De Salamandra. Lib. 1 1 1 1. 823 
COROLLARIVM. 
D e hocanimali in libro De quadrupedibus ouiparisfcripfi,Lacerti aquatici nomine: &Bellonii 
de eodem fcriptum addidi in eiusdem libri Appendice , capite de cordulo. Lacertus aquaticus , quem 
vidi viuum luperioribus annis ( circa noftram quidem vrbem paluftribus locis , prarfertim circa lacus ri- 
pas abundant )m fineAmrilis,oculisaureolis, exiguum, ouis plenum lubfufeis. branchias nuilas habebat ; vt 
Cordylus elle non p>o£m.lednequela 6 teum vllum humorem emittebat compreflusaut vulneratus:quod 
tamen eum facere & Bellonius feribit, fimiliter vtSalamandra, &ego aliasinalio obreruaui. Pulmo- 
nem quoque nullum in eo reperi : habere tamen non dubito, qubd autem non inuenerim in vno & per- 
exili illo.partim hebetudini vifus mei , partim horrori , prae quo venenatum ar.imalculum diutius rracta- 
,0 re nolebam , attribuo. Bellonius circa fauces quiddam veluti carnofum ad lingua: radicem ei extubera- 
re ait. idipfumanpulmofit, perferutandum. refpiratenim eam partem mouendo , quod foris apparet 
ficuti in ranis:hoc obferuaui in capto quem manu tenebam, Olim cum in vitreum vas, vnum huius gene- 
ris coniedfum,in aqua feruarem viuum, ore femper fere fupra aquam prominente, vtranas, deprehendi: 
qubd reipiratione nimirum indigeret. Pulmonem quidem ei in elle Rondeletius etiam atteftatur. Nu- 
menius Cordylum f vaop , inter pilcium elcas ( quibus inclcanmr)cum pirSne & herpilla marinis nomi- 
nat, Athenaro tefte-at lacerto aquatili , vtpote venenato,pifces ineicare nemo (opinor) velit. Cordylum 
quidem venenum hahere veterum nemo fcriplit,ne eorum quidem qui de venenis ex animalibus tracta- 
tionem profeffi funt. Eorum certe qua: branchias habent ( quas & cordylo Ariftoteles tribuit) venena- 
tum nullum inuenias(pr*terquam aculeo : ) nigris quibusdam pilcibus, vt in Armenia , exceptis , vitio 
10 nimirum ab aqua, in qua degunt , aut prohibiraperipiratione, trado. Sed de cordylo nos etiam plura di- 
ximusfupra Elemento C. &in libro De quadrupedibus ouiparts moxpoiiranas. Itali quidam Salaman- 
dram hanc beftiolam vocant , fimiliter vt terreftrem : aliqui Maralandoiam, transpofitis nimirum literis, 
& forma diminutiua: nifiquisa MaralTo (lic viperam vocant) dedudtum hoc nomen malit: qubd licet 
minima quadrupes, vipera: tamen inftar venenata fic. Noftri Salamandram terreftrem vocant 50follC/ 
velalapidibus ©ftfnmollc. hyeme enim in lapidibus abdita: iacent, prarfertim vero in cauernis toforum 
non procul ab aquis, aquatilem verb 9SJa|fermoll<, Hippocampum Grarci hodie aanUa. vocant , quidam 
Salamandram marinam,Rondeletius» 
Anteriorum pedum digiti funt quaterni, pofteriorum quini : quodpi&orum negligentia innoftra, 
Bellonij &Rondeletij quoque figuris non obleruauit. 
Jo Salaman iris aquaticis imperiti pharmacopolx&impoftores quidam pro fcincis vEgyptiis,non dubio 
Veneno.eoq; feptico,inter remedia vtuntttr.Pro fcincis fijpe venduntur aquatica: lacerttc qua’ noxia lunt, 
AdamusLonicecus.Affirmauitmihi vir bonus & fide dignus,ex proximo vrbinoftrae vico, vicinum q nen- 
dam fuum in potu paruulos lacertos aquatiles haufille : & cum argrotaret, vnum viuum oreab iplo reddi- 
tum efie,eumquc paulo poft obiilTe. 
Alivd Lacerti amphibij genus eft praegrande & edule, cuius pellem nuper ad me mifit vir lingulari 
dodri na & humanitate loannes FcrreriusPedemontanus , his in epiftola de eodem perferiptis verbis: 
Mitto ad te pellem lacerti,quam ad me attulit ex Brelfilla regione vitra T ropicum Capricorni Gul. Hen- 
tilon Scotus , qui illuc cum domino Nicolao Villagagnonio equite Rhodio ante biennium nauigaiiic , 8c 
nuper ad nos rediit . Pellis ipfa fere ad vnam vlnam Gallicam longa eft,led capite catet. Huiusmodi lacer- 
to tis illic vefcuntur pro mifcuc omnes. Et, vt refert meus Scotus, carnes illa: non minus lunt gratte palato, 
quam apud nos teftudines noftrac habentur,Ha?c ille. In terraautem 8c aqua lacertosiftos magnos & edu- 
les in regionibus iftis degere , nuper in Germanico libro Heffi cuiusdam ex eisdem reuerfi , legere me- 
mini. Similis videtur Higoana lacerrus Indicus, cuius Cadar Scaliger mentionem facit, Defubnlitare 
voluminis 185 . 8 . conuenit longitudo , & qubd editur, & corium nigrum maculis (candicantibus) di- 
ftindum. Dorfum ferratum congruere non puto : nam pellis ad me milia, extenla erae. Caput non 
vidi. r 
Salan x, 2 a Aa^ihpilcis bonus,*) <rnt atrii eAsjx rt JV/fSTAarwf, Hefy chius & Varinus.Ge- 
lenius nofter propter nominis fimilitudinem , lalangem conii ciebat die falmonem.nam & priores litera; 
ad nomen 0altn accedunt : &c pofteriores ad alterum Germanicum eiusdem pileis 
SALARpilcisab Aufoniodidus, fine dubitatione is eft, quem vulgbTrutam appellamus, Gillius. 
CuiuslentenciamGe.Agticolaquoquecomprobauit.nospluradcTrutapifce, quem Germani (in go, 
ten vel gorilK nominant, infra in T.elemento. Carolus Figulus in libellofuo de pifcibus ab Aulbnio no- 
minatis : Thedonem ( inquit) o pinor elle pifcem quem vulgo Trutam nominant,Germani vero & Galli 
Forellam ( G aliis vbtque vfit <tius puto nomen Trutte : _)eundcmque Salarem & Farionem aliis nominibus 
dici. Confirmari hoc Autonij verfibus poteft, qui funt : 
Turpureiffy Salar fttllatus tergora guttis. Et nullo fpmte nociturus acumine Thedo. 
Et paulo infra de Farione: 
Eetfeinter geminas fpeciei > tjeutrumj. i &vtrunt} r Quinecdum Salmo, nectam Salar, ambiguus^ 
Amborum medio Farto (alij,Sario )intercepttfub <euo. 
Audis hic Thedonem elle paruulam & adhuc teneram Forellam : quarpoftquam fuerit grandiufcula , no- 
ttmn fuum amittit, & Salar vocatur. Audis hic etiam ab Aulbnio Farionem dici medium inter Salarem & 
Salmonem, atque Farionem ab Aufoniodelcribi in hunc modum : Fario eft adulterior Forella , Salare 
maior, & Salmone minor : hoc eft,quat iam deliit elle falar,& quat nondum eftfalmo,(mare autem ingrefi 
^Salmonis formam airumit,)Ha:c ille. Ego Thedonem prorfusdiuerfum eirearbitror: (Vide fu p tam 
^orollario de capitone fl. A. ) Farionem autem ab Aufonio exiftimatum quidem a Salmone artate tantum 
«merre,efle Forellam vulgo didtumpilcem,Salmoni quidem non dillimilero, fui tamen generis a Salmo- 
^mus diuerfum. Paulus iouius , & eum fecutus lo. Langius medicus in epiftolis fuis Carpionem Benaci, 
alarem Aufonij eire putant.fed cum e falare Salmo fiat,carpio autem ille, qui T tutarum generis eft,idem 
nomine pifeis maneat,quomodo erit Salar Aufonij?Hiclanenihilahud eft quam paruulus Salmo, 
tItt ©elmlltta Germanis. r 
Zzz 4 SaJ-ENA 
A B 
Palm», 
KdguX<8r, 
B 
G 
