— 8o - 
Het werkt krachtig op de luchtpijpen en longen en wordt 
al?.oo voor bloedspuwing aangeraden; het bevordert de pis- 
vorraing en wordt met veel vrucht voor inwendige verzwe- 
i’ingen en uitwendige kneuzingen of wonden gebruikt. 
Men kan de bladeren en bloemen theovormig gebruiken of 
in olijfolie breken, orn er oene malschc en goede zalf, die. 
fot het heelcn van wonden gebruikt wordt, van te maken. 
Deze langlevende plant is tweezaadlobbig, meerbladerig van 
bloemkroon en behoort tot de familie der hcrtshooiachtige 
Sewassen (Hyperlcacem). 
De Suilterij. 
t 
CHlCüRÉE. — CllICOniL'M. 
De Suikerij (tig. 4ö) werd eertijds als wilde plant aanzicu, en 
'’eel langs wegen, grachten en i'ivicren gevonden. Thansdieell 
'iien, door aanhoudende verbetering van zaad, op schoone eu 
bloeke stammen of wortelen gewonnen, tamme soorten of ver- 
*>eheidenheden bekomen, die den landbouwei’ eene zeer winst- 
Sevende teelt ver.schaften. Deze plant, mijne leerlingen, behoort 
^ot de tweezaadlobbigen, met éénbladci'ige bloemkroon en tot 
familie der samcntolcndc (Syngencsia) ; de kleur harer 
bloemen, die aan lieve sterretjes gelijken, is blauw, soms wit 
•^1 purperachtig rood; zij is tweejarig, doch zwak zaad schiet, 
'^''en als dat van andere wortelgewassen, dénjarig op, terwijl 
beze plant ook meerjarig kan wezen en de zaaddragers zelfs 
b^ter en kloeker zaad geven op hun derde, vierde en latere 
jïi'en. Hare bladeren zijn ruig en diep ingesneden. Wanneer 
beze, door luchtberooving geel geworden zijn. maken zij in 
ben Winter en in het voorjaar eene lekkere en gezonde salade 
^bt; hare lange, sappige en melkachtige wortelen worden 
gezoden of als schorseneeren bereid, om tot een bitter, maar 
