21 
PETRI ANDREAE MATTHIOLI 
IN AMATHI LVSITANI 
enarrati o n e s 
C E N S V R A . 
A m m i n v s uercri debeo , ne quis potius gloria? captande cupiditate me putet 
addudtum, ut homini impudenti & rerum omnium imperito, fuos patefaciam er- 
rores , quam ad id uera , redlaq; duci ratione . Quod fi liberius in hominem petulan- 
tem adeo importune laccfsitus inuehercr , quis probus non id mihi iure concedat? 
In Amathum , inquam, qui fuis iniquifsimis calumniis, non rnodo honeftifsimos 
labores noftros opprimere nititur, fed&, quantum in ipfoeft,fua imperitia, &im- 
pudentifsimaTonfidentia rem medicam obfcurare conatur uniuerfam . Nec fane aliud libi quis de eo 
perfuadere poteft , qui aliorum fcripta a quam plurimis comprobata, fatisq; communita, fua temeri- 
tate incefsit ,& uiolare molitur. Hoc fi impune, & tacite fit improbis permittendum, ut fuo tantum 
iudicio audadler reprehendant, ac contaminent omnia, quo nam omnium prxftantifsimarum facul- 
tatum cultus deueniet ? Quispofthac lftorumfe obiedlct ingratitudini? Verum ut& ipfum, fi qua 
adhuc in eo umet ratio , pceni eat illius calumniandi infanifsima? licenti* , & non folum ex alijs , ue- 
rumexfe ipfo fuam cognofcat omnium rerum infeitiam : infringenda eftha?c nimis arrogans, & ef- 
frenis audacia . Non arbitrabar quemquam tam perfri&a? frontis effe pofle , qui ibi tam feuera in alios 
cenforia utatur uirga , ubi ipfc tot ubique fcateat erratis . Moleftum , friuolumq; pene credidilfem 
praui oribus impeditus negotijs, ut cum huiufce hominis difeeptarem ineptijs, mfi ipfum in mc tam 
petulanter infultare a pluribus audiuiflem . Nunc autem eadem moleftia , qua lflius impetum, & ua- 
mm incurfionema me prohibui, nequis iftiusfeueri cenforis impellatur iudicio, ut ftatim appro- 
bet, qua’ ab iflo uiderit proferri: Audiat bonus, & egregius uir, quanto tutius fortalfefucrat honc- 
fte tacere, quam co pafto contra ca?t eros infime oblatrare . Atqui hac in re ea neutiquam utaruanita- 
te, qua ille contra nos;&ne hominem potius perfequi, quam ucritatis ftudiofi uideamur, nihil no- 
bis 5 erit ne°otii cum Amatho . Etenim eius erratafic in lucem producam , ut fi uel ipfe met aliquid ha- 
beat, quous , qua a nobis afferuntur contradicere ualcat, doftorum iudicio longe libentius acquie- 
fcam 5 , quam ut aliqua pertinacia reliquorum ftudia retardem . Idem qui hoc promitto , hoc quod eft 
xquifsimum, fi non ab Amatho, quem rediturum uixad mentem (pero, faltem ab erudito le&orc 
id peto , ac poftulo , nc qua mora , ne quod impedimentum rerum , & medicina fiat candidatis , ut tum 
demum de utroque noftrum fuam ferat fententiam , ubi noftras rationes diligenter expenderit , ac pen- 
fitarit . Amathus non mfi quadam pracipiti dementia noftros inuafii labores, conuulfit, diftraxit, 
nullam huiufce facli afferens rationem, nifi quodlun? audtoritati > hoc eft ftultilsiinx libidini , tan- 
tum putaucrk ubique conccfiiim. Ego fane, quatinifto reprehendo, mfi apcrt.fsmus , &ipfa luce 
clarioribus argumentis indutus tiidcar, cupio me emfdem argui temeritatis, ltultitiar, ignorantur, 
quam de fe prodidit ille. Atqueficut candidus ledcor, qui hac in manus fumpfcrit, feile difeernet, 
ita fore arbitror, ut minime eum pceniteat cius ledtionis, ubi non tantum illius teterrimosjapfus , 
fcd &: non fine noftro labore , rerum plurimarum cernet explanatas naturas . i dcoq; h.rc , quo maio- 
ri cum facilitate , & emolumento diftin&ius ab omnibus legerentur, incerta hxcdigefsimur capita, 
aciam tandem aliis innumeris filentio inuolutis, adea, qua?funt praecipua, in quibus ille tupifsime 
offendit , ucniamus . 
A C O R V M. 
De a co R o fuum ipiius, quod olim tenuit, reprehendit indicium, fed quanto prxftiterat a 
priori non difcedcrc lententia , ipfe uideat. qui uegetiorem Galangam nihil ab Acoro difcrepr re pu- 
tat cuius error multis patet rationibus, & indiciis . Nimirum quod neutrum Galagx genus folia 
pro f erat Iridis (ut quiuideruntteftantur) fcd Cyperi, quo fit (Lufitano etiam ita teftante)ut non 
defint "qui Galangam ipfam Cypcrum Babylonicum nocent. Tum quod uegetloris Galangx rad x 
cum Inde nihil habeat cognationis, nec illius faciem ulla ex parte referat . addequbd radix kccnf- 
fcat potius , quam fubalbicet . Prxtcrca Galanga nnfquam reperta eft , qua? guftu fuerit ftibamaro , ut 
de Acoro fatetur Galenus , fed tantum acri . Quocirca non immerito Serapioni , qui inter Arabas in c- 
narranda fimpl cium medicamentorum hifloria primas tenet, aliud eft Galanga , aliud uerb Aco- 
rum . Ob eandem quoque canfam inter grarcos Adluarius , & Nicolaus Myrepficus in paranda Aurea 
Alexandri antidoto , & Acorum & Galangam imponunt, tanquam medicamenta inter fe diucrfa . Qui- 
bus luce clarius quis intueri poterit, Galangam, & Acorum pluribus fane notis differre. Acoro e- 
nim folia non debentur Cyperi, fed Iridis, quin Eradices Iridi proxima:, geniculis intercepta?, fub- 
albicantes, nonfubrufifcentes, &(utPlinius inquit, cui& Lufitanus fubfcribit) ruptu faciles,non 
ut 
Praefatio in 
Ce n furas . 
De Acoro 
Cenlura j. 
Galanga: Gy 
peri folia . 
