1026 
9 linit vir- 
D e Aquatilibus. 
Gungu, Hic./f 1 i*n. deanimd. 3. auth orem citans Ctefiam & eadem leguntur in Eclogis Indicorum Ctefix 
& cttfit vti m, P ei Cenuxpublicatisjfed multo brevius. Videri autem pottft, ut dixi, idem hic Indi fluminisver- 
Aelnm & miSjCum illoquemPlinius in Gange fluvio defcnbit. Primiim enim uterque Indicuseft : & convenit 
formaAquauterque vcrmis(ffxwA».')appellatur. deinde Gangeticus elephantos ad potum venien- 
Tbiloflrati 
Z‘” 2 nd e m tfS3 rP re " e,1 l' os promufcide in fluvium abftrahit : Indicus, camelum vel bovem 
fumma labra mordicus apprehendens.inacniamabrioir SVdrnaamr 
Videri, 
1 Q 
EhileRrmm, 
UJr >m,u. l ..u C1 nuuviuniauimnn: incucus, camelum vei bovem mripa bibentem, 
mordicus apprehendens, in aquam abripit. Sed magnitudo Indici, cubiti circiter feptem 
limt : Gangetici, fexaginta : huic brachi^ bin?,vel brachia bina: illi dentes bini tribuutur, objiciat ali - 
c)uis.rcfpondeo,locum Plinii mihi corruptum viderhprimum circa numerum, nimia enim ad verme 
t)xc magmtudoeft. Solinus(qui fu a ex Plinio tran!cribit}non lexaginta,fed fex ( fenum ) cubi torum 
cile memorat : quod convenit etiam Indico feptem cubites plus minus longo:qui (i fexaginta cubito - I o 
rum eflTet,olei vero fextarios tantum quinos redderet,mmis boc parum ad tantam mol< m ellet. deinde 
neque brachia.neque branchix conveniunt vermi ; & ea quoque ratione quod noctu in terram exeat. 
Solus enim aquatilium cordylus,authore Ariftotele, cum branchias habeat, cibitamen gratiain ter- 
ram exit, & quadrupes idem eft inadambnlandumidoneiis.Etfi branchias eidcmus,pifci$ , nonver- 
miserit. & bins folum tanto animali refrigerando(qui ufus branchiarum eft)nonfufficient,cum ple- 
risquepi fcibus etiam minimis, plurcs inf.nt: qui t; men frigidi oris funt temperamenti, quam proba- 
v * rmem b u IT e , c u 1 11 sad i p i ignea non /impliciter ignis,fcd fulminea quxdam vis eft,inccn- 
dio eius fimiliterfere inextinguibili. Brachia vero proprie di&a nullum animal haber, quod non olla: 
quacomnia vermibus negantur. polFunt tamen per metaphoram aut catachrefin brachia appellari bi- 
lix illa: venui forcipes ab ore vermium(prxfertim cofTorum,quibus Indicus vermis non comparatur, 
&cantharorum)utiinqiieenalcentt-s: iam &mutuooccurfu inflexabrachiareferunr,&iis tanquam 
Brachiis aut forcipibus quxhbet appiehendunt:&accedentemagnitudine, ficutin Indicis cubitali 
fere.,(qux proportio ad longitudinem totius vermis moderataeft,)brachia non inepte vocari poffunr, 
propter figur»m,magnitudinem,ufum. Ea lem dentes fi quis appellet. quoniam ab ore prominent, Sc 
figura .fere denticulata eft, & iis, ficut reliqua animalia dentibus, aliquid corripiunt, reprehendi non 
potent. Sed binahxc brarhiafeu dentes bini,in vermibus cantharisque noftris a lateribus oris pro- 
cedunt,indem circulum innexa, mucronibus concurrunt: inlndicisautem vermibus non idem fi- 
tus efljCum dens alter fuperior, alter inferior fit ut folo duntaxatfmi differre videantur. Has equide 
partes ego forcipes aut chelas potius vocarim,ficuti in brachiis cancrorum, a fimili motu &apprehen- 
fione : quam dentes,vel cornua, nam ceraftes vermis ab his pa tibus fi u cordibus appellatus mihi vi- 
detur a vulgo Grxcorum olim.de quo Theophraftus de Caulis plantarum p.14. Cei afbm vermemfin 
quit)& in olea creari, Sc in ficoparereafleverant. Habet ficus & fiuos vermiculos,& illos quoqueenu- 
trit.quos alienos receperit, omnes tamen in ceraften figurantur , & fonum edunt parvuli ftridoris. 
Videtur autem Ctefias magnum illum [ndicum vermem comparans vermi in ficonafcenti, de hoc ce- 
rafte fencire. Meminit eiufd m vermis Philoftratus etiam dc Vita Appollonii lib. 3. In Hyphafidc 
(inquit)Indix flumine bellua gignitur albo vermi Gmilis(<ma>' v»jjm AdG « ijueie* ex qua capta o- 
ieumnt adunim ignis accommodatum.quodnifi vitro contineri poilit. capiturautem regi tantum- 
modo eiulcemodi bellua, quaille diruendorum moenium caufa utitur, nam ubi muros eiuimodi pin- 
guedo tetigerit, ignis accenditur inextingmbilis, omnium maxime qux pro excitandis incendiis ab 
iiominib us inventa funt : Sic ille Alemanno Rhinuccino i ntecprete. fed ultima verba Grxce fic fonat: 
av^o«Mc*AoT7 « retfty m itaveteul^^n.f sif <;r ccmoCp i^at nt>. hoc eft: ignis excitatur, validior 
quam qui ullis hadienus adreftinguendaincend ainvencis inftrumeutis extingai poilit: ut Tvmpjga 
lintvafa vel inftrumentaad inferendum incendium comparata, -s"ia ^ vero adextinguendum : hxc 
3 ® 
4 * 
extin&oria, illa incendiaria dixeris. XC, 
si? 
• iit UIAWS- 
*r«,m.ichi»amrncaadreftinguendumij»nem,qui- 
dam interpretatur. Hocanimidvertendi|rn, non idcirco diverfum.genere ftatuendum hunc vermem 
«lle,quod a Phuoftrato vermi albo comparetur: i Plinio color cceruleus ei tribuatur : fed potius ia 
iolo colore diferimen ponendum, ficutibc alia pleraque animalia coloribus diverli, reperiuntur : vei 
generis eiufdem proximi (pedes diver(as,urpotem fluviis etia mdi ver isgemcas,exi (rimandum. 
V erm bus aquatilibus illos etiam qui pi fcibus innafeuntur ad imnen mus.Gignunturvermiculi 
(tncaiAiiciJiJquidamiii vulva mulli pileis, poftquamcertio p-pent,qui fobolem(ylvsi- ;o yinU^vVnafce- 
tem confumunt : itaque fteriiefcit,Athenxus. Semmicarper ( puje < cyjrmtt parvfi!t> ) nonnunquam 
in antio primo nativitatis niger vermiculus quidam pofl aurem ( nrts vulgus pr > tnctri» eUcv\ fuamta- I ® 
b 1 fi cu s ionafei 1 11 r , ik hoc Ixpiuspoft Auguttum, eaque taberaoritur. remedium eius eft aqua dulcis 
«v fluvialis, Author de nat. rerum, videturautemi , ftaguantibus aquis hoc malum ris accidere fen- 
tue ' Memini audire afhrmatuem,demuliei culaquadam,qubd cum de cyprino lngefliSct partem 
cuca branchias Sc fimul album quippiam pifi magnitudine, ( vermem, aut ovum animalis venenati 
nmielulpicor,)mox animi deliquio correptara,corpore toto intumuilfe, diuq; poltea male aJedbam 
tandem fanitati reftitutam eUe.non tamen nili annis oifto e vol ut s pepcrilfe, cum prius fcecunda eflet! 
Ariftoteles ballero & tilloni exflu viatilibusac bcuftribus vermem helmintha, lumbricum ) innafei 
ait fub Gane: quo illi infirmati ad lummumaqux efferantur, ubi xftu (vi Solis) intereant. Duodecim 
qui 
veluti uniones,cruimagnitudine,carnofostamen,candidos,& calli duritiem habentes , inquibufda 
einuis ( fic vo «t aeflaviat It: n.morts illae, orne a totmanate Sax r,e.~ Kftpar/en, aln Kuucn tiotmnart) 
conlpexi: qnorumunu - - 
ex venis mefaraieis depi 
nam etiam Lumbricos , 
competimus, Bellonius. Gobionemparvum pifciculum fl. ( ev Gn/sw j xftatedkiunvitiiri vermi- 
cu is quos invenere geftat Albercus. Hos pifciumlumbricos , quos ex libs veluti unionibus (id 
elt, erui magnitudine tanquam ovis, ut ex Bellonio memoravimus )nafci puto,noftri ‘N eflet t id eft. Li- 
gulas appellant: i figura tenui, oblonga, laciufcula , ligulx vd cxnjx ui(lar ; ipfos verb pifces 
_ ... v ■ -r — - - ..... mmtneiht) 
pexi . quorum unusquisque vermem inclufum, gracilem, oblongum ac teretem contineret * 
ex venis mefaraieis dependerent inter colon & ileon, ad eos anfra&us, in quibus lables effe foI tlll . 
nam etiam Lumbricos , Afcarides ( <d{c<trule$ vox vtdetnr abnnti^rt ) in fefquiuinam longos aliquando 
. P 1 
lumbrU 
