De Torpedinib. Lib. IV, 
DE TOR.PEDINIBVS (IN 
genere, et spe. 
cieprtmaprmatim ,) %s>ndeletim . 
T orpedtnts maculo f a pnmumgenm* 
989 
t© 
19 
Qva ratione Grxci wjxZm/ pifcem, eandem Latini torpedinem vocantteft enim^xq 'KAvms™ utAuv* * 
id eft membrorum debilitatio: 8 c torpedo, idem quod torpor fiue ftupor. Huic pifci nomen datum eft* 
quod torporem & ftuporem membris inducat! Menander inquit Athensus , va^x*# per * extulit, quo r h 
nomine {quo modo , vt a. infinefcrtbatur) nu! 1 us veterum vfus eft. Ligures i tremore tremorize appellant ° * 
Maffilienfes dormilioufe, a ftupore : pedem .n. verbi gratia, torpidum nue ftupefadum endorini dici* 
mus.Galli torpille.Torpedinu genera quacuor faci mus: tria earum quae maculis notata: funt. quartum Genera 
eius qua: maculis caret- Quat genera om.uhoc vno capite concludi mus, quia viribus & corporis fpe- 1 
cie non differunt, fed maculis tantum, vt diximus. Quare qua: de vnius facultatibus, «Stpaniumcum 
internarum tum externarum defcriptione d*cuntur, eadem etiam reliquis conuenireexiftimato 
Prima torpedinis fpecies a nobis pofita eft ea, cuius maculas efficiunt circuli albo nigroque diftin- Gtnt^primg, 
di,quorum medium oculi *pupillam, macula: tora: oculos plane refeittnt. Quamobrem aRomanic 
hodie ochiarella, fiue oculatella nominatur. S 
Porrb macula pentagoni figura difpoliti funt, reliquum corpus colore eftad fubricfe fabrilis,quam A 
vulgopro terra Armenia vendunt, colorem a cedente. Pifcis eftplanus cartilagineus, parte anteriore B 
latus, latenb. rotundus, in caudam carnofam definens in cuius initio, parteque prona pinnul* dua: 
ereda: funt, prior maior eft, altera minor in extremo pmnaeft lata, vt caudam danis nauium quibus 
,n Rhodano & Sequana vtuntur, apte comparare poffis. Oculos paruos habet pro corporis monitu- 
dine, poft oculos foramina oculis maiora, qua: ad os vfque patent: quorum ambitus s£,<p ^ fune car- 
40 nofa:, Shtpdnn cordis terrenorum animalium, quas Latini valuuias interpretati funt, fimiles. Os par- 
tum in fupina parte, dentibus paruis munitum , ante os foramina pro naribus. Branchias in medio f C - 
re corpore : quiaob corporis tenuitatem ad latera, quemadmodum in galeis & fquatina collocari non 
poterant.C or depreffiim, ventriculu latu, inreftinabreuia & lata: hepar albfi, in quo latet veficareliis 
In coenofis litorib. degit torpedo, vefeitur carne pifeium, quos aftii capit. Arift. lib. 9. dehift. anim' C ® 
Ca ' *? **?*■•! M ixjvu , .- J tcctui ov iyj <* tu <ruutvn , TfeQtnq t*w" 
zXTXx.ovoffiTiy -d^duuov »cq tthAc k AxyGdvq 5 s to cFti »L'.'ia, amet» iXfZY,<ry r iyJ-Juv ; Yaardrx 
vbi pro Ivtucu uxt, perperam legitur in vulgaribus codicibus, Lotu^xt^ T01- 
pedo pifces, quos appetit ftupore afficit, ca q uam fuo m corpore habet, facultate, atq, ita tardos pra 
ftupore capit, & veicitur. Abdit fe in arena & limo,tum pi ices, qui adnatantes obtorpuerint, corripit. 
S* Quam rempleriq; i fe confpedam retulerunt. Idem Plin.N omt torpedo vim fuam.ipfa non torpens* 4* 
merlaaue inlimofeorrnlraK nif<v»c nili OrnriflHnar-inr^c t /tir./) \ . _ • ■ y 
merfaque in limo fe occultat, pifces 
Athen. AeJ^ntAy 
‘jv-Hg vxqKxv , >1 diLiv^-n^v imStm. q 
£ulv <Pr,tn vxgY.xv 71 xwf 7 Z WOA 'rAsfAvr Jac ; v s*< 
qui fecuriadnat antes (*«#, fupemaianta) obtorpuere,corripjen s, 
r OTA X%J$aiV , fjV T OKUlA:‘S7I%ia»ri)V.0>JJd6« 3 «V 7to$iw'iwo4 TKty- ** 
fe" OTiSW. Al.p(A©“ j Afltitfesvf oy ^ SlKswfyit ®VtejXY-WyU.Y i TTctVTO 
. - s- id eft. Torpedo, vt ait Arift. ex cartrla« 
gineiseft, ljlq; qua: catulos non ouapariunt. Venatur autem pirciciilos,quib.vefcatur,quosattiimenc 
itupore afficit, imobilefq; reddit. Diphilus autem Laod]ceusmlib.dl.NicandriTheriacis,non totum 
pneemferibit ftuporem inducere, fed partem eius tantum, idq; feexperientialongacognofceve. Q uo 
loco pro«^« mendosi eA»jAoJeva/legitur.((^e»/fw/»»«f.?'.f.-x7w: <r 24 *, iA^vB-lveu T,pr v eo quodefl ex^-.. 
nmta ai.qrud 'comprobatum efe, titiant er ditium putann .) His ad fti p u ! a t u r Op . q ui ceci n i t co rpedinim n fV; 
tener a:,deb ili, tardiffimeq; natati pro robore venenu a natura elle datti. Huius itaq; latera,qus vtrinn- 
veluu alae expanduntur, radijfq; contexta funt (ea n. intelligi puto per -sAdiSu) hx*. B , a $ 
pidvfAm) u quis attigerit, illico membrorum vires diflblui, concretoque (anguine artus prte ftun • * 
moueri non polle. Quam ftupefaciendi vim cumfibi ineifefeutiar, refupinacamin arena iacere in 
tam, mortuatq; limilem : cuius latera hpifeis contigerit, ftupore lmpeditumeuadcre non pefle ^ 
Ol 9 V V atj VtXPK) 1 TfJcVlixjooi diXiUXY.aY «Axmi 1 - /1-rrGm,- . r? , , ‘ r/ v > 7711 ; r § e X ktz 
i. 
OiOV f(CU VXgKtJTtfliVO^Oi QotpfAOU&V CCAKil, 
H u){j y.OtAxtttj 1% liuou, YCtJ TAXO-’ XfJjut]V>l, 
T\Y t yjd>yliJj opjftu : uxAx $ ii /trfyxsx yJa<£}x 
A /iux ol ov Accyovtxnv <xvxakc-u]; SaA©- x’ak>j 
A ycp^vuoi: t e; 7 jf cJvn^xJo-eii mAxosxcy 
authore petito. 
1 0J71TII t dvTzJiSav.TcvOVoiK&OtS/J.tAiiasiy. 
K «Src t* S>pxivTY/r^ Sacpuj/iTzCy s/Se y.i ipoui^ 
ii &TZVy ziAi&Jli oSxt©^ e^nv^nogc^ 
Kiav.thc iy. 7 n<pvxm TxAdtjilu/ £y„drip%’ 
A i)uzx ol uiAtm iVftcrv. Cxteraex ipfd 
\ 
Q^qq 
Figuram 
