ADVERSVS AMATHVM LVSITANVM. 15 
Sed cur hoc nitar tantorum virorum teftimonijs comprobare , ciim Lufitanus ipfe capite de Agrefti cu 
cumere fui ipfius oblitus id aperte fateatur, & fuo feiugulauerit gladio ? Sed quod falso Columellx te- 
ftimonio fuerit is vfus , prxtcr id quod nufquam ab ipfo hoc feriptum effe fcimus , tcftem habeo Her- 
molaum virum fane prxclarifsimum ,qtn iniuo Corolario LuGtanum mendacio redarguit his verbis . 
Cucumeres in filtula apud Hippocratem demifto flore mira longitudine quafi anguina fpecie proue- 
liiunt , quanquam Anguinus cucumis idem videtur efTe , qui Sylueftris , multo infra magnitudinem fati- 
ui , Erraticus & Angueus Columellas appellatus a fatiuo penitus differens . Hadenus Hermolaus . At 
iit ita : demus huic bono viro a fua forma longiores illos cucumeres ab aliquibus Anguinos vocari . At 
non intelligit quam non cohxrentia, quam infeipfum repugnantia dicat? nunquid non videt homo 
mifer, quod non aliam obeaufam hx differende plantis addi folent, quam quod a reliquis carundem 
generis diilinguantur? Nonneftatim ob hoc fcquitureffe etiam alia cucumerum genera? Refipiat 
mifer, & fua iam reco«nofcat errata. ReGpiat, inquam, cum {ignis omni luce clarioribus vinca- 
tur a tcftibus,& propria confelsionc vrgeatur. Comprobat etiam Cucumerem noftratem non elle 
Peponem, cum in primis fapor,tum deinde facultas . Sapor quidem, quod cum feribat Symeon 
Scthi Graecus audor Pepones fapore effe dulces, nulla fane ratione fieri poteft, vt Cucumeres no- 
ftri vfus fuerint Pepones , quippe qui eb magis amarefeunt, quo maturiores cuadunt, vt Theophra- 
ftus feribit lib. vi . cap.x 1 1 u . de Plantarum caufis . Prxterea fi peponum facultas expendatur, confla- 
bit fane ex Galeni fententia, quod deuorati biRbfos excitant morbos, quin & vomitiones, & id qui- 
dem (vt Symeon ille aderit ) fua dulcedine efficiunt, prxfertim cum in biliofum inciderint ventricu- 
lum. Ad haec confricata Peponum carO ( vt Galenus ait ) vitia cutis in facie, nempe alphos, lentig ; - 
nes, ephelidasq; ablfergit dulci, quo imbuitur, fucco. Id quod ex noftratis cucumeris affridu nun- 
quam confequeris . Nec obftat quod Hifpani cucumerem noftrum ( vtLufitanus inquit) Pepanum 
vocent. Quippe cum Italia Latinis originem ducant, omnino credendum videtur Latinas rermn no- 
menclaturas rectius affefuaftc eos , quam exteras nationes. Demum fabulofum effe fcimus, & Lufi- 
tani figmentum, quod Flandri vulgares Cucumeres edant, cum penitus confenuerint . Sunt enim 
domi noftrx Flandri , qui nobis feruiunt , & qui Flandriam, & Germaniam fere totam peragrarunt, 
id penitus deteftautes . N cc obftat fcripfiffe Galenum a Peporium carne intima , qux femen continet, 
abftinere homines quuniid nat potius in Peponibus noftns,quam in Cucumeribus, quorum femi- 
nibus vna cum carne vefeimar . His itaque poterit Lufitanus fortafte nofccre, quam in cenfenda Cu- 
cumeris hiftoria fuerit hallucinatus ,& fubinde palinodiam meditari . Nam fi fecus fecerit , quum feri- 
bat Plinius Cucumeres in Italia quam minimos, in prouincijs vero quam maximos prouenire, cumq; 
Lufitanorum regio , qua fe oriundum facit , ad vltimas F.uropx oras habeatur , & ob id exteris fortafte 
magis ab Italia diftet, verendum fane eft, ne rei medie» ftudioli,quihxc perlegent Cucumerem Lu- 
fitano maiorem nufquam fevidiife affirment. Sed nimis fortafte prolixe Cucumeris caufim egi. 
Equidem hxc nimia cfte fateor in re minime obfcura . Veruntamen vt huius calumniar & maledida 
aliquando ceftcnt , omnis cius cft obtundenda verbofa importunitas ; ne fi forte breuior fim , iut e fibi 
cedi putet , minusq; fibi a nobis fatisfafirum clamitet , & qua cft inani arrogantia , non filcntio , vel dif- 
iimulatione vane fe vidorem glorietur . ... 
I a m DE CARPESIO pauca ei refpOndco , de quo agens Lufitanus capite de Pipere, poftquam 
ibi de Caryophyllis egit , noftrum ibi ordinem , & dodrinam quemadmodum in exteris fequutus, ita 
aduerfus nos feribens commiriifcitur . Caryophyllis CarpcGum proximum eft, quod CubcbaOfficinis 
'dicitur , vt libro primo meminimus ,& Aduarius confirmat. Non enim CarpefiumZedoaria,fiueZii- 
rumbet Arabum eft, vt Matthiolus augurat , quum potius , vt dicimus , Carpefium Cubeba fit . Hxc 
falso Lufifinus Fals o', inquam, quod nobis nufquam feriptum fitZedoariam, liue Zurumbet 
efte Carpefium'. Quis ergo non miretur hominis impudentiam, infidelitatem , mendacemq; locutio- 
nem ^ Quis non detefterur huiufcemodi hominum genus, qui tam cuidentibuscalumnijs, ac impo- 
fturis candidifsimos quofquc lacerant ? Huic adhibenda fides ? huic credendum ? huic aftentiendum ? 
Nequaquam . In confefto enim eft omnibus hominis buiufce feripta fui ipfius cfte figmenta , menda- 
cia , vaniVatcs*, adeo vt iam omnibus ftomaebum commoucrint . Sed quantum ballucinetur mifer, durn 
fibiperfuadctZcdoariam , & Zurumbctum Mauritanis nihil inter fe differre, poftea audiet, cum in- 
numeros illius errores promulgauero . .... , .. . n 
S e O V I t v R , VT quid de Artetnifia dicas, videamus. A rtemifia duplex eft, altera latifolia 
hortenfis, odore acuto, fapore vero amaro, altera vero Matricaria didatennifolia, a Graecis Lepto- 
phyllos apncllata . Ncc enim in eam imus fententiam ,quod Matricaria hxc Parthenium fit, vt Mat- 
thiolus contra omnes grauifsimos medicos contendit , quum re vera tenuifolia Artemifia virgatis 
Matricaria eft . Nam Parthenium , Bruficulum, Herba foetida Chamomillx fnrulis eft , vt fuo dice- 
mus loco . Hxc illius ad vnguem funt verba . Inania tamen , nihilq; ponderis referenti i . Quum enim 
Lufitanusarrnimentis, rationibus, & audorum teftimonijs, quibus fatis, fupcrq-, nobis comproba- 
tum eft, Matricariam vulgo vocatam, alteram non efte Artemifiam, nihil refponderit, nec fubinde 
vilis indicijs , ac rationibus contra fententiam noftram fcripfcrit, fed fua tantum falfa opinione du- 
ctus non eft fane cur cum illo pluribus agam: fed illum in fe ipfum latrantem relinquam. Verum 
13 z vt 
Lufitanus fui 
ipfius laqueo 
captus. 
Lufitanus me 
dax. 
Lufitani fig. 
mentu expio 
fum. 
Calunia xij. 
de Carpefio. 
Lufitanus im 
pudentia & 
mendacio no 
tatur. 
Calunia xiij. 
in Artemifia. 
Amathum in 
fe ipfum la- 
trare. 
