88 - 
heb hem beloofd zulks in ’t kort uit te leggen; thans wil ik 
mijne belofte volbrengen ; 
De Toorts (lig. 46) door u, en door ’t volk Wilden Tabak 
ot Wollekruid genoemd, is cene tweejarige en tamelijk sterke 
plant, zooals gij ziet; zij behoort tot do tweczaadlobbigon, 
met éónbladerigc bloemkroon en tot de familie der gemas- 
kerdbloemige of leeuwenbekken. Zij wast tot 2 1/2 meters 
hoogte; hai’e grootc, lange bladeren zijn op de toppen afgerond 
en, even als den stam, langs beide zijden met grijsachtigeu 
dons of zachte wollo bezet. Men vindt deze plant soms langs 
wegen, doch zij wordt moest in hoven, om hare geneeskracht 
aaiigekweekt; zij bloeit in Juli, Augusti en September, en 
hare gele bloempjes, die op eenen langen, dikken krap wassen, 
zijn op dezen teruggoslagen en toonen hunne bruin-roode 
stofdraden. 
Men gebruikt deze bloempjes theevormig, met honig verzoet, 
of in zoete melk gekookt, als verzachtende en stillende middel 
voor ontsteking der borst, voor longziekte met hoest verzeld 
(te recht onderwijzersziekte genaamd), voor borstvalling, voor 
keelontsteking en zelfs voor blocdsi)nwing (i). De bladeren 
met melk gekookt zijn bijzonder goed om als plaasters ge- 
bruikt te worden voor speen, terwijl zij op eene cttering of 
verzwering gelegd, aanstonds verzachting geven. 
( 1 ) Indicn het waar is dat men in Engeland de koeien van de lon<>- 
ziekte hevrijdl met ze hiervan in te enten, dan durf ik hopen dat de 
geneeskunde middelen zal vinden, om het mensctidom van deze 
schrikkelijke en tot nog toe ongeneesbare kwaal, te vrijwaren 
Men ze.nl dat de zuivere, niet geoxygenoerdo iihosphoor'dê beder- 
ving dor longen woêrhoudt en men raadt do phosphoorpillcn (pilules 
phosphordes) van .1. Itichardson aan. Eertijds gebruikte men erwten- 
racel, dat men met honig innam. Hedendaags gebruikt men hetzelfde 
pap bereid"^^'" revalenta, welk men lol een zachte en aangename 
De uitwasemingen der spar hebben eenen weideenden invloed op 
de ademhaling en de longen, ‘ 
