De Aquatilibus. 
Migratio>iacf T 
tapurtm & dt- 
brftt/u. 
828 
mereantur. Diu viuere non poliunt in aquis dulcibus ftagnorum,niiliiberum habeant tranfitum ad dul- 
cihus. ces vn das fluuiorum, Author de nat.rerum.Quo nam cibo vefcatur Salmo, &an vllo prorfus,adhucincer- 
cum eft : cum in ventriculo exenteratus nihil oftendat,prxter fpilfum quendam humorem , Hedtor Boe- 
thius. Ego etiam aliquando cum disfedtum infpicerem, nihil in ventriculo &inteftinis huius pifcis repe- 
ri,prxter mucum quendam fubflauum,& lapillum candidum : genitura: vero multum ( fub finem No- 
uembris) non in ipfis(vt appellant) laftibus/ed in vafis fpeririaricis. Pifcatores noftri aiunt in maiorum 
ventriculis nunquam aliquid, in paruis nefcio quid inueniri. maiores enim ( qui iam falmones vocantur) 
non alio quam aqua cibo victitare. Maio quidem menfe , floribus ruris eos frui aiunt : tum enim quia o- 
ptimi funt,ex ipfa cceli temperie(quam flores indicant) frudum percipere videntur. Aqua praecipue tur- 
bida,tanquam aptiore ad nutriendum,quod craffior fit,eum gaudere aiunt : & fluminibus turbatis prx- 10 
cipue altius migrando niti,veluti perfequentem huiusmodi aquam : qux craffior dulciorque ( vtrunque, 
aut alterutrum) fieri videtur,piuium liquatione, herbis innatis, &pinguibusagris.Sed ab Argentiftenfi le- 
ne quodam & perito pifcatore accepi/almonem dum (almo eft, ( hoc eft ante vicefimum quintum Iu hj 
rtuacit* diem,) pediculis aquaticis (vt vocant) vefei: deinde vero & a partu , obuiis quibusque pifcxbus. hxc &' 
pius in dilfiectorum inteftinis le deprehendille ait. Cor.etiam extradum,ab animali imperfedo, aliquan- 
tisper adhuc pullat : fed omnium ( qux apud nos funt ) animalium diutiffime lalmoms. Itaque iub vno 
■ corde pullante vendunt pifcatores piures falmones incifos per frufta ,tanquam omnes recentes , corde 
>,a4 * “ adhuc palpitante monftrato,Albertus. Piger pifcis eft, lea fortis, Albertus. Mihi quidem non pxget vi- 
detur, cum &ad faliendum agilisfit , &aduerfus fluuios perpetuo nitatur , femperque afeendens prdmb' 
ueat,quanquam tardius forte propter corporis magnitudinem 6c pondus. Salmo ( inquit Phyuologu s 
obfcurus) dicitur dfaltu. caudam enim ore replicat, & refledit , valide eam ore tenens, donec faltnsagih- 
tate locum etiam prxruptum confccndit. ledhec colore (forte corpore) multum valet, nec lapore,antc- 
quam guftauerit mare. Ad quod tendens contra (tuxta) fluminisimpetum,apropofito non defiftir, quo- 
usque reficiatur,deinde ad nota domicilia rcuertitur. Robore fortis eft , fed ponderofus & grauis. omnis 
quam habet agilitas a potentia virium eius potius eft quam a leuitate corporis. Vbi in tran(itulxpem,ye 
aliud huiusmodi obftaculuminuenerir, caput cauda: coniungit , &fic in circulum flexo corpore tranfi- ir > 
Author de nat. rerum.&parrim Albertus. Salmunculi etiam aWKo) furit: quod fiin vafe aliquo vena es 
cum aliis permixti iri aquafuerint,aquaeis adempta, exilienr: &ficab aliis pifeibus ftarim dignofcuurut- 
Salmo in mari natus fluuios fubi t,adeoque dulci aqua gaudet , vt natali folo relicto , in illa perpetuo 
vluat,necin mare reuertamr,vt opinor : quia in mari rarius capitur, Roudeletius.Sed contra nafcl eum in 3 
fluuiis,atque ex iis in mare defcendere,&c.ex iis quxfubiicientur,authorum , & omnium a quibus icift 1 ' 
tari fumus pifcatorumteftimoniis, conflat. Autumno (inquit Hedor Boethius Scotus) riuulispleruri- 
que, aut locis vadofis, coeuntes Salmones iundis venrribus.oua pariunt, fabuloque contegunt : quo tem- 
pore mafculus adeo ladibus,(7<*#«r dicit progenitura,) fremi na ouis exhaufta eft,vt macilenti euadant,pee 
quicquam fere prxter olla ac Ipinas pellem q; fuperfit , ineptusque efui fit (pifcis.)Referun t eam maciem 
contagij loco haberi.c&m obuios quoscunque fui generis inficiant qui fic aftedifunt. Cuius reibocc 
indlcuim,qu6d perixpe capiuntur vno latere extenuati,reliquo non ita. Cxterum ex ouis illis arena o 
rutis,pi fciculi ineunte vere nalcuntur,adeo molles, vt donec digiti magnitudinem non exceflerint, nran ^ 
compreffijvelut humor concretus, diffluant. Tum primum, naturxduce,ad mare pergunt : vigintiq; dI ^' . 
rum lpatio*aut paulo maiore,incfedibile didu qualem in magnitudinem excrelcant.inde reuertentesa ' 4 
uerfisvndis fluminis, in quo orti funt, mirabile lpedaculum cie fe prxbenr. Flumina enim quxdam n 11 ^ 
atq; illinc anguftis prelfia rupibus, ac proinde veloci de mi (fit curfu.vbi praerupto cafiu defcendunt,non P 
canalem ftatfm prodeunt, fed incuruatx vndx impetu paululum peraera ferumur,antequara cadant- ^ 
mones verb contra tendentes maiore nixu aquas laltu luperare tentant: & qui euafierint, in flumen al-m J 
dunt ad ea vsque loca,vbiediti fuerunt, ad patiendi vsqtte tempus remanfuri : debiliores, aut hxrent m * 
mo fluminis, aut etiam ex alto iam eueeti, praecipitantur inaquas. Quibus igiturvifium minus audii 
eft, aut referentibus aquis,vnde exilierant, reficiuntur : aut fubfidentes in terram cadunt fubiedam. _ 
accolx extrudo in hocftifpcnfisfiib aquis foco nonnunquam,in excauatisad pr^cipitia illa rupibus, c 
tibuscumaquaignifuperpofitis,cadentcs excipiunt, ingenti audacia, palati ac ventris leruientes i 11 ‘ ^ c , g 
atq; tam procul excidunt quidam, vt i fubicdis lebetibus, qui valde prope aquam feruent,excipiantut ^^ 5 
colaru m,in hoceuetnu.non leui voluptate.Redc quoq; ac diligenter it regibus cautum eft , ne aUtu ’ e[T1- 
capiantur.nam vel foboles multum detrimenti acciperet, vel inutilis ferme captura elfiet.hoc autem fi . 
pusi fextoidus Septembris, calendisque Decembris intercluditur, Hxcille. Exloannis Kentmanj^ 
lcium Albis defcripcione,quam in noftram gratiam confecit. Salmones parui & magni e mari in ^ 
veniunt : nec proficiuntin eo, fed contabefcunc & emoriuntur. Ciim primum glacies fluuij refoh Ica 
fertur, hic pifcisAlbimfubit,pergicq;femper, donec rttrfus glacies ferriincipiat^wrewWw^w^^'^ 
mem: vt media aut amplius verisparte>*/late & autumno totis, & initio bjemis.per Albim & influentes u 
aejuas femperafcendat.)V lurimi quidem capiuntur circa medium quadragelimx,quo etia tempore 
funt.item circadiui Laurcnrijdiem.qui decimus eft Auguftimifi impediantur algis & herbis ne 
hCtn <Qtinjtjejuavoxflnon herbas aquaticas, afeetore, vt coniicio } nominatas'ifignificet:ijutdfll> 1 
fc/o,) qux crallx ac fufcx nubis iuftar paffirn in ripis natx falmonem impediunt. Mildarn flumen ( 
vtarbitroralenitate velmollltieaqux) prx exteris diligit falmo: &(vt quidam putant) ab .^jnfluit» 
moLmpeffu fluuij.qua cum permixta in mare fe exouerat,difcernit.Itaq; plurimi eo in loco,vbi Milda in AI ^ 
ut*,&c.) (Dellauiam vocant,quod oppidum eft principum Anhaltinorum,)capiuntur,hoc modo:AciW ^ nio j en , 
bim ingreifium principes vallum fiue obftaculum quoddam excitarunt , vt ita redundans aquatn ^ 
dina druercererur,odo cubitis aliquanto altitts.vallo graues & magnas arbores impofueritnt , r co [} 0 - 
60 
magnis intusf/««r 4 r^ora)cancellarunt,ne falmo tranfiliat.inter perticas alicubi nallx magna: r jpit 
:rit (almo qui per Albim afcendit,faltu aduerfusaque precipinmn^ 
catx.Hunc locum cum attigerit x - rin ivia*“" 
in altumivbi velin naflam incidit &capitur: vel arborem perticasve contingit,indeq; violente tJ . anJ 
fe traiicit.Hoc fi prima vicc non fuccelfierit,fecund6 etiam tertioq; experitur.d, li ne tum q uia p 
fi- 
iire 
