f 
De Scombro. Lib, IV. 
appofui : quod fequens Colix pi&ura cum Scombro omnino coniieniat: neque Scombru m fufius de- 
fcripfi, quod plura de hoc in Colia mox didturi limus. 
DE COLIA SEV SCOMBRO MINORE* IDEM. 
zAltus eft Rondeletij Colttu matorjdeqnoin C. Elemento firipfimtui 
Colias Grxcis, ab auee$pfdcm nominis (qua noftri vocant vnG!ay)di<ftiis eft: quod eius lateraCo- " 
liarauis modo, multis coloribus variegata confindantur. Porrb Lemnij, minores Scombros vulgo Co- 
lias (al 3 colios )nominant,quemadmodu &c T affi,( Thafi > ) Samothraces & Imbri, ( Imbrij, ) V erum quid 
l0 inter Scombrum & Coliam interiit, nihil aliud obferuari polTc puto, quam quod Colias magis partilis 
fit quo praecipue falito vtifolent: Scomber vet o paulo maior. Aiebant autem quidam Ltmiiij indi- 
gens (dum ab eis fcifcitarer, quid Colias ellet ) Coliam idem cum Scombro non elleifed cum nullam 
viderem notam, qua vtrumque diftinguere pallem, totam in magnitudine pofui differentiam. MafUlia. 
Cogniol (Gtlltits IcrtbttCogHtoU) nominat. Dixerim itaque libenter Coliam pifcem Scombrorum puGU 
lorum generis elfe, modo vulgi calculis adftipuler. HiCefio tamen in hoc tefragor, qui Scombrum Co- 
lia minorem affirmat. Hacc Bellon. qui & in Lacerto fupra: Genuenles (inquit)quoddam Scombri gd- 
nus vulgb Lacertum vocant, cuius tergus multo magis quam ali js Scombris viret, & venter eft varie* 
gatus: quem reuera Coliam elfe Scombrini corporis paruitate liquet. 
10 COROLLARIVM. 
Horatius Sermonum 1.8. pifcem Iberum videtur pro fcombro dixilfe. His miftumius eft oleo, quod H 
prima Venafri Preffit cella, garo de fuccis pifcis lberi,Vino,&c. A cron glolfograpbus ptxtelit.Scom- 
bri funt qui 8 c modo fcombri appellantur, Malfarius V enetus. Scombrum Romani Lacertum vocant* 
Ionius. Scombrum arbitror elfe ex genere lacertoru : Ligures & Neapolitani vocant lacertum: Maf- 
filienfes Auriolum: Parifienfes Macareum, Gillius. Aurioli nomen, vela menfe Aprili fa&umcft, vt 
Rondcletius indicat: vel ab oculis aureis. Quidam ex thynnorum genere elfe fcribit : non fatis bene, 
quanquam multa conueniant. Hifpanicum eius nomen audio elfe alache : quo etiam pro Harengo v- 
tantur. Maffilienfes clupeam, halachiam vocant, cui fimilis eftharengus pifcis Latine. Rondcletius 
Jo cauallo Hifpanicum fcombri nomen profert. Vt Gallice Maquereau hic pifcis dicitur: fic Anglice* 
CUackerel, Mucrth & Germanice M.kret, vel MaknlL Vocatur & in Noruegia /Mccarel, &c in lacu 
Suerinenfi Macrill, pifcis harengo maior aliquanto, vtaiunt: per totum corpus tranfuerfis lineis ( lati- 
tudine penna ) diuerli coloris, fulci, caerulei , candicantis, diftin&us. ego hunc non alium h fcombro 
cfleputo. Alius eft fluuiatilis pifcis apud inferiores Germanos alicubi fimiliter diiftus etnMarr . U&c a- 
lio n omine Bratfifch:<\\xem aliqui longe decepti verum Lucium effie putarunt. Vide fupra in Corollario 
de Lucio a. ego capitoni fluuiatili cognatum elfe fufpicor, eu qui Hratfilch alibi nominatur , Scc. cuius 
in operis fine iconem dabo. MacarelUim Albertus nominat , A rnoldus Vilianouanus Maquerellum. 
CaefarScaliger nomen Graece originis eflfe iudicat: nec plura, quod Ciuouui^m pifeium vili vocari de- 
bent, eos quos veteres opfophagi deos vocarunt, fic appellabimus,non tanquam ipfos y.«,xa.yx ?, «V 
4 ° w uctxx&fyvTxs GVV ctJr. fed ad eamprxrogatmam fcombri non peruenerunt, nili in paucis 
regionibus forte, vt Eleufiniaci.quare Gallicam k Bellomo indicatam etymologiam potiu s receperim: 
nili quis a Germanis ad Gallos translatum malit: vtaliamulta,fortaffis autem Germani fic nomina- 
verint hunc pifcem a macritudine, macrum enim noftri quoque w^erappellant. in Oceano enim du- 
rior ficciorque capitur, & ob lddetcrior, hic pifcis, quim in plenfque mediterranei locis. Al- 
bertus Rodez pifcem, nefeio cuius lingua: vocabulo di£tum, interpretatur fcombrum. Coliam Bel- 
lonij fcombro minorem, & fiue a:tatc , fiue etiam lpecie ab eo differentem, fcombro adiunximus. 
Rondeietius fuum coliam fcombro maiorem facit: vterque tamen Malfilia: Coliam pifcem Coguiol 
Vocari fcribit. t 
Hifpani* cetarias fcombris replent, thynnis non comeantibus, Plinius: Malfarius interpretatur, & 
Jo propterea quod thunni ad ea loca non commeant. Hermippus ex Hellefponto iubet fcombros peti. 
F>e Scombraria Hifpanici maris infula, circa quam lcombri abundant, lege infra in h. a. Scombri in 
Occano Britannico ingentes funt , vt & rhombi. in Adriatico vterq; paruus.Exiftim&rit autem aliquis 
in minore maris ambitu frequentes pra:das exerceri: non ergo crefeere. Vix ad Tergefte ac proximum 
•Inum comparent fcombri: atque illico capiuntur, in Oceani laxitate fuga moram, mora parit incre- 
*nentum.itaq; grandefeerequia non capiantur, Caefar Scaliger.De migratione eorum in Pon cum dice- 
tur infrain c. Scombros & Mauritania, Baeticaque & Carteia ex Occano intrantes capiunt, Plinius. 
Scombripifces funt paruis thunnis limiles, Scholiaftes Ariftophanis. Minores quam colis, Hice- 
fius. XtAiScvccn tt, olnwklow (lego , D otica. dialedlo pro xsKim) ul&k ot, n tcy.tyw , *- 
(lego t«v Suvv /Sm» ) ytuyotf;, Epicharmus. Scombris in aquis eft fulphureus color, 
C ° extra qui csteris, Plinius. Sulfureus autem color qualis fitipfe explicat li. 35. Fulmina &c fulgu- 
ra (inquit) fulfuris odorem habent, aclux ipfa eorum fulfrireaeft. Saurum pifcem quendam Ron- 
^eletius vocat, roftro& priore capitis parte acubus fimilem: pofteriore vero, vt & carnis fubftantia, 
fcombris.VideinLacerto. Memini fcombrum videre dorfo toto pulchre ccmielum,csterafimilein 
tr xchuro,dc fimiliter ad caudam attenuari: fpinofis autem laterum lineis carentem. , A thenams thyn- 
Vos, fcombros, &c. Iquammatos efle dicit, negatione a libratijs omilla.ca. ent enim Iquammis. 
Pifcesfunt litorales, Oppian.li. i.Halieut. paulo^oft tamen eoldemadnumeratpiicib. qui degunt G 
Iv petris, quz plense funt chamis & patellis, ficuc rftiam phagros, muramas & orphos. Albertus maca- 
{vllos inlitore Oceani Germanici capi fcribit. Scombri recedunt (inPontum)antequam thunni, 
^enimfeptembri menfe, illi Auguftodifcefliim parant, Arift. Difcedunta locis frigidiorib.calidio- 
ribufque 
