De Teftudimbus. Lib. IV. 94 
- ,/ 
Sediam dea&ionibus differamus. Tcftudines tam aquatiles qu^m terrcftres,&:pedeftritim quadru- 
pedes, qux ouapariunt eodem coeunt modo, quo ea quae animal generant, hiare fciKccc fuperue- 
nienteiine vllonegotio, ut aliquoties vidimus, etiam fi corticeconte&aefunt: habent cmiiun quod 
meatus contingant, & quo in coitu adhireant. Pariunt autem marina egreffa: in terram i oua auiuin 
cortalium ouisfimilia, &defoflacoopertaque incubant no&ibus. Ouorum numerus maximus eft' 
nam ad centena pariunt. Hac Ariftot. lib. y. de hift. cap,S3- cuitisfententiam retulit Plin,«>.cap.io. his 
verbis. In terram egredi in herbis pariunt oua, auiumouisfimiliaad centena numero, eaqtie defodi 
extra aquas & cooperta, ac pauita petforeac complanata incubant nodtib. Educant fictus annuo fpa- 
tto.Cumde marinis loquatur Plinius, lib.5.dehift.-anim.cap.jj. vtex toto contextu apparet, com- 
10 mifeet ea qua Ariftoteles de marinarum & terreftrium teftudinum partu feorfum Icribic hoc modo: 
Teftudo (dcterreftriintelligendum) ouadunoris tefta, & bicoloraedit, quale auumauium eft, eaq- 
defodi Sc cooperta terra , ac pauita & complanata incubat crebrius repetcns,fcerumque fequente an- 
no excludit. Et paulo poft; Teftudines marina egreffa in terram pariuntouaauium cortalium ouisfi- 
mina, & derolIacoopertaque incubant nodlibus. Ex his igitur diftinguenda erit Plinii ledtio. Idem ex 
quorundam lententia aliam pariendi rationem adfert. Quidam oculis fpc&ando quoque oua foueti 
abijs putant. Fccminam coitumfugere.donecfeftucamaliquam imponat aduerfa. In qua fententia “**** 
fuit Oppianus, feribens tcftudines fceminas timere atque odifte concubitus, quod nulla iii coitu volu- 
ptate Jed dolore magno afficiantur, quia maris pudendum veluti ftimulus eft acutus, durus &odeus, 
eam obeaufam inter fie dimicant, ac multum incuruis dentibus, id eft roftris, fefe lacerant: illa, con- 
xo cubitus moleftos fugientes : mares, inuicas magis ac magis concupifccntes, donec vi victas neccffatio 
amore fibi copularint. 
Ai Ss/afj* ^ ixfieupn O % pluo* i if<nv oTct ^ xAott 
Tt^raAijAe^ait', irrAu J e 'sjtss, XKAtiittii fi pdAU Avt^ov it/ extern j 
o^iov «V. T»k« pMpetrmj iSxm 
A SujA«f5*70»eiv, sn <r%tScv *\ny<ra<nt'. Ai [$*' et /v&cuffam rf ^ ut/ ol dUxmt 
ivAui lua^ovnstKhinci , finxi if« Axi? Noctjffltf uiv »vieyiuiu>j Qiactvt. ScCi 
Teftudines marina: conchis vefcuntiir, Sc herba in terra : denique pamphaga funNou-rnadmodiim 
&cruftacei pifces, fi Ariftoteli lib. 8. de hift. anim. cap. 2. credimus. Tcftudines marina , inquit , con- 
chulas petunt: habent enim os omnium robuftilfimum.quicquidnanquein os ceperint,fiue lapidem 
}o fiuequiduis aliud, perfringunt ac deuorant. exeunt etiam in terram, ac pafcuntberbam:hic idem mo- 
dus vefcendicrufta ceis eft nam ea quoque omniuorafunt, quippe qua: & lapillos, & limum & algam Libo. c at .* 
deuorant. Plinius: In mari viuuntconchylijs, tanta oris duritia vt lapides comminuant, Duas habui ' ' F ' 
domi, quas & aqua & quibufeunque iniedrispi ficibus, rofi.ro comminutis viuere fium expertus. 
Carnem potifilmum omoplatarum, pofteriorumque crurum fuauem ac delicatam, pinguemq; ha- F 
bet teftudo, & omnis fer£m%rini odoris expertem. r 6 1 
Sanguis qui etiam e viua effluit, aeftu frigidus fientitut. g 
Ouorum albumen Codhira nunquam bene fpillatur, quod non tam frigiditati quam partium tenui- C 
tati adlcnbo: qua: enim natura cralla fiunt vel lenta quantumuis frigido diluta, facile ipiftantur • qua 
valde tenuium partium, vt aqua, nunquam. v 
4o Teftudines omnes magni fiunt in medicina vfius. Sed nunc de marinis tantum. Harum carnes vttra- G 
dn Plinius, admittat ranarum carnibus, contrafalamandraspraclare auxiliantur, neq; eft teftudinea- £****. +. 
liudfalamandraaduerfius. Sanguine alopeciarum inanitas, & porrigo omniaque capitis vlcera cu- 
rantur: inareficere autem eum oportet, lenteque ablui. Inftillatur & dolori aurium cum lade mulie- 
xum. Aduerfius comitiales morbos manditur cum polline frumenti: mifcetur autem fanguis heminis 
tribus aceti, hemina vini addita his, Sc cum hordeacea farina, aceto quoque ad mifto,vt mqaod deuo- 
«tur faba: magnitudine. Hac fi»gula& matutina & vefpercina dantut.dein poft aliquot dies vefpera. 
Comitialibus in (lillatur ore, diduttis labris his qui modice corripiantur. Spafmocum caftoteucly- 
ftere infunditur. Quodfi dentes per annum colluuntur teftudinum fanguine. immunesd dolore fiunt. 
Etanhelitusdilcutit: quafque orthopnoeas vocant.ad has iupolentadatur. Fel teftudinum claritatem 
' oculorum facit, cicatrices extenuat, tonfillas fedat & anginas,& omnia oris vitia: priuatittl nomas ibi, 
Sc ardentium teftium. Naribus illitum comitiales erigicattollitq;. Idemcum vernatione anguium a* 
ceto admifto, vnicc purulentis auribus prodfft. Quidam bubulum fcl admiicent» decoitarumq; car-** 
niu teftudinis fuccuaddita^qi vernatione anguiu: fed diu in vino teftudineexcoquut. Oculoruquoqj 
vitia omnia fel inundlu cum meile emendat. Suffufiones etiam inarinrefelle.Vel cu fluuiatilis fanguine 
&lad:e mulierum capillus inficitur. Fel Sc contra falamandras vel fuccum decoftum bibifle fatis eft, Llb.* J e Ah- 
Galenus aut lior eft veteres medicos fspius in antidotis (anguine teftudinis marinae vfos fuifte, vt Do- tidotU. 
rotheum in antidoto & in ali js multis. Et Dioficorides: Sanguis marina: teftudinis cum i - Ci *p -97 
vino& leporis coagulo cuminoque contra ferpentum morfus, & hauftarubetx venena conuenienter 
bibitur. Aduerius venena&ad compeficendum fluxum fanguinis e naribus vel veficaplurimum valet 
0 perfie vel addito fanguine draconis, vtrifique in aqua vulgans herba: qua: btirfa paftoris nuncupa- 
tur dilfolutis. 1 
Capiuntur teftudines marina: multis quidem modis, vt tradit Plinius, fed maxime euedla: in furtima ® 
pelagi,aut meridiano tepore blandito, eminete toto dorfio per triquillafluitarttes: qur voluptas libere 
fpirandi, in tantum fallit oblitas fui, vt fiolis vapore ficcato cortice , non queant mergi , inuit:eq flui- 
tent, opportuna: venantium pra:de Feru n t & paftum cgrelfias nodtu, auideque fiaturatas lallari : atq; vt 
remearint matutino, fiummain aqua obdormificere, id prodi ftertentiumfioniciijtuncquc leniter caoi. 
\ adnatare enim lingulis ternos, a duobus in dorfium verri, ^ tertio laqueum inijei fupinx,atq; itaad ter- 
ram Mpluribus trahi. InPhaeniciomarihaudvlladifficulcatecapiuntur, vltroq; veniunt ftatuto tem- 
pore anni in amnem Eleutherum effufia mulcitudine. Ariftoteles T eftudines marina laborant plerun- 
que & intereunt quoties innatantes liceantur fole. Deferri enim in gurgitem facile nequeunt. Diuer» 
Mtntnm j fiam ca- 
