840 
De Aquatilibus. 
Wortnn- 
1« 
iO 
X ant ' 
effe. Marcellus Vergilius Diofcoridis interpres, marinas terre ftribus longiores facit. Quales terrena? 
(inquit) fcolopendra: funt, tales & marin? : longiores, tereti corpore, & infinitis pene pedibus ingre- 
dientes. Haec de magnitudine. Eft autem quod circa formam quoque addubitem. Marinq Ariftoteli 
fpecie formaque confimilcs funtterreftribus, faaj rui elb<j. Ego in terreftribus capitis caudaeque 
formam longe aliam video: quim in marinis Rondeletij, quarum caput Se cauda, nihil ab ijfdem in 
lumbricis partib. differunt. Marinae Rondeletij lumbricorum modo fe contrahunt explicantq; quod 
etiam terrcftres facere audio, vt modo longiores, modo breuiores appareant: fed ipie nondum fatis 
obferuaui. Haec equidem notandacenfui, nonad conuellendam Rondeletij opinionem : fed vtinqui- 
ratur, fitnealiaquardam marinatfcolopendrxfpecies,qua:cum Ariftoceiis deftriptione melius con- 
gruat. Hoc addendum: II marina minor fit terrcftri, quomodo glutiet hamum vtcunq; exiguu m ? quo 
rum vtrunquede marinis Ariftoteles fcribit : quodq; contadlu vrant,quodan fiiae etiam faciant, non 
omittere debuerat Rondeletius. Scolopendrammar. Germanice nominor MeernaJJi/. vide fupra in 
Corollario de fcolopendra cetacea. Scolopendr x marina: vulgo dicuntu r pulices marini : na iufeftant 
pifceSjVt nos pulices terreni, Niphus Italus, nos fupra ex Rondeletio veros pulices marinos dedimus, 
a fcolopendris toto genere diuerfos. 
B De Scolopendrat mar. magnitudine corporifquc forma, iam in A.didum eft. Similis eft marina ter - 
rcftri, quod ad corporis fpecicm, Oppianus&AIlianus. 
C Rondeletius fcolopendras putat non in litoribus, aut litorum faxis, fed in alto mari degere, 8 cc. A- 
Quilus in lo- riftoteles vero hiftoriz i. 14. -rear»? , ngu, * <r(p:d [ p<x / 3 ^ 3 -riV. hoc eft locis petrofis, & non ad - 
fistnmtmiiit- modum profundis, in petris quidem commodius reperent, ac in ijfdem delitefcerent Idem AriftoteE 
•Mt. hiftor. 9.37. interprete Ga/a: Pifces (inquit) qui vulpes nuncupantur, cum fe dcglutifle hamum ien- 
dcrint,fibi opitulantur, vt centipedae, longius nanque fefc efferentes, lineam abrodunt, capiuntur .n. 
locis nonnullis hamo multiplici, gurgite praealto &flu£hiofo. Graeca fic habent: T»V 4 ' ovsjU«- 
£&y5fau ctkv otu&a>rm , fitT aytuqoov xet Perflam Grtjc rxit, ‘Jgttu ^ » exoAo mvfy * . 
f/iSeof fi (RnmKv Grfjf liv' opfAiciv, «v rttr, othirusn zu <o€a laww m&oTs «yx/qiaic , bt pwSsoi i(em 
Jwjtootk. Vbi hzc verba, capiuntur enim locis nonnullis hamo multiplici , ad vulpes ne an fcolopen * 
dras referenda fint, dubitari poteft. fi ad fcolopendras referas, obftare videtur quod in Grarco contex- 
tu, wraoAo:^^*, numero lingulari feri bitur: quanquamhuiufmodi enallagae Ariftoteli non rarae fuut. 
Secundo quidem lib. hift. cap.14. vt paulo ante rccitaui, in talibus fcolopendras capi dixit, neque pu- $ 
gnat, quod illic in non valde profundis, hic in profundis capi legimus , vt mediocrem profunditatem 
intelligamus hic etiam pro jdSstn, legerim nam 'puho- vox n ullam fignificationem habet. Ga- 
aam, qui vertit iludluofis, apparet legilfe 'poolim. fed alibi nufquam hoc fenlii apud Ariftotel. reperiri 
puto: & nimirum profundiora loca minus funtflinftuofa. In Amani tamen Periplo legimus %iAeixr»» 
$ivi*ci%,v<rcu> y^Li poJ()'«5«Aiyy«r.quamobrem nihil definio. Video Niphuin Suellanutn de vulpib. hzcver- 
baaccipere,capiuntui enim locis nonnullis hamo multiplici: ego de fcolopendris potius, tum prp- 
pterantedidfamcaufam: tum quia vulpes feu vulpeculae pilees, Oppiano tefte,nonin talibus locis,led 
in cceno profundo degant, vmKoub/fia.iritocn, ficuti & citeri galei, praster canem carchariam pelagium» 
Plin.lib.jj.cap. 49. partem loci a nobis recitati conuertit, partem ver6 illam de qua controuerfiaeft 
non attigit. Carterum haic verba, fi crCK iiuu iauixi, &c. ad vulpes retulerim, qua j 1 ' 
neam praemordeant : nam fcolopendrae alio ingenio fe liberant, feipfas inuercendo: licet Pierius ^ a * 
lerianus ea quoq; ad Scolopendras referat. Qu^autemdevulpibusdicuntnr,ceuper parenthefin aC ' 
cipiendafuerint. Oppiano fcolopendra &; polypi «AwfcwVor. m<wak': hoceft, in cauernis maris ha 
taiit. accipitur enim t»«o,A©- pro latebra & loco cauo. tales autem circa petras funt. Sophocli ha#*® 
opponuntur: hic foris eft, ille in domo. Videtur &amphybijs eam adnumerare Oppi a,ntS * 
Locus integer fic eft. A^oi J[ vetituri» cnxuAx; , UxAvaifos cxoao!, »» - 
yjtcuSyrt (rjisAcwtfjia, jytj-so-^vA©-: si ie yjti eiutyi Au,&iGto'. Mordent fcolopendra:, non ore , fed tactu (. T . 
mfp, Gaza refle legit r*)c£<p>j) totius corporis, fimilitervt qux vrticae vocantur, Ariftot. Vide etiam irI 
frainG. Marcion Smyrnxus,quidefimplicibuseffe6l:ibus fcripfit, rumpi fcolopendras marinas ip u ^ 
tradit, Plin. Scolopendrammar. rumpi aiunt, fi ab homine confpuatur jElian.deanirn. 
vtrobique id a Gillio etiam rcdfe translatum eft at lib. 7. cap. ^^hxceius verba, Scolopendram rei ^ f 
ftremfaliuadifrumpiferunt,innoftris codicibus Grjecisnon extant. Appetunt marina: etiam nidor 
lenta, vt terrcftres , Ariftot. T ctro odore funt. vide in e mox. 
ICUU, VllCUViUl, * uiuuumwum. V1UI Jli E utUA. rioit 
D Scolopendra vbi hamum deuorarit,euomit foras fua interiora, donec hamum eijciat, tuw rtC ? 
intro, ac valet eadem, qua ante, falubritate, Ariftot. Vide etiam fupra in c. Hamo deuorato fcolof ^ ^ 
drar omnia interanea euomunt, donec hamum egerant: deinde relorbent, Plinius. cu 3 »^-* 
exciAamvfycu «.T^Tiftnv id eft, Quemadmodum marinae fcolopendrq a 
pto hamo feipfas inuertunt, Plutarchus in libello de his qui fero puniuntur a Deo. nihil autem 1 ^ 
eft, interaneaeaseuomere dicas, an fe iplas inuertere. Lacertos marinos fcolopendris marinis vt 
anatomenos docuit, Rondeletius 
v ■ _ , _g.jllss^ £0 
Scolopendra: hamo captf, quomodo feipfas liberent, di&um eft proxime in d. Efcaadang p c . 
Tarenf ino deferipta, recipit fcolopendra: marinae drachmas viij. caridum fluuiatilium tancun 
fami drachmam, fimul autem exceptis vtendum. Scolopendra marinapifeatoribus infeftinim» g ^ 
fteaenimquam hamumhaeccontigerit,nulluspifcisadhamatam efcam accedit, quod, huius t 
doreprocul pellatur, Gillius.ex Oppiani Halieut. 2. vbi fic legi 
E HjA anoMTnvJfa •nxve^o^o v uojjxAt6C<nv E’ jA.riKxm, ei yx t 
O jjA Ti V6!7 X.HVK TTiAcU ft yx.igpQio 
imus Graece: 
yc^ mr ifir.^xvtrHV eAvrj v , 
e’a } t.'. ItTov 2<r.p UiVjtTK) , 
pro ;^w% 5 -ea)legerim oimipSiot. eft & alibi Oppiano etAttvmv mtaAomtJ))». P 10 c-Aurj^, - 
tertio qnoq;lib. eSsraovvocat efcam hamo inlerta, de melanuris capiendis canens. Brodeus nj 
.tans interpretatur: Si quandopellem fcolopendrae hamus attingat, vter melius, judicent crU cnc0 atus 
G Scolopendra marina fimilis eft ter, reftri, quod ad corporis fpeoie». fed tacVu.nocentioi' > 
. nai” 
rr» 11 ' 
