t)e Aquatilibus. 
€ 
fjirttt. 
Lib 
9 c. 4 f 
■mannus. Cruci iormes quoque cirlos,ftnatos, cratTos, in modii ftellae radiatos, numero auatcrhof,i>arttf 
interna natationi accomodatos habet: quos vt exacta cofpicias; erit in lebete aquis fynceVioris coijcien- 
dus : qn h lupinus deuoluatur,rnultas fiflurasin radice cirrorum oftehdet.Os quoque habet partepro- 
naliui, qu o ea qu e venatur abforbct, in quem vfum mutuor cirri ad eiuslaterafubiacent, eoioris (itio- 
Fj 5 ’ eius branchia: effient, vefinteftina. Hinc Ut vt intuentibus pulmone in mari pabulandi qra- 
tia diuaganf^, grandis videatur quali pituitae globus : qui vnicum tantum colorem referret, nili rubri» 
uris qua tuor circulis 1 Sugillaretur, & ea cruce, quainterna pars ftriataeft, diftingueretur. 
Eum ii in fruftadifciffium in mate reieceris, viuere nihilominus ac mouerfcomperies: extra mare 
autem exanimis apparet. C aeterum marinus pulmo dentibus attritus nihil pneter aqua refipit : os tarnre 
(D) nui calore incendit. Naribus quoque admotus marinum virus olet: SarghMelanurijScarijSpari, Aura- u 
tS>&idgenuspifciucfca.Emortuusinaltomari,flu&ibusexpuiturinlitus.tranlparentisgladeifiaaiis. 
DE VRTICIS, RONDELETIVS. 
t i c A 8 tam eas , nuas faxis harrettt, quam eas qua foluta faxis crfant in animalium nutnero cea- 
jL daS ? re f X Anftot j le ib ’ f ■ de h i ft - c . a P ,<J ; conftat - Sentit enim vrtica, & manum admotam corripit, 
i .-ufcmUtu adh ? re>c, . B 5 u «‘ perinde ac polypus fuis brachijs, ita vt caro intumefcat: os in medio corporehabet, &4e 
w iawoqaa&de tefta viuit, & prsecernatantes pifciculos excipit retinetque,ficut de nmuhominisadmou 
('•'ut , x. at). d:«um cfi, deu oratque in hunc modum quacuhoiie natftaeftefculenta. 
Genus alterum e faxis fo!uicur,& echinos peiftunculosque quos offenderit, vorat. Nullum e^cremS- z* 
tum m vrtica e h e videtur , hac tanttim re Emi lis eft ftirpibus, {Mac etiam cfmdadhartt, altrscmfcthce •- ~ 
t/us v t 'a , } Hac Anuotel . Cum igitur vrtica frondem fuam,quapedum vice eft, modh dilatent , modi 
contrahant, cum ore cibum accipiant, id eft, cum ta&uguftatuque , qui duo fenius ad vitam animalium 
-untneccflanj, prafdit* fint, non inter vt Plinius, fed inter animalia non omnino perfe&a ea» 
numerabar uis.Polypis aute & leporibus marinis fubiungimus: quod ex molliu fint genere: quod etiam 
mouo a om.e expanfa polyporum inftar pedes multos habere videantur; modo fronde contrada, malli 
tantu m camo 1 2 , informi ( veluti lepores marini) conflare videantur. 
Dicitur (i Gratcis «x« ah 4 *» a Latinis vrtica, nomine herbae ab vtrifq;impofitoobvredinrm&pm- 
ritum , qu Am tacta immittit , terreftris vrtica: modo : vnde & vrtica ab vrendo Latine dicitur, ita d- *- 
W Jy«»x*.\Wor'<pf N ,quod taduiitinlpauit folia enim eius tacfta acriter vrut. fic&pifciludcio 
vispruiitu mordax. Vel dicitur ***m'$>! ' , -* t rfAtyttqtfcre vt ait Athenams, quafi «m/ « 
V > cura contra afperaiic & iniucundiffima, tadu lardens & vrens. Eodem autore Eupolis 
mannas vocauit «vlfa , nifi mendofus fit locus, faft» esi s PuUm Corollartc,) Nanuywfcw 8 ckiiL vellicare 
& pungere Significat. - 
Ariftotcles duo vrticarum genera fecit, vt ex verbis initio citatis conftat ; vnum quod faxis lueret, a!- 
jccunUumw tel?umiu ‘ atU!n : Ec eoc j em in loco ( lib. 4. de hift. cap. <?,) Duo funt vrticarum genera. funtqUaidam mi- 
tms. noies cibo aptiores : ana: maiores & dufioreS , quales circa Chalcidem nafcuntur. Hvemedenfafunt 
(f) carne, ideo eas venantur, qui&efculentatfunt.Aeftatepereunt: frondesenim glabrefcunt: &, fi teti- 
gens , facile difeerpuntur, nec tota; auellipoftunt. Aeftuaffli<fta:faxa interius fubeunt. Vidi equidrm 
vmcas lagena captas cum alijs pifcibus : quaratione, qu ? faxis hzrenr, capi non polTunt.Quirenecefle 4. 
eft aliquas eile, qua; fedes mutentj &in mari vagentur. Chm vero plures vrticarum fpecieTcotnperta» 1 
h abeamu s, eas ftc dsuidemus, vt vrticarum alis vel faxis vel cuilibet alteri rei in mari adh£rreat,aliac mi- 
nime. Rurfus earum , qux faxis vel alteri rei h S rene , alis perpetua ftabiliq; fede illic degunt, qux funt. 
Vi tica paruain rimis faxorum latitans : qux purpuris & buccinis adnafcitur:qux cinerea eft, longisque 
cirris coftar. Ah ? fedes mutant, &libereper mare feruntur, natantq; , (&eumUetfax,sh A rent i )ytpmo^ 
1 e a v 1 1 1 ca. S em p er folu te liber ? q; funt ecquas vulgus potes apDsllat:(ex hisjvnaeft.que quatuorpedes 
/me brachiahabet;altera qu S ocio, polypi brachijsno valde diffimilia.De his omnibus ordine d 1C emus, 
DE VRTICA PARVA, RONDELETIVS. 
Vrtica harc nucis iuglandis magnitudinem vix fuperar, ob id 
parua a nobis dicitur. Maffilienfes vrtigo vocant. Grzcorum 
vulgus koAikouiw ( cjuoU noni ut farte non intelletcum Galli fua limita m cui 
dane, td e /1 euh m djhi transformarunt) vel mzoUvuv , Normani cui 
d’afne. Burdegalenfes cubafeau. 
1 otacarnofaeft, cirros breues habet, contraftra reifti inteftini 
extiemum fpeciem refert, colore varioeft. Quadam enim eft vi- 
.< idis, alia ca’iu!ea,.alia fiib nigra, fedpunAis aliquot cauuleis, vel 
flauis, vel rubris notata. 
Hfceiculentaeft, in Oceani faxis Sc maximein Santonico finu 
frequens, & apud Santones Burdegalenlcsque in delidishabetur. 
eas diligenter aoiutas &leuiter codlas in lartagine frigunt. De vf- 
ticah^c Diphilus apud Athqueum: H’Ss tSCnoito©* 
cv^r^y, i&sipetx&i.tjfr.trpcr ie mnetTcl; truuubyccnv/iirei^dt ul, 
~‘ a 'f «"“f adtee, tcurluJ. Vrtica, inqn.it> aluo facilis 
eft, vnnam mouct, ftomachograta: pruritum mouet ijs qui eam 
capiendo manum contrahunt , ( nTc runxy:u<n } Jimplit.iter Verterim coi - 
hgtnt.biu ) ) ni(i p inunxerint, reucra enim eos qui venantur dolore afficit. 
Libro' i. 
ll/tdem. 
Gerar e duo 
Species fla 
rei . 
F 
tVbi.) 
DE VR-' 
