— '133 
en men mag het tabakrooken als enkele gewoonte aanzien, 
even als de volkeren van het Oosten den Opium en de 
llaschich (zie verder) gebruikten, voor het vermaak van eenen 
aangenamen slaap. 
De droge, maar beter de groene bladeren, worden nog 
gebruikt tol het dooden van inseeten. luizen, rupsen en ander 
ongedierte, zoodat het inwendig gebruik op den monsch even 
nadeelig moet werken : eene zeer kleine hoeveelheid inge- 
nomen, doet geweldig braken en eenigen rook ingeademd 
heeft hetzelfde uitwerksel. Inderdaad, mijne leerlingen, want 
kinderen oi jongelingen, die vroegtijdig de gewoonte van 
i-ooken aannemen blijven altijd Icör, bleek, en verkrijgen nooit 
hunnen volkomen wasdom, terwijl hun aanzicht, dat, van 
eenen ouden man verkrijgt (i) ; dit komt hieruit, dat deze 
plant zeer slecht op de maag werkt en haar berooft van het 
noodig speeksel, haar lot de gisting der spijzen noodzakelijk. 
Daarenboven veroorzaakt zij duizeligheid, terwijl haar lang 
gebruik hel geheugen verzwakt, den reuk vermindert, het 
gezicht verflauwt en zelfs lamheid teweegbrengt. Geen wonder 
dan, mijne leerlingen, dat Amurat IV, een fransche koning, 
verbood tabak te ])lanten op straf van neus en lippen afgesneden 
Ie worden. Alhoewel dit verbod in Fi'ankrijk niet meer bestaat, 
ziet men aldaar niet zoo veel Tabak, dan in België gebruiken, 
om reden, dat er zcei- zware belastingen op geheven zijn en dat 
de voldoening tegen de daaruitvloeiende geldverkwisling niet 
han opwegen ; ik ken Belgen, die hier harde rookers waren 
en in Parijs zoo maar alle acht of tien dagen een cigaartje 
snaooren. Het ware dus wcnschelijk, dat men in ’t belang der 
ïilgemeene gezondheid en ten voordode van den Slaat de 
(i) Ik heb eenen leerling in mijne klas, clic pas 6 Jaar oud is, en het 
aangezicht van eenen persoon van 30 k 40 jaar heeft ; hij is teOr, mager 
®h bleek als de dood, alhoewel hij nooit ziek is geweest; hij heeft van. 
Zijn 4 jaak Tabak gerookt. 
