Cenf.lxxxi*- 
de Colchico 
Serapionis la 
pius. 
Cenfura xc 
de Epheme- 
Cenfura xci. 
de Veneris 
Vmbilico. 
cenfura xcii. 
de Tali&ro. 
44 PETRI AND. MATTH. CENSVRA 
COLCHICVM. 
qv a n d o hic homo femel errandi faciet finem ? quoufque tot nitijs hic omnium exterorum 
nos obtundet iudex s* nufquam ne dabit breue aliquod fpatium in omnibus paginis refpirandi ? Vbi- 
que ( ut ucrc fatear) ad naufeain ufquc omnia pafsim Amathi fapiunt Officinam. Txdet omnia huc 
coaccruari , quibus illefuum uolumen expoliuit . Tranfcurro innumera, & ad finem ftridim per o- 
mnia propero . Quid tamen boni de Colchico fentit ?cum hoc nihil refert difsidere ab Hcrmodady- 
lo , de quo fcripferc Paulus, & Serapio . Verum nihil eft, quo minus Lufitano merito reluctemur, cum 
Paulus diuerfis capitibus eodem libro de Colchico & Hermodadylo tradauerit, hunc perfe, uel ex 
deco£to potum arthriticis commendans , illud uero quod letale fit ab ulu medico abigens . At Lufi- 
tanus , ut fuam tueatur fententiam , mirandum non efle dicit , quod Paulus feorfum dc Hermodadylo, 
tanquam a Colchico differentem fermonem habeat, alibi uero de Colchico caput prxfigat; quum id 
confulto fecerit, uidens utique Colchicum non adeo uenenofum elfe, prxeipueubi Hermodadylus 
dicebatur , fcd rei mediat potius conducibile . Qua de caula dc eo , ut ucnenofo cum exteris Gr.tcis 
caput conftituit , alibi uero tanquam de re (ibi nouiter comperta, & non admodum uenenofa fub Her- 
modadyli nomine . Verum haec Lufitani figmenta , cur fane probem , non uideo . Siquidem fi Paulus 
hac fuiflet dudus opinione , credendum quidem non eft , quafi ille eo infanix , fororisq; pcruenilfet , ut 
Colchici nomen in Hermodadylum peruertifiet : quin etiam nec quod in medicum afferret ufurn 
mortiferum medicamentum , de quo paulo poft egit fex tantum interiedis capitibus , proprio occul- 
tato nomine, quum rede fciuerit Paulus, uires & facultates in plantis haberi , non in earum nomen- 
claturis. Nec pariter obdat alia Lufitani ratio, nimirum quod in uno loco de eo tanquam ueneno 
fub Colchici nomine fcripferit Paulus, in altero tanquam medicamento fub Hermodadyli appella- 
tione. Quandoquidem cum Paulus libro quinto , inter exteras uenenofasftirpcs Colchici latius me- 
minerit, non fuerat illi opus iterum de eo feribere libro leptimo, ubi de medicamentis falubribus , 
non de uenenis egit j nec tam horrendam facere mctamorphofim, ue medicos deciperet . Nec item 
obdat Serapionis audoritas , quod is Colchicum Diofcoridis Hermodadylum appellet. Quippe 
hoc in loco, ficutiinalijs nonnullis Colchicum, quod Hermodadylum uocat, cum genuino Her- 
modadylo, dequo fpeciatim egit Paulus , confundit . Etenim fcatere mendis Hermodadyli ca- 
put in Serapione quis facile nouerit , quum ea , que Diofcoridi accepta referre debeat , Paulo aferibae; 
& qux Pauli funt in Hermodadylo , Galeno accepta referat . Quod autem ( ut Litfitanus putat)in fola 
Colchide Colchicum nafei uenenofum , ac letale, alibi uero minime, non facile probamus , cum nulla, 
huiufce rei fit nobis ueterum audoritas . At quum Diofcori des libro quarto, ubi de Colchico feri- 
pfit, non Colchicos tantum admoneat, ne huiufce plantx radicem deuorent cius dulcedine alledi , 
fcd omnes in uniucrfum homines, maximo eft argumento , hanc plantam non tantum apud Colchos» 
fcd ubique nafei uenenofam . 
EPHEMERVM. 
Lvsitanvs recentiores quofdam fequutus Lilium , quod Conuallium uocant , magno er- 
rore Ephemerum cfTc putat . Nam huic Lilio , folia non infunt Lilij , quin nec radix longa , qux digiti 
fit crafsitudine , fed tenuius in capillamenta delinens . Prxterea nec caulis illi uidctur Lilio fimilis, fed 
•^racilis, flexifisq-; tcnuilsimi iunciinftar. Adhxc nec credi par eft , Diofcoridcm filentio inuoluilfe » 
quin etiam nec Galenum , qui eius quoque hiftoriam narrat; fuauifsimi odoris prxftantiam , quo Li- 
lium Conuallium fragrat , fi hoc illis Ephemerum edet . Quo fit , ut una cum Lufitano caecutiant , qui 
hac ducuntur opinione . 
VMBlLICVS VENERIS. 
V b i deVeneris Vmbilico feribit Lufitanus, tam primum quam alterum parietibus hxrcre ade- 
rit, & humedis nafei in locis folio cralfo, rotundo, concauo, coxendicis figura ; quibus palam fit, quan- 
tum in re herbaria prxftct, ualeatq; Lufitanus , quippe qui hallucinatus exiftimaueric inter Veneris 
Vmbilicos nullam intercedere differentiam foliorum , radicum , ac etiam locorum , in quibus proue- 
niunt . Quum tamen Diofcoridi Cotyledonis primum genus folia ferat Acetabuli figura , & radicem 
Oliux modo rotundam . Alterum uero Maius referat Sedum, & maiori nitatur radice. Adde etiam 
quod neutrum in humedis nafcatur locis , quum primum in tedorum tegulis , & collapiis xdificioru, 
parietibus proueniat, maritimis prxfertim locis , ut Plinius inquit : Alterum uero inter ingentifsima 
faxa in montibus nafcatur .. 
TALICTRVM. 
Rveuivs uir profedo clarifsimus , & in ftirpium hiftoria non poftremus audor T alidrum 
inGallia nafei feribit, ibiq; appellari Argentinam, eo quod eius Coriandrma folia argenteo fplcndo- 
re micent. Nos autem quod hanc herbam nufquamuiderimus, Rucllii fententiam probare, nec im- 
probare podinnus. At Lufitanus, qui nulla ratione omnes impugnare folet ftatim id falso fenfifle RueL 
lium feribit , tametfi eius Argentinam nec uiderit , nec nouerit unquam . Ncc ualct Lufitani argumen- 
tum, quod Argentinam herbam,fic alijs uocatam aTalidro maxime diftinguat.Siquidem de hac Lufita- 
ni Argentina haudquaqua intelligit Ruellius . Hec enim foliis non eft Coriandri, fe unico tantum folio 
aftlirgit nullis lacinijs interfedo . Quo fit, ut ille merito ueniat accufandus, quum iniuria alios accufet. 
