Calumnia di 
iuitur. 
Matricariam 
nulla efle Ar 
temifix fpe- 
ciem aperte 
probatur» 
Cotula foeti- 
da no eft Par 
thenium. 
CaUtm.xiiij, 
de Syniphy- 
to Petrso. 
Confutatio 
i« PETRI AND. MATTH. APOLOGIA 
vthuiufce hominis imperitiam pluribus detegam, & procacitatem compefcam, libebit fane nobis non- 
nulla in contrarium afferre . Scribit itaque Lufitanus Artcmifiam duorum cffe generum , alteram lati- 
foliam ,hortenfemq;, alteram Matricariam tcnuiloliam didam , quibus illico deprehenditur, quam 
ofcitanterDiofcoridemlcgcrit. Qui ctli Icripfcrit alterum Artemilix genus folio effe tenui, non ta- 
men obid eam proprie appellauit mtHov , quum ea proprie dicatur , quam quidam 
Diofcoridi adulterinam putant, cuius capitis titulus fic habet» ts j>« ApTe/xwW astsJopi/aak . Ad hxc non 
rcperio vfquam fcripfiflc Diofcoridem , quin nec etiam Plinium , primi generis Artemifiam hor- 
tenfemeffe plantam, fed quod in maritimis fponte, & per fe proucniat, vt ille , vtfibi aliquid arrO” 
get , fatetur . Adhxc duo funt argumenta, quibus refragari nemo poteft , quae maxime obftant Matri- 
cariam non effe fecundi generis Artemifiam . Alterum quod haec flore fit partio , tenui, in vniucrfum 
candido. ‘id quod fane in Matricalia non vifitur, quum flos illiinfit Avtemifix maioris decuplo ma- 
ior, firmus, non tenuis, non in vniuerfum candidus , fed vmbilicotenus aureus, candidis foliolis 
circumfcptus , vt in Anthetnidc . Alterum , quod planta fit ad manus pumila, ac tenuior, quae adeo 
maiorem Arthcmifiam aemulatur, adeoq; illi congener eft ,( vt fatetur etiam Brafauolus) vt ambi- 
gendum non fit, quin ipfa fit altera Artemifia. Adde quod cum Matricaria folijs , caule , floribus, 
pore , odoreq; plurimum a prima Artemifia differat , non eft fane cenfendum , quin eius differentias » 
ac notas filentio inuoluiffet Diofcoridcs; fed cum inter primum, & alterum Artemilix genus null 3 
intercedat differentia , praeterquam magnitudinis , crafsitudinisque, vt ipfcmet apertifsime fatetu* 
Diofcorides, non fuit illi opus, alterius Artcmifix notas pluribus explicare. Demum & illud vni- 
cuique contra Ltifitani fententiam verum poteft effe argumentum , quod antiquorum nullus feriptum 
reliquerit , Artemifiam alteram nec etiam primam effe amaram, quemadmodum reperitur vulg 11 ' 15 
Macricaria,qux amaro admodum guftu fentitur, adeo vt parum ab Abfinthio differat . Quod etiam 
argumentum prxbct , in caliditate , & ficcitate hanc longe magis excedere, quam ipfa Galeni tclbmo- 
nio excedat Artemifia. Hxc itaque fi quis rede perpenderit, nobis quidem minime verendum fi ie ' 
rit, quin Lufitani infcitiam,& ludicij vanitatem facile deprehenderit . Quod autem Matricaria nq° 
fit Parthenium, & quod ea planta Parthenium fit, quam vulgari appellatione Cotulam foetidam 
eunt , nos penitus detcftamur , quippe fi Cotula foetida Diofcoridi Parthenium effet , quum hxc om » 1 
ex parte Anthemidem adeo referat , vt tantum fere odoris diucrfitate altera ab altera dignofeatur, q ll! * 
nam dubitauerit,quin Diofcorides Parthenio Anthemidis folia reddidiflet , non Coriandri ? Coriandri 
folia Cotulafcetida profedo non habet, fed Antemidis , Matricaria vero contra- At fi forte obiecefl* 
Lufitanus cum ad fummum vfque Coriandrum adoleucrit , & iuum iam ediderit femen , qux in fummt- 
ratibus funt folia , adeo parua tenuiaq; fpedari , vt Antemidis folia quadantenus referant ; quumq; dic at 
Diofcorides , Parthenium folijs effe Coriandri tenuibus , is ad minora tantum folia refpexexit , non ad- 
maiora, f ide quam hoc ego argumentum propulfabo facile. Siquidem cum neque Oribafius e£ 
Diofcoride a quo verbum ex verbo tranferibit , neque Serapio , qui eandem feruat regulam , legat par- 
ticulam illam Asa/cs , arbitrandum fane eft , particulam Diofcoridi impertinenter accefsifle fcnpQ 
rum incuria , vel potius temeritate , prxfertim cuin plantarum comparationes redius, exadiusq; fieri 
debeant , cum plantx ipfx adolefcunt , vel confidunt ; quoniam hoc tempore foliorum , ac caulium no- 
tx apertifsime confpici poffunt ; non autem cum primum oriuntur , vel cum confenuerint , quo tem- 
pore genuina foliorum forma videri non poteft. Quin & illud contra Lufitanum maxime pugnat, 
quod cum Cotulafcetida longe acrior fit, quam amara, adeo vt ea fedemabftcrgentibus ardorem noo 
obfcurum inferat, obidq; vulgo Ferrari enfibusfvt Brafauolus inquit) dicatur Brufciaculo : Parthe- 
nium effe non poteft. Quandoquidem Diofcoridi Parthenium nulla faporis acredine commendatur» 
fed tantum amaritudine, qux in Matricaria manifefto percipitur fine acredinis tantillo. Poftrerno 
cum fexcenties iam expertum fit Matricariam ea omnia prxftare, qux Parthenio aferibuntur, pala * 11 
fane eft , maxime deludi eos, qui contra fententiam noftram friuolis quibufdam argumentis, ac ca- 
ptiunculis machinantur. Sedvtinam tam facile vera inueniri poflent, quam falfa conuinci. Ca p " 
t e r v'm quum antea fcripferim in meis commentarijs italico lcrmone primum in lucem edh !S 
Symphytum Pctrxum a me hadenus non vifum.quafi me liegligcntix inertixq; accufarc velit Lufi- 
tanus , hxc fuo more aduerfum me feribit . Ex hetbis , quas Io annes Falconerius Anglus fecum afte- 
rcbat, Symphytum Petrxum erat, quod Confolidam nonnulli appellant, qux (vt teivatur Rucllius) 
familiaris Gallis admodum eft , & eam fua lingua Buglam vocant. In Italia quoque nafei cum Pa 
Caftiliono medico affirmamus, quanquam Matthiolus eam nunquam fe vidifle tradat. 
His lvsitanvs Non tantum in me inuehitur , vt putaram , noftrx accufandx gratia negl 1 ' 
geutix, fed etiam fux extollcndx glorix , quippe qui fc nobis reimedicx peritiorem offendere aff 
bicrit. Verum fi( vt folertes decet feriptores ) Italica eadem commentaria fecundo edita anno x 
Christo Nato. m. d. l. perlcgiffct, comperiffct quidem Symphytum Petrxum me per 
met adinuenifle. Id quod is nunquam per fefe, vel per alios fortaffefcciffet, ni Falconerius ille (h ^ 
men vera refert ) id illi oftendiflet . Non enim vna die vniuerfa feges in horreum congregari p ote * 
Quo fit, vt accufari iurenon pofsim, vbi quandoque faffus fuerim, me hanc vel illam non noud e 
ftirpem. Prxftabat quidem tunc mihi Symphytum Petrxum nunquam me vidifle fateri, quam m etl ' 
