»8 PETRI AND. MATTH. CENSVRA 
maxime palam facit , quam imprudenter velit Lufitanus aliorum errorum infcitia fuam tueri opinio-' 
PUnij error, n em. Siquidem Plinius non fatis apte locutus deprehenditur vocabulorum fimilitudine deceptus » 
quem maxi- jp{* c enim cum legi flet apud Gr*cos «'«'w Abietem arborem defignare, quin& ihd-nv quibufdam 
Amathus™ 1 vocari Palmam Elaten flue S’pathen,& hanc in vnguentis addi;magno ac pudendo errore putauit, 
idem efle Abietem arborem* & florefeentium dadtylorum Inuolucrum, quod ad vnguenta Ipiflan- 
da expetebat antiquitas . 
PERSEA ARBOR. 
Cff x Reprehendit Aliorum opinionem , vt vanam , qui Perfeam arborem exiftimant a Perfi- 
de Perfea. * co noftrate differre . Sed quam ille totus fit vanus, & quam magno ducatur errore, facile quis ani- 
Pcrfex arbo- maduertet ex probatifsimorum audio rum teftimonijs. Nam ( vt Theophraftus memori* prodidit 
ris hiftom , jjjj ro q uarto> capite fecundo, dc Plantarum hiftoria) Perfea arbor eft Aegypti afpeftu magna, for- »» 
ex^Theopira mo ^. f 0 ]j 0j flore, ramo, totaq; figura potifsimum Pyro proxima , nifi quodaltera folio perpetuo, »» 
altera deciduo e It. Fruftum abunde parit, omniq; tempore perficit. Nouus anniculum femperoc- >' 
cupat , maturitas anniuerfariorum afflatu conficitur, reliquum crudiorem auferunt , atque rccon- *» 
dunt. Frudtus eft magnitudine Pyri figura oblongus, Amygdal* modo colore herbidus, nucem in- >* 
tus habet, vt Prunum, verum longe minorem, mollioremq; . Caro cius fuauis, acpr*dulcisman- >» 
ditur , concodtuq; facilis , & innocua etiam largiore cibo fumpta . Radice arbor exuperat tum longi- * f 
tudine, ttim etiam crafsitudinc,multitudineq;. Materie conftat robufta, dura, vifuq; decora, veluti » 
Lotus, quapropter ex ea fimulacra, & le£hilos,& menfas,& reliqua fimilia fabricant . Hadtenus » 
1 heophraltus. Cseterum fi Perfcs Aegypti* notxcum Pcrlico noftrate conferantnr,qua vniuerfus 
fcatet orbis, liquido conflabit has plantas nihilo minus inter fe diflarc , quam a Quercu Salicem. 
Perficusenim arbor, quae noltris in hortis, viridarijs, ac vinctis paftim frequentifsima vifitur, pro- 
cera, magna, formofaq; nufquam vifitur , nihilq; cum Pyro cognationis habet; fed potius per om- 
nia Amygdalum refert. Quin nec fronde perpetuo viret, nec frudi; um omni tempore perficit, nec 
oblongus is eft Amygdala; inftar,fed orbiculatum in fpherx modum , colore minime herbido; fed 
cum maturuerit, aut fub pallido, aut fubcandicante, aut rubente, autfiauo . Huic ofsiculum praeter 
id Pruno minus non vifitur, fed quandoque duplo, triploq; maius, nec illi figura fimile, quin nec 
fractu facilius, fed longe contumacius. Adhxcnoftratis Perfici fructus guftu prxdulci non percipi- 
tur, fed potius fubauftero ,‘aut vinofo . Adde quod vulgaris Perfici frudlus maxime damnauerit Ga- 
lenus libro fecundo de Alimentorum facultatibus, vtprauifucci alimentum , & qui facile corrumpa- 
tur, & noxam ventriculo inferat . Contra vero qui ex Aegyptia Perfea proueniunt . PoftremoPer- 
ficus noftras radice nititur breui non longa, tenui non crafla, rara non multiplici , & proinde rarifsl 
me annoia reperitur < Contabefcit, peritq,- facile , quod imbecillibus admodum fuftentetur radici- 
bus. 0’bidq; ligni materies illi rara, fungofaq; cernitur, nccnifi ad ignem apta; quum tamen Aegy- 
ptiae Perfea; Tolida, compada, pulcherrimaq; fpedfctur , vtpote quae in multiplices veniat vfus. Quo 
fit,vt omnino Amathoamentior,& Lulirauo lufciofiorfuerit,qui non noucrit Perfeam Aegypti ar- 
borem a vulgari Pcrlico plurimum, atque plurimum differre. Id quod etiam comprobatur Plinij te- 
ftimonio, qui libro xv. cap. xiii. fic feriptum reliquit . Nam Perficae arbores fero,& cum difficul- »* 
tate tranfiere, vt quae in Rhodo nihil ferant, quod primum ab Aegypto eorum fuerat hofpitium. »' 
Falfum eft venenata cum cruciatu in Perfis gigni , & poenarum caufa a Regibus tranflata in Aegyptum , >' 
& terra mitigata . Id enim de Perfea diligcntiores tradunt, qux in totum alia eft, nec extra orientem > f 
nafei volunt. Eam quoque negaucrunt eruditiores ex Perfide propter fuppliciatranflatam,fedaPer- 
feoMcmphi fatam, & obid Alexandrum illa coronari vi&ores ibi inftituifle in honorem ataui fui. >f 
Semper autem folia habet, & poma, fubnafcentibusalijs. HscPlinius. Verum non modo hic & pa- 
riter Theophraftus deftruunt Lufitani euanidam fententiam , fed etiam grauilsimusauiftor Galenus» 
qui libro fecundo de compofitione medicamentorum fecundum locos , manifefte teftatur in nulla alia 
Romanis fubdita gente vidifle Perfeam arborem, preterquam in Alexandria Aegypti . Sed vbi rerum 
teftimonia adfunt , quid opus eft verbis ? Hoc tamen tantum addam , quod cum per longas ante Gale- 
num States Perficus, vulgaris notitia; arbor, vuiuerlam occupauerjt Grxciam, Italiam, ac alias pal- 
fim regiones; fi Perficus noftras ab Aegyptia non differret Perfea, nullo pa£to credendum eft, eo de- 
menti* peruenifle Galenum , vt pofteritatis memori* commendauerit , nufquam gentium vidifl* 
Perfeam, nifi tantum in fbla Alexandria . 
FLVIATILES CANCRI. 
Cenfura xix. Qjy v M Lufitanum de Fluuiatilibus Cancris differentem legerem , tenere me non potui , quin ,n 
de Fluuiati- vehementem foluercr cachinum . Siquidem illum eoinfeiti* peruenifle offendi in hifce cenfendis » 
» U a C a" trlS ’ vt A fl uat ^ es T eftudines Cancrorum arfirmauerit efle genus eo grauifsimo argumento impulfus , quod 
litanTamca- he&icis , & lenta febre laborantibus maxime commendentur . O lepidum caput , fine helleboro tibi 
u. ’ - ~~ ' cerebrum 
