De Aquatilibus. 
io 
1 
ac flammaipfaperincenfum filum vehementius tranfmeat,quamficumtorreia£tetur.Sic&aquaflu- 
uialis capite vno in eamdeclinato fenfim afcendit, & totum demq; madefacit.quod tamen in cralliori 
_ elemento ienfim atq, contanter fit,in aerio qukm ocy flime fieri contingit, Pierius Valcnar us. 
Torpedines quomodo capiantur ex Aeliano leges fupra,in Corollario de Pallere E.pag.664.Quomo 
do pileatorum manus vel conta&u, vel etiam abfq; illo, per quasuis pifcatoria inftrumenta,vt line- 
am &arundinem,fufcinam, rete, torpore afficiat hic pifeis, & ita aliquando euadat,in d. iampradi- 
«ftumeft. 
- Torpedo Venetijs, Genua:, Maffiliae, acvbiq; putogentium comeditur, Gillius.Strabo inter Nili 
pifces torpedinem 1 'uauiflimam facit . , Plato vel Cantharus in Symmachia. 
Audio hodieq; in Italiaalicubi torpedinem inter delicias pifeium haberi. Albertus de animalib. 24.1. 
Quod dicunt quidam (inquit )omnes pifces conuenireincibo,fal(um eft: licut patet in pifceftupe 
fa&ore qui frigidi eft veneni, itavt ftatim auferat fenfum & vitam fi diutius tangatur. Atqui in mor- 
tuo vim illam liupefaciendi cuanefcere Galenus monuit , &incibofinenoxa (umi experientia do- 
cet. 
Hodie a plebe egentiflimifq; hominibus tantum comeditur, Iouius. Torpedo (Diphili teftimonio) 
concodu difficilis eft, praeter partes eas qu? circa caput exiftunrqua: tener^ , ftornacho grats,& con- 
co<Stu faciles luntralia; vero minime. Quod vti verum efle experimur (inquit Sal uianus)fic Galeno mi- 
nimeaduerfaricenfemus:quippequi ficuti torpedinis partes medias cartilagineas & mollesiinferio- 
res vero &c ad caudam exiftentes, magis carnofas efleteftaturfita illas teneriores concod:uq;faciliores: l9 
has vero minus teneras, neq; adeo concodtu faciles efle innuit. A rcheftratus torpedinem in oleo & vi- 
no cum bene olentibus hcrbis(^^AT r jiv>4 < ' ) )& modico cafeo trito incoquendam elfe inquit. Noftris 
temporibus,!! nulla tuenda: fanitatis habenda fit ratio, frixa, & arancij mali confperfafucco, fuamor 
multo exiftimatur. Haec ille.In torpedinem apparatus deferibi tur ab Apici o,lib.<>. c.z. nuptu / «« 
(petrn uvS-u^iiLpfaLuj Ootiftr chLi , Alexis. Et alibi: /arcera wxjii/w UmSqv M9'v 1 ufc,u$'©'> O 7) Sv; yyvtmsi cIotC^s- 
aTj«Axj otV’«y.«v9-iK^uij \ sifTvrvf na~$fn\ 
pfellus torpedinem cibis & mukam(mediocriter ,Galemu) alentibi!s,&rurfusattenuantibus,adnu- 
meratjin libro de viftu,Ge. Valla interprete. Raia carnem habet fapore gratam fed duriorem. Sc con- 
co&u difficiliorem quam torpedo( Unie 'Rpnddtrip.m m Rara tau f )aut paftinaca, Sc quj copiofius pra:- 
beatalimentum,Vuotconusex Galeno. Aluum emollit torpedo in cibo,Plinius.Ex Hippocratis libro 
de affe&ionibus internis. Hepaticus quidam morbus eftplcuritidrnon d lfimilisfin hoc arger ex pifei- 
bus vefcatur galeo, torpedine ,paftinaca, & raijsparuis, omnibus co< 5 fcis &c. Laborans tertio genere 
tabis, quarto menfeedat torpedinem, fquatinam , raiam,&c.Et rurfus de eodem:Poft reliquam ratio- 
nem vi<ftus,&c.obfonium habeat fruftum torpedinis, aut iquatina:, aut galei. Item, Ab hepate laboras 
aquaintercute,&c pifce vtatur galeo, & torpedine allatis. 
G Mirum & quod de torpedine inuenio : fi capiatur cum Luna in libra fuerit, triduoq; afleruetur fub 
dio,faciles partus facere poftea, quoties inferatur,Plinius:non alia vi fortalie, quam quod vellit indu- 
ciis dolorum datis,naturaad excludendum foetum confirmatur, Hoilerius. Torpedinis caro in aceto 
putrefa<fta& mento alperla, fugam pilorum facere dicitur, Aelianus De animalib. 13. 27. Marinator- 
pedo diuturnis capitis doloribus admota,cruciatus vehementiam mulcet.eadem appofita euerfam fe • 4.0 
dem prociduamq-, coercet, Diofcorides. Eadem Galenus, Paulus Aegineta, Aetius, Auicenna&Kira- 
nides,ex eo traufcripferunt, addentes, ea viua vti oporcere.Capitis dolorem, quamuis vctcrem&into- 
lerabilem, protinus tolli t,& in perpetuum remediat torpedo nigra viuaimpofitaei loco qui in dolore 
eft, donec defiuat dolere,& obtorpelcat pars.quod cum primum lenferit qui dolet, remoueatur reme- 
dium,ne fenfus auferatur eius partis. plures autem parandae funt torpedines eiufdem generis:quiano- 
nunquam vix ad duas tresverefpondet curatio, id eft,torpor quod lignum eft remediationis , Marcel- 
lus Empiricus. Torpedoappolita procidentis interanei morbum ibi coercet, Plinius. Impolita lieni 
mcdeturrldem & Marcellus Empiricus. Eft Sc turparna pi fets majitimus : a quo cerati quoddam genus 
ad duritias emolliendas appellatum eft i medicis, vt eft apud Paulum Aeginetam , Hermolaus in Co- 
rollario, & Maflarius.qui non animaduertifle videntur turpaenam eandem torpedini efle. T orpedo tu ^ <j 
marina tum fluuialis,iuxta alium quendam modum adhibita, (articttlarijs dolortb*u )noninpamis (olum, 
fed in magnis quoq; inflammationibus congruit, naturali enim facultate quadam ftuporem inducit, 
& dolores e corporibus tollit, quapropter iplam viuentem adfidue admouere inflammatis locis opor- 
tet.Coda item adhuc viua in oleo,deindeque extrada , ac modica cera cum oleo eliquata , commodif- 
fimum pharmacum omnibus dolore afflidis podagricis redditur, Aetius 12. 35. Diaturpaenes(A(aen^r<>t* 
vtif)ceratum,ad podagram dolorem leniens mirabiliter: Quinto Martij mentis die, olei communis fe* 
tarios duos lebeti in cella fubterranea infundito coquitoq; lignis e vite: vblinlerbuerit,turpaen;e ma- 
rini pifeis libram adijeito, afphalacis animantis ( quod nonnulli madamudam vocant fanguinisvn- 
cias quatuor.incoquitoque dum carnes pifeis di floluantur aut torrefiant.deinde e xemptis il!is( 
colato FuchfiusinMyrepfo)olei&cera;quantumfatiseftadijcitoinfpilIitudine ; vtmolliflimumfi- ^ 
at ceratum, quodlinteolo illitum impones,Aegineta7.i7.Idemexeorcpetijt Nic.Myrepfus interem 
plaftra, numero i72.&^rallia!nislib.ii.apudquemlegitur,«V;p<*'A*;c(t^*T* wtc mtA*uicfl <* *«''■*" 
<nv . Andernacus vertit talp^ animalis,quod nonnulli calamitatem vocant, fed pro toA xf*U\x placet le- 
gi madamudam.uariat/zisdatV, barbarae nimirum alicuius linguae nomen , ficut Aeginetae & Myrepll co- 
'dices habent. Pro meuxmq vero habet &cc. Idem Trallianus paulo poft: Medicamentum prarfe 1 '" 
uans a podagra & morbo articulario prxfcribit huiufmodi : Torpedinem viuam in vas a:reum aut ca- 
cubum cum oleo &aqua,(ne oleum vftum nidorem refipiat,)conijcito:ac herbam narciflum(r.v«f 
narctjftts vt nomintytta & vt medica cum narce pifce consternar, narcen fcil cet, hoc eft ftuporem & indolentiam cor 
e*/AW«)Lunadefinente colledam adiungito,ipfamque cum animali incoquens, vfque dum tota di 
foluatur,& offa nudentur. tunc tandem oleum ab aquapaulatimfeparabis. omnia facito Luna 
te, vngitoque aegrum ter die. & fi quidem articuli dolent,patiunturque, curantur: fi vero non dolen^» 
