabuntur. Rondeletius easdem JWmA* die putat, hoc eft» 
coelo demilias : quas ego cum pluuiis tantum cadere dixerim,vel alioquin ex aere fublimi cadere , id qnod 
rariffimum ac inter oftenta eft. Et qiunquam hoc etiam aeris corrupti magnum eft lignum : & popul° s g 
aliquos haclue regionibus luispulfos(propter ranarum e nubibus demillaru copiam, &grauem interfe- 3 
darumodorem)liceris proditum eft: phrynoides tamen didx in ipla terra ex eiusputredincgencrantur: 
Sc quanquam femper appareant alique per xftates,ft tamen in maiore folito copia prouenerint,inlalubr e 
ftgnum faciunt. 
Diopetes ranx a nullo authore nominantur , quod Iciam ,prxterqu'am femel&r iterum a Plinio» 
nempe libro 32. cap.6.his verbis : Ranx quas diopetes & calamitas vocant : fanguis earum eum lachry® 3 * 
yitis, fieuulfis inutilibus palpebrarum pilis illinatur , renafei prohibet. Et rurfus capite 10. Iecurranf 
diopetis ve\(Rondeletiui legit, grjcahmitx, in pellicula gruis alligatum , Venerem concitat. Sedvtrobi- 
que alia ledio habet dryophy tes,quam & Hermolaus fecutus eft. V rcuuque lega$,apparet Plinium , f‘ ue 
diopetem fiuedryophyten eandem feciife cum calamite. Rondeletius etiam in capite de ranis in gener e > ^ 
dryophyten eandem calamitx facit, poftea de lingulis agens diftinguit. Ego de his vocabulis qua’d ail1 
Rondeletius ranas paruas rubetis limiles.quas ^ux.oh S£t Ariftoteles cognominat, JW& tA- eile putarift 11 . 35 
fententiapaulbante nobis in controuerliamduda eft. Ranas certe quasuis e nubibus delaplas, quodf a ' 
dum Ixpe legimus , tam infelici ranarum pluuia , vt populi etiam ita pulli lint , Sutmut appellare licebm 
Vide quxcongeftaa nobis funt , in libro de Quadrupedibus ouiparis,in rana C.Pluuiam quidem w na ' 
rum, murium, pifcium,&c. dupliciter accipere licet : vt vel cum pluuia aqua hxc animalia ceciderint : ve 
fine aqua, agminatim tamen &pluuix inftar e nubibus delapla,iu terram dilperla lint. 
apparere incipiunt, cinn aqua earum cauis fe inlinuarit.genere autem differunt h ranx ab iis qux in p alU 
dibus & lacunis degunt. Abundantia tamen & harum & exterarum cum viguerit * (addiderim 
v\vu.eik*(addidertmy 
Ranx parux (o 1 1*1*30 ) nypt) non pluuntur , vt quidam putarunt : fcd iam prius fub terra latentes » ) 
d#0f 
(frmorbofam anni confiitutionem portendit, ) Ex fragmento libelli Theophrafti de animalibus quotum r®' 
pentina multitudo apparet. Mirambellura oppidum eft Santonicx prxturx. in eius agro tantum pi u1 ^ 
ranarum,vr cumularim totx vix tegerentur : oppidani neque domo efferre pedem , neque v bi veft>g lUl 
ponerent,haberent:Quo li totius pene Aquitanix ranina ouaconueda e(Ient,vix ille numerus expier 1 p°^ 
tuerit,Cxfar Scaliger. Vocabulum AoriTtis-apud Homerum inucnio, adandi cafu Sii compohtum.nori 1 
nataute ille ■7r0TaiJ.it id eft,fluuios c Ioue delapfos : quoniam fluuij,(prxlertim torrentes^eff 
aqua augentur. Alij autores tum in hoc, tum aliis a Zilt copofitis nominibus,omicron ponunt, a g enlt ^ 
$iot vt , Ata[*»inf. Euftathiusannotatnominaimrs7H>-,fi compollta lint a verbo wni&x*’ ft u0 , . 
volare.paroxytona elfe, vt i-jisrsrwr dirot : airitfjtir autem quod eft cadere,oxytona , vt JWmr rIrt/A A ll0 , 
rih-x, A/or De Palladio autem ccditiis delato, plura leges in Lexico GrxcoLatino » dcc. 
niam verb codices Pliniani quidam non diopetes ranas , led dryophytes habent , luper ea voce etl3 !^j tor 
quid afferendum duxi,prxter ea qux in libro de Quadrupedibus ouiparis rana calamite dixi.Gixcxig , 
limium nihil apud Grxcosfcriptoresde ranis inuenitur. AfvTriTHt vero oliuas legimus, rd-t lum 
tfjaiwiai d(*df> (lubaudio Varinus.quxpriusquam maturefcant,ex arbore cadunt. Drupas 
