Celura xxiij. 
de Scifsili la- 
fte. 
Laftis Scifsi 
Iis parandi ra 
tio. 
Ceftira xxiiij 
de Olyra. 
Cefitraxxv. 
de Chondro. 
I 
Ccfura xxvj, 
de Farre & 
Halica. 
Far ab Hali- 
ca differre. 
5 o PETRI AND. MATTH. CENSVRA. 
WHam exponerem, fabulam efle aiebant. Quippe quod non minus in eorum regionibus' carnium 
probitate , faporisq; iucunditate prxftent gallinx,quam alibi. Adhxc pariter fabulofum efle faten- 
tur, quod raro gallinis ibidem vcfcantur incola:, ea ratione innixi, quod carum cibus reprobum ge- 
neret alimentum ; fed quod multi! fortafle a gallinis abftineant fumptui parcentes . Quod autem prx- 
ter rationem ij medici agant (vt ait Lufitanus) quipoft exa&am purgationem ad ventriculum abfter- 
gendum ab inhxrente medicamento fimplex gallinarum ius exhibent, fane non improbamus; fed qui 
fint ij prorfus ignoramus, quum in communi omnium medicorum vfu perpetuo efle fciuerim, ius 
illud hoc in negotio nunquam exhiberi, nifi faccharum admifeeant rubeum. Nec id temere faftum *" 
putauerim, quum non ambigam ius ita paratum non modo abftergere, fed etiam pofle roborare. Id 
quod a purgatione plurimum prxftat . 
LAC SCISSILE. 
Lac scissile nil aliud efle cenfet , quam lac ipfum fimplex per fe acefcens . Conuincitur 
ipfiusDiofcoridisteftimonio,quihuiufceparandila&is rationem feribit his verbis. Ex omni la 6 te » 
fit, quod Scifsile appellant, hoc modo. Lacfi&ilinouoferuet, ramoq; ficulneo recenti mouetur, in- 
fparfis, portquam bis vel ter efferbuerit, totidem aceti mulfi cyathis, quot funt ladis heminx . Ita enim » 
ferefeens liquidum ab eo diuiditur , quod in cafcum concreuit j fed cum feruet , ne fuperfundatur, con- >» 
ueniet fpongia ex frigida continuo fiftilis labrum detergere , fextariumq; argenteum frigidx aqux ple- » 
num demittere . Hxcille. Diofcoridi fubfcribit Galenus libro decimo , de fimplicium medicamen- » 
torum facultatibus , vbi de Canino fterebre egit : quin & Paulus libro primo cap.LXXx v 1 1 1 . Non pof- 
fum fatis cogitare , crux fuerit in homine tanta imprudentia, aut fomnolentia , quod cum tam fplendidis 
enarrationibus explanandum Dipfcoridem fufeeperit , adeo graui lahafcat negligentia . 
O LYRA. 
In frvm en taceo genere eam magno erro re Olyram cenfet Lufitanus, quam nos Secalam, 
& Plinius Secal em, & Farraginem appellat, e qua ruftici panem conficiunt nigrum triticeo longi: de- 
teriorem. Sed cadit Lufitani opinio, quod Galeno primo de alimentorum facultatibus Olyra colo- 
re fit albo , adeo vt dixerit Plinius libro decimo oftauo , cap.odtauo , efle , qui ob Olyrx candorem , il- 
lam Orizam efle putarent. Prxterea feribit idem Plinius ex Olyra dulcem confici panem, id quod ex >• 
pane ex Secale confedto minime percipitur, cum potias quodammodo amarorem refipiat . Adhxc Se- 
cala ita vulgo vocata, cum in area flagellis decutitur , illico omnem exuit tunicam , & tritici modo nu- 
da colligitur :fcd aliter Olyrx eucnire fatetur Galenus loco fuperius citato, dum Olyrinos expendit 
panes, fic inquiens. Habctautem Typhx femen extrinfecus corticem , veluti Olyra, & Hordeum, » 
verum decorticatum in panes congeritur :& paulo inferius ait . Exnobilifsima Olyra, cum, vt decet, ,» 
fuerit decorticata , nominatum T ragum conficiunt , quo plerique vtuntur . Quibus plane conftat Oly „ 
ram decorticari in area non pofle flagellis-, quemadmodum nec Hordeum , nec Zea , nec Auena , dum 
in area concutitur ; fed opus efle , vt in pilis pinfentur , vt etiam hoc suo moris eft apud omnes . 
CHONDRVS. 
E x E A fruge parari Chondrum exiftimat , quam quidam in Italia , vt in Tridentino agro , Scan- 
dellamvocanr: quod merito redarguit omnium agricolarum confenfus, qui dicunt hanc efle Hordei 
genus, non Zcx . Hordei enim plura habentur genera, vt quis ex Theophrafto nofle poteft libro oc 
tauo capite quarto de plantarum hiftoria . Qu,xfire£te expendantur, nil aliud Scandella erit , quam 
Hordeum minus, qux binis tantum verfibus fpicam gerit, rotundiore etiam grano. Nam prxter id, 
quod per omnia nempe facie, & viribus Hordeum referat, conftat non efle Zeam , quam Dicoccon 
appellant, quod nunquam Scandella reperta fit, qux Zex illius modo in geminis putaminibus con- 
iundum femen habeat. Quofit, vt nullo pafto Scandella inter Zeas recenferi pofsit. ZeaautemDi- 
cocco abundat Goritienfis ager, & Foroiulienfia arua, ibiq; vulgo PirraFarra dicitur, quod Zea ibi 
ab incolis in vniuerfumPirra vocetur. Cxterum quia ex hoc Zex genere Halicam, fiue Chondrum 
fibi parant, quam ipfi Far appellant, licet falfo ( differt enim ab Halica Far) ideo eadem Pirra farra 
nominatur a ruricolis . Huic alius eius affinis eft error , quod fcripferit , putaueritq; Far ab Halica ni- 
’ hil differre, iflqjcx Scandella parari, quam Zeam Dicoccon cenfet . At Plinij teftimonio Far nil aliud 
eft, quam frunienti', vel tritici genus Adoreum vocatum . Ille enim libro x v 1 1 1 . cap.vm.it» 
feriptum reliquit. Frumenti genera non eadem vbique, neque vbi eadem funt, ijfdem nominibus* ** 
Vulgarilsimum Far, quod Adoreum veteres appellauere. Item eodem capite , vt palam faceret aliud ’» 
efle Zeam, e qua fit Halica, aliud vero Far, Qui Zea vtuntur, inquit, non habent Far. Itemcap.vii- ” 
eiufdem libri, populum Romanum, ait, Farretantum e frumento trecentis annis vfum . Verrius >> 
feribit . Quo tempore Romanis nullus fuit Halicx vfus , vt ipfemet teftatur Plinius libro x x 1 1 ‘ 
cap. 
