f 8 PETRI AND. MATTH. APOLOGIA 
nis commentarijs fecutifumus, Tragum vtrifque Scorpionem appellatum , quemadmodum &I> 10 ' 
{"eoridi aculeatam in vniuerfum effc plantam, priorem , quse inanimo verfabatur, 'opinionem diutius 
fcquinon libuit. De hac enim planta fcrihens Theophraftus lib.vi. cap.i. de Plantarum hiftoria . ,s 
Aculeatarum, inquit, alia cx toto aculei funt, vt Corruda & Scorpius. H*c enim nullum, praeter ,» 
aculeum , folium gerunt . id quod poftea repetijt tertio eiufdem libri capite his verbis . Inter ea vero ,» 
diftinda genera plurimum qua: aculeato folio conflant , nimirum dixerim , quod ex toto fpinofuro m- ,» 
fpiciatur', exiguo eft numero, quemadmodum diximus, & difficile quicquam ferme inuenies, pr*' »» 
ter Corrudam, & Scorpium , quse poft Acquinodium Autumni florefcunt. Scorpius enim florem „ 
in carne extuberante fub extremo aculei profert , initio candidum, poftea leuiter accedentem ad pur- >» 
puram, & lingulari radice, eademq; breui adhaeret. Hsec ille. cui fubfcribit Plinius libro xxi. cap- » 
xv.ficinquiens . Spinofarum multa; fpecies . In totum fpina eft afparagus , Scorpio . Nullum enim ,» 
folium habet. Quibus palam eft Tragum, quem Diofcorides etiam Scorpionem vocat, nullis pro- 
nenire folijs , fed fcatere tantum aculeis . Id quod etiam videtur fateri Diofcorides , quod dixerit, Tra „ 
«um, quem alij Scorpion vocant, fine folijs oriri, acutis tantum circa ramos adnatis granis. Quam- » 
obrem libenter hac in re poftea meam correxi fententiam, quam Lufitano difplicuiffe fummopere 
gauderem, fi quid hac mea dubitatione melius, ac certius aliquid deprompfilfet, fed quod vfu veni- 
re nimiae temeritati plcrunq; folet, dum nimis in me excandcfcens maius aliquid afleuerarc nititur, 
Alki longe turpifsime labitur, quod eam velit plantam legitimum efle Tragum , qua: Mauritanis Kali, 
h Arabum. * &Alkali appellatur , nobis vero Hetrufcis Soda, cuiusq; imaginem vltims huic editioni addidimus 
libro fecundo inter Atriplicesad viuumexpreflam. Quandoquidem planta haec, ex qua alumen con- 
ficiunt, quo vitrarij vtuntur. Catinum appellatum, quin & lal,quod a planta AlKali vocant, folijs 
Kali hiftoria. non vacat, quum admodum fit foliofa, nec vilis penitus riget aculeis. Ipfa enim cum primum cmer 
cbt , folijs prodiit minori Sedo aemulis., quse tradu temporis dodrantali fere longitudine augentur, ge- 
niculatimq; protrahuntur. Cum vero lamadoleuerint, prodeunt e geniculis folia pinguia, craffaq; > 
incurua, cxl.ua origine in acutum defluentia . Vbivero adfummum conftitcrint, in caulium cacu- 
minibus longe minora, exiiioraq; fp edantur rufo colore, a quorum exortu paruae , rotundaeq; pro- 
deunt pilulse, in quibus minutum femen concluditur, vt videre eft extra Tergefti moenia, ijs praefer- 
tim locis, quibus falinarum areae cir emutantur . Qu.x Tragi notis prorfus repugnant. Adde quod 
Kali fapore fit admodum falfo , Tragus vero non falfo , fed adftringente . Qua: omnia citra contro- 
Lufitani in- uerfiam atteftantur , quod legitimum Tragum nunquam viderit, nec nouerit Lufitanus . Qui tam ex- 
coniiantia. cors , obliuiofusq; deprehenditur, vt eandem herbam legitimum Tragum efle affirmet, quam prius 
Trabum ge- afferuit effc Antbyllidem , vt poftea differam. Creterum eam conflat plantam genuinum effc Tra- 
nu i iui na . gum, quam nos fiio loco appinximus. Quippe cafola, Corruda excepta, tota fpinola vifitur, nul- 
lis circundatur folijs, & in inaritimistantum nafeitur , fruticofa, humilis , humi accumbens , innutrie- 
ns triangulis, quadrangulisve, tritici magnitudine vbique fcatens,in quorum medio (vt Theophra- 
ftus inquit) poft Autumni Aequinodiuta flos emicat albus, qui paruo temporis tradu purpureus 
euadit , adftrmgenti jfipore , perinde ac tota planta , adeo vt nihil repugnet , quin hxc genuinum Tra- 
AuthorTra- „ ura dici queat Hancinueni ego primus inTergeftino folo in Adriatici littore, vbi frequentifsi- 
gum primus ^ a}C 0 pi 0 f a q; oritur. Nec immerito Scorpium eam appellauere antiqui, quippe quod auelli non pof- 
inuemt. f, t ,nifiidisab ca manibus ,vt ego mihi teftiscffe poffum . Tantum igitur abeft, vt celari velim mea, 
ficubi funt errata , vt ea etiam ipfe non verear emendare, gaudeocpknec a eseteris aperiri, modo ift* 
femper adhibeatur moderatio, vt potius veritas exquiri videatur, quam improba: calumnia:, qu* jf 1 
optima quxque inuehuntur, inftrui fentiantur. Etenim id longe honeftius arbitramur, vbi quis 
lapfum nouerit (quum proprium fit hominum labi) fe hallucinatum aliquando agnofeere, quam, 
quod extremas eft pertinaciae, ac vecordia: , quod femel arripueris mordicus adeo tenere, vt illinc a- 
nelli non confentias . Ac fane in ijs commentarijs, quae antea Italico euulgatu fermone , nonnulla poft- 
modum deprehendi, qua: minus quam decreueram a nobis enucleate , exadeq; eflent feripta. Quo- 
rum & eo ipfo tempore non eram nefeius. Verebar quidemfepe netanti operis feftinatio intertot 
alia, quibus in dies deftinebar , iudicij forte extremam maturitatem in aliquibus peruerteret . Quod 
fane peccatum leue(vt credo )& in paucifsimis repertum, quamuis reliquorum vtilitate, tumfacil e 
compenfari, tum rcdeobfcurari pofle cenferem , feiebam tamen prauos , ac maleuolos homines mi- 
nime defuturos , qui etiam rcdifsime a nobis dida lacerare, & caninis dentibus arrodere non celte" 
rent;& qui citius reliquorum omnium frudu fc expoliari mallent, quam vt leuifsimum alicui con- 
donarent erratum . Sed quid? Totamicorum erant interpellationes, qui hoc opus a me quotidieft 2 ' 
gitarent,^ prope fuoiure poftularent , ne hoc meorum ftudiorum partu cos diutius defraudarem» 
&fufpenfos tenerem ;vt improborum, inuidorumq; iniquis morfibus me intempeftiuis obijei ma- 
luerim, quam horum refiftcre voluntati. Emifi tandem opus non tam maturum, quam amicor 11111 
precibus, & obfecrationibus efflagitatum . Quorum defiderijs fatisfadum a nobis plurimum g aU ' 
deo. Si qua vero erant nimis accelerata, ea fane longe accuratius in Latinis noftris commentariJ s 
agitata funt , & difcuffa . Id quod tunc me maxime folabatur . Quse fi ante me ita deprehendiffet D' . 
tanus , vt nullam in me oftentaflet acerbitatem , nullas in optime munita, firmataq,- fuas ingefsifl ct 
- ' calumnia, 
