IN AMATHI LVSITANI ENARRATIONES. 17 
dicamentum , alijsq; frequenter dederim fine vllo prorfus incommodo, adeovt quandoque pueris fe- 
licifsime propinauerim . Proterea non magno negotio deprehendi poteft Lufitani iudicium effefal- 
fumjquodmanfa hocrofa nullam penitus guttui relinquat acredinem, fed tantum feoftendat tum ad- 
ftringentem, tum etiam fubamaram . Id quod manifefte indicat, vt nulla faucium, aut lingua: ero- 
fio , mflammatioue hinc deguftantibus accedere pofsit . Mihi enim hafce rofas fope mandenti , vt quan- 
doqueadftriftam excitarem aluum, nihil erofionis, inflammationisq; accefsit. Quo fit, vtquisrette 
opinari pofsit, fiio inconftanti iudicio delufum effe Lufitanutn, vtpote quihuiufcc medicamenti fa- 
cultatis penitus ignarus, fy mptotnatis illius caufam in illud perperam reiecerit. Cum potius creden- 
dum fit id ab acrium, falforumq; fuccorum defluxu proucniffe, qui forte fortuna eo tempore , quo 
rofaceum illud faccharum mulier illa fumpfit,a capitein eas partes labi coepit . Nec putauerimvn- 
quam medicum illum Venetum, quem tamen nominare non audet Lulitanus, adeo excordem, impru 
dentem , ne°ligentemq; fuifle , vt tam nobili , ac diiuti mulieri medicamentum probuerit, cuius igno- 
raueritvires^ profertim cum ad huiufmodi ditifsimosogrotantesij plerunque accedant medici, qui 
primas in duitatibus tenent. Atqui magis fane demiror hominis imperitiam, quod tam acriter dam- 
naucrit has Damafcenas Rofas odore per quam fuaui fragrantes, e quibus clementifsimum illud pa- 
ratur medicamentum nullo penitus incommodo aluum ducens . Contra vero tam magnis laudibus 
protulerit ad eandem exoluendam Perficiarboris flores ; quin & fyrupum ex eorundem diluto paratum. 
Quandoquidem ( vt iam fexcenties obferuauimus ) Perfici arboris flores adducendam aluum deuora- 
^incommodis quam plurimis fumentes afficiunt , nempe crebris vomitionibus , ventriculi & intefti- 
norum torminibus , animi deliquio , & crebris alui dciediombus j quo omnia plerunque fequitur frigi- 
dus fudor , oftuatio , virium amifsio , & corporis vmuerfi imbecillitas . Proter id , quis nam Amathum 
hunc merito A nonappellauerit,cum cb ignorantio perueniffe conflet , vt certo fibt perfuafent 
Ieleniabin e Perficis rofis paratum , de quo pluries in febrium curatione, & ventriculi dolore meminit 
Auicenna ex Perfici arboris floribus parari debere? Sed quam falla, ac ridenda teneatur opinione, lu- 
ce clarius oftendit ipfa medicamenti nomenclatio , quippe Ieleniabin Mauritams omnium proclanfsi- 
morum medicorum confenfu nil aliud defignat, quam Mei Rofaceum . Sed quonam pado Rofaceum 
Mei e floribus Perfici arboris parari pofsit ( ah , ah , ah pro nfufcriberc fere nequimus ) qui iciunt , do- 
ceant • quum id hadenus nec viderim , nec legerim vfquam . Conflat enim per Rofas Perficas nil aliud 
voluiffe Auicennam , quam Puniceas . Siquidem libro quinto , vbi is de compofitione medicamento- 
rum omnium e°it , de quibus in vrliuerfo meminit volumine , Ieleniabin ad tebres , & ventriculi dolo* 
re' parari iubete Rubeis Rofis, non autem ( vt Lufitani vana fert opimo ) ex Perfici arboris floribus. 
Id quod manifefte indicat, nil aliud Perficas Rofas Auiccnnodefignarc, quam Puniceas, Perficas ille 
fortafle vocatas, quod a Perfis in fuas venerint regiones . Nara & nos Damatcenas vocamus eas, de qui- 
bus diximus , quod e Damafco Syrio primo ad nos peruenerint ? 
PALMAE INVOLVCRVM. 
f 
p a llitvr proter id Lufitanus in ea examinanda palma, quam Groci iUm -vocant .Is enim 
nU aliud Palmo Inuolucrum i**»’ Crocis vocatum primum efle exift.mat, quam Nucis Indico vil- 
lofum tegumentum , hoc tamen argumento fretus , quod Nux Indica vocata ab arbore proferatur (vt 
re erunt qui in Indiam peregrinantur) Palmo fimili. Deinde vero fua fortafle inconftantia dudus , 
inoiufdem capitis proceflu , rcuocata priori fententia , ( qui talium puerorum eft mos) nil aliud tan- 
a K niofeoridem effe Elaten,quam Palmo germen, quod Grocis Encephalos dici- 
dem affirma . p fcripfcrit Galenus libro odauo de fimplicium medicamentorum facul- 
■ t^andoquidem Diofcoridi Prf- 
p, , . . n n ' m frmftus Palmarum adhuc florefeentium inuolucrum , calixq; , non nucis 
moElate nil aliud enimNucis nufqudm meminit Diofcoridcs, nec( quod 
alicuius tegumen u rum a liquis . Quo fit, vt cenfendum fit, huiufce Nucis inuolucrum 
ciueum, egerim palma ar bor,quo dadylos profert (id quod penitus ignora- 
nunquam antiquis, * pr j m ^ inuolucrum magnum edit folliculi cuiufdam inftar , in quo 
re Lufit anum non g a£ j untur ^ qui longo pediculo leric quadam pendentes racematim cohorent. 
IduniS^temporis dehifeit, emerguntq; Inores. Orpkurdemdeinuolucmmad 1 plura nile , id6»e 
n. L , 1V S- p Ure appellatur : quo fi non ignoraffet Lufitanus , non ita fortafle facile , dum 
cfput impegiffet. Nec nobis line obftat Caieni 
auflnritas mia nititur Lufitanus. Siquidem Galenus loco fuperius citato duo facit Elates genera, 
vnum quod ocrmen eft ip&K Palnne, aliud vero tegumentum, de quo tantum fcribit Diofcorrdes, 
cui etiam Eh.es duo ptodun.ur genera ; quorum vnum tllud eft , dc quo dmmus , altud vero ■ -d to- 
tum quod inuolucro illo concluditur; quorum nullum Nucis Indico tegumentum, uec Galeni En- 
cephalon efle poteft . Coterumvt fortafle probet Elate» plura apud antiquos defignarc, Phnuimm 
medium affert , quippe qui fcripferit libro duodecimo , capite vltuno , arborem quandam die 
Abietem vocatam vnguentis expetitam, quam alij Elaten vocant, alq Palmam, alijSpathen. Idquod 
LuGcani iudi 
ciurn falfuni . 
LuGcani in re 
medica eui- 
dens itnperi* 
tia. 
Lufitani fle- 
leniabin in— 
fcicia. 
Rofo Perficj: 
quae apud A- 
uicennam. 
Cefura xvij. 
in Palmx In- 
uolucro . 
Palma Elate 
Diofcoridi 
quid. 
Palmo Ela- 
tes hiftona. 
Galeno Ela- 
tes duo gene 
ra. Qmnetisi 
&Dioicoridi 
