De Tructis Lib. I V, 
Qui nec dftm (almo, nec iam falar, ambiguusque Ambdrum me- 
diofario(aP fario) incercepce fubaeuo: & nomen Germanicum 
Satlmhng. nam quod pro crutca argumentum ipfiadferunt, Pur- 
pureisque faiarftellatustergoraguttis,non minus falmoni pair- 
Uo quam trutta: conuenit: vtcrque autem in Mofeila repentur: 
etfi Saiuianus dempta trutta, qua; in Mofeila fatis frequens fit, 
nullum reperiri pifcem in co flumine dicat, cuius tergora ftellata 
iint purpureis guttis. Farionem quidem ( vel, vtplerique legunt, 
Sarionemjtruttam lacuftrem vel falmonatam vt vulgo aliqui no- 
i o minant, Bellonius & Rondelctius efle fufpicantur: quodeavt 
Aufonius fcribit, magnitudineinterfalarem & falmonem media 
fit. fed falare no redte pro truttafl. interpretantur: & cogitare de- 
bebam A ufonium de Mofeila: fluuij pilcibus loqui: tructam vero 
falmonatam, pifcem efle lacuftrem, non fluuiatilem. itaque ego 
vt falarem, falmonem paruum interpretor: ita farionem , limpli- 
citer tructam, flue truttam fluuiatilem. exhacenim attatispro- 
grcflli falmonem fieri Aufonius exiftimafle Videtur, vulgarem 
quorundam perfuafionem fecutus»nam & obfcurus quidam au- 
thor, cuius de animalibus feripta exeant : Trutta (inquit) vt fer- 
io tur,quandiu minoris artatis & corporis exiflit, in aquis tantum 
dulcibus nutricuncu aute exercuerit, & defeendens vfq; ad con - 
finia maris de falfedine eius biberit , falmo efficitur : quod tamen 
▼erum efle nequaquam ab omnibus alferitur. Sic ille. Ergo fi fa- 
larem & farionem, pro ijs quos dixi pilcibus accipiamus, fimplex 
fuerit Aufonij error, cfarione, id eft trutta, falmonem fieri pu- 
tantis, vr & alij quidam. Sin falarem, truttam : -almonatam fece- 
rimus, duplex illius error fuerit :canquam e trutta flnuiatili , lal- 
monataqu*lacuftriseft,nafcatur:&rurfuse faimonata, falmo: 
quorum vtrunquevcfalfumeft, ita nec hodieaquoquam perico 
30 creditur, necolim tam imperitos fuifle homines puto, qui naiu- 
dicarint. Fano etiam (fi ita potius feribendumeft quam fario, vt 
Figulus & alij quidam rentur,)ipfo nomine ad vulgarem Germa- 
manis trutta nomenclaturam accedit. Aliqui Truttam Latine 
Varium vocant: quod nomen fimiliter & cum Germanico fa- 
cit, & punctorum in hoc pifce varietatem denotat, alij maio- 
rem Varium: vt alium diuerfi generis pifciculum, Varium mi- 
norem: de quo in Corollario de Phoxims diximus. Galli enim 
Veronum nuncupant. Ab hoc etiam diuerfum pifcem, gobium 
fluuiatilem Aufonij, varium & maculofum, Placentini Varon, 
4° Mediolanenfes Vairon appellant. Alius etiam Gr*corum eftpcE- 
cilias a varietate diclus. Quamobrem vt declinemus homony- 
miam, truttam Varij nomine vocare non placet : vt neque turtu- 
ris: quod nomen recentiores quidam ei attribuunt, fine authore: 
cum paftinaca etiam marina fuperioribus feculis turtur appe) la- 
tafuerit.louiusfufpicabatur luporum alios fine macula, ideft marinos efle:qui &amnesfubeant: alioi tu P M, v*riia. 
varios k Columella dictos, hoc eft, fiuui uiles, qui dulcibus in aquis generentur, Truttas nempe, vndfe 
&Truttam (inquicab aliquibus inglorijsauthoribus Vanum maiorem appellari videmus. Certe tro*- 
6ta admodum varia eft, nigricanti bus ( d lacttftrt jtntirt i-idstm : nam 'fluuiatHet r ara, vtlrartstn lotis maculis ni- 
gricantibus ttiuttituniur jmaculis totum dorfum fpeciose pingentibus. Spigolae veri>(v#^<f«?'» idiilyLn- 
SOptmartMjJine macula) vnicolores potius atque argentea: efle videntur, quanquam&ipfie velati id reti- 
nendam Lupini generis appellationem fubatris pundtis, fed minoribus & languidioribus, quim in 
T ruttis videamus, notat* fint. neque enim arbitrandum eft Columellam per lupos cradu&os in Cimi- 
nii & Sabatinum lacus, vel Truttas, vel Lucios inceliigere voluifle. fuperuacaneuenim fuilfetTfuttas 
indidifle, quarum maximam copia fuburbani amnes omni tempore fuggererent, vtex Reatinis, Sub- 
laqueanifq; vt exipfo Tyburtino Aniene quotidie videmus. Praeterea neque Romanae Iuxuria*,neque 
admirabilioris magnificentiae fuilfet alios quarapelagios pifces illis in lacub. difleminafle. de marinis 
«nim Columellaloquebatur, <Sc quidem nobilimmis, vt de auratis & murxms fimul cG lupis ipfis cla- 
re teftatus eft;cjuos tamen omnes deficientepaulatim eorum f&bole,cu diil natur^ repugnare nequitie- 
rint, penitus interijflemanifefte videmus. Imprdbumq; illud fadu&diduluxuriofum Philippi apud 
Caflinacem hofpitd, certillimam facit coniedturam, lupu illu, quem vt infulfillimi faporis expuerat & 
r.robrn Iwkinrb* T rnt-ra? rnm in illic 'imr.ik fSfti niri 11 m Qn.-^ne d- a 
Varim 
Turtur . 
; quoque aliquos lupas d candore lanatos appellari dicit, & illud quidem pio pii i 
& erudite, nam lupos, id eft, truttas in vniuerfum fecundum carnes rubefeere: Spigolas autem pelaai- 
as pariter ac Ty berinas infigni candore albicare clariilime conftat.C^terum truttam non facile lnlTy-- 
beri reperies, ficuti nec ipfam Spigolam ali js in amnibus vrbi ptopinquis, Hiicufq; lOuius: tuius fen- 
tenti* etiam Saiuianus fliffragatur. Trutta: pifeis Grateorum ttemo(quod quidem fciam ) mentio- 
nem fecit, inquit Saiuianus. Latinorum vero etfi nonnulli meminerint, non omnes tamen eodem euln 
vocarunt nomine. Columella enim inquiens; Tum line macula (nam funt 6 c varij) lupos includemus, 
Rrrr 4 Lupos 
