De Torpedinibus. Lib.I V. 
Torpedines hoc pifcatuvti, id argumento eft, inquit Ariftoteles,quod capiahtuy,^£M yentricu, tib.g. hi#. 
Io mugiles habeant omnium velocillimos, cum ipfae fint tacdiffirmc. Neque vero pifces folum, f<jd ho 
ammcify.yjr,. 
iktderp. 
mines etiam ltupefadendi vi afficiunt. Ariftoteies: H‘3 W <anr «n>^«7r « mSox vccpMK 
Plinius ex eodem: Maris torpedo etiam prpcul, & elonginquo, vel fi hafta» virgaue attingatur, quan- 
uis praeualidos lacertos torpefcere facit, quamlibet ad eurfum veloces alligari pedes. Fgo tenera tor- L> h 
pedini pridem mortux,qu 2 domi alferuabatur : cum in fummis aeftatis feruonbus manum aliquandq 
adtnouiflem, fenfi frigefcere, vtveriffimx torpedinis viu* contadtum, inter ftuporis caulas a Galeno Lih . . 
numeratum fuiife exittimem, quod fortafte ex Platone haufit, qui cum torpedine loqueretur: K ‘ 
xvtk, inquit, -rav isMnatyvm va.^'£ii mtei. Hac arte pileatorum manib. euadit . im enim le hamo captam, ipMenom- 
10 vulneratamque fenferit, lineam pinnis ampleditur, mox per lineam virgamque ftupor m pifcatoris 
manum immittitur, vt pifcatori iuum inftrumentum de manu excidat. Oppianus 
Haufjfai votJKti o-tpE^ov vlov chi'isrsAti7r<i 
Aa.y>vM ‘SrtDconvostTm. ou^a. 3 vai-njf 
(pi^oinuj uav iy &Ay@-, 
~T oN y /mcroVX cu/^r t/j /v.ti ttvnf. f\a l 
nwyf (vplnere ex h*mo dolens) xvulfym m&muJjpit </|/ S$uo>t<riy 
l7mret»tt Sdv«K95 ts J’i iiptxfjji-) i?dT xAiii^h 
nott xiu i» mhxurs 55 ^* t t S^k, 
Lib. 3 . 
?»##>. 
ao 
9-‘fy44 
To 7 @- 58 k^u rcc>A\G)~ uvrix.ee, yjes- 
Frigoris impatiens torpedo, ob id hyeme conditur terra, hoc eft, vado maris exornato, Theophra- 
ftus citante Athenaeo: ®tityas®- c* rS QwK&inu * , a^w'4^%®- <Pvn tlwtec^y.lu/ ya» iJuBvn, &»§£ral> "• * 
■zriii ¥ Sawera/v (py.m tLa vei^dw tUjj ocir u-.jtJs Suomynv, iyt) t %v\mv , y.ju 2J& sr -ifri- 
Sav ( Tf.oUvruivpotiw) ttcivw vapy.x* cvv -it/ iyjvTxc, Theophraftus in lib. de his qus hyeme latent, 
•feribit torpedinem ob frigus fub terra condi. In libro autem de ijs quae mordendo &r ejaculando vene- 
num infundunt, vim a fe emittere, & per ligna, fufcinafque ftupore, manu illa tenentes afficere. 
Circa autumnum parit,autore Anft. lib. 6. dehift.anim.cap.io.nonoua, iedfmtus viuos exouis, Q 
quar intus excludit hosin metu intra fereeipit & emittit, eodem Ariftoteleautore. iit quidem, inquit, 
iam vifa torpedo eftgrandis: quae foetus intra fe circiter oJloginta haberet, 
Diphilus apud Athenaeum ait torpedinem conco&u difficilem elle, demptis ijs partibus, qux circa ^ 
caput funt, qme tenera: funx,ventnculo (Jiomaiho) gratce,& concoctu ficiles, reliquas nou. paruas an- 
tem meliores elfe, praefertim fimpliciter (Airw?) cotfas. Hiceluis ait parum nutrire, & pauci fuccielfe, 
aliquid tamen habere, quod ftomacho valde gratum iit, ( xonfyaiil? „ •»»»".) 'Hui- 
us iccori teneritas (ojH-.d.im ",on teft e legunt, tenac, tcu) nulla praefertur, vt feribit Plinius. Qui torpedinem 
3 0 in cibis damnarunt, ij mihiredtius iudicafle videntur, eft enim mali fucci, infuauifque:humida, molli, 
fungofaquecarnc,obidanoftris reijcitur : quod ii quando edatur, abiecftis capite, partibusque quae 
circa caput & branchias funt, alliis cepiique condita editur. EtVenetijs, ne inforopiic.ano vendatur, 
autoritate pnjfedli fanitatis cautum eft. Quare non polium nou mirari qua’ Galenus de torpedine feri- 
pfit. Mollem habent carnem torpedo iScpaftinaca, quemadmodum etiam iucunaam , qua: modice al- 
uum fubducat, & non difficile concoquatur, quatque modice ( mediocriter ) nutriat. Et in confilio pro L /° 
Epileptico, torpedinem folam ex cartilagineorum genere, epilepticis conuenientem cibum eile. Etirr* ' 
libello de Attenuante vidu, faxatilibus in penuria iubftitui vult,prapararique cum beta,aur porro, 
admifto piperis tantillo, ( cum beta irita, aut albo trsre pvrmmprolixmmiftotdo , & piper u portiunculam, ) Et q 
4® in libro odiauo methodi medendi cum faxatilibus pifcib.afellosfubftituerit, proxime afellos, inquit, 
ffiint foleae & torppdo. Idem (lib. n.de fac. fimpric. med, ) literis prodidit, fe experientia comperifte 
torpedinem marinam non mortuam, vt nonnulli exiftimauerant, fed viuam admotam capitis dolorib, 
mederi, fedemque euerfam coercere, idque eadem vi efficere, qua alia medicamenta , qua: fenfui ftu- 
porem adferunt. Qupd quidem ego fic interpretor, torpedinem admotam capitis dolores leuare, ftu- 
porem inducendo, cuius ftuporis caufafit frigiditas, id quod etiam de opio , mandragora , hyofeyamo 
vere dicitur, fed non ea folum, fed & caeca quaedam vis torpedini a natura irffica. Nam idem Galenu 
hanc torpedinis vim non frigiditati folum, verum etiam obfcurae eius facultati adferibere videtur : fymptp, 
cum enim ftuporis, qui ex difficili fenfu motuque componitur, caufas recenferer ref rigeratioai , par - 
tiumque neruolarum compreffioni, torpedinis marina: contactum adiungit. Paulus ^Egineca oleum, 
in quo viua torpedo deco&a fuerit, ad acerbiores articulorum cruciatus leniendos prodeife feribit. 
5° De torpedine fluuiatili nihil hic dicendum,a marina enim non ditferc. Fluuiathis in ISLjlo repetitur» G 
teftibus Athenato & Strabone. Aetuu quac/tis flumdle-n torpedtnem nominat. Torptdp, 
Afactilofa fiemda, 
■!>£C VjSBjy 
