14 
PETRI AND. MATTH. APOLOGI A 
Amathus fu- 
as enarratio- 
nes in Diofc. 
ex Matthio- 
quam improbam & malam reijciunt , fuprema & cartilaginea illa, crebris verrucis ornata parte con- 
tenti . Qui mos apud Grascos quoque fuit, vt ex Galeno deprehenditur libro fecundo, de Alimento- 
rum facultatibus, vbi inquit. Huc accedit quod in Peponibus homines a carne intima, inquo femen 
habetur, abftinent. Sed ha;c ignorans Matthiolus., nilinhoccapitefac.it, quam vellicare alios . Sed 
audias Amathe . Solusne inter tot cruditifiimos viros, quibus eadem placuit opinio, a te reprehen- 
dor? Solum inter innumeros alios Matthiolum infeftaris ? Quapropter? non alia opinor caufa, nili 
vttuammalitiofam inuidentiam in eius tantum videaris monumenta cfFudifle,ex quibus tu opinu 
fpolia congefsilti . Egregiam certe hominis in furando prudentiam , vt tacite ijs fecum gaudeat, quae 
publice criminari putetur . Iccirco , homo vaferrime , tot haec contra me conftruuntur hic verba ? Sed 
» 
» 
» 
n 
^ f . ' audiat ipfe Lufitanus quam hic toto aberrauerit caslo. Etenim fententias noftrte haudquaquam ob- 
fclbtur n,a ^ ^ arc > plurimum aditipulari cenfemus , quod dixerit Varro Cucumim a curuore eflfe diftum . Quip- 
pe quod Cucumeres, qui pafsim in Italia proueniunt,& quos falso Lufitanus Pepones e(Tc conten- 
dit, plerunqueincurui fpcftantur, vt asftate tota videre quis poteft inclarifsimarum vrbium plateis* 
vbi innumeri venduntur. Porro fi hxc ignorat Lufitanus, non medicos confidat ,fed olitores . Nam 
ij oftenfisincuruorum cucuminum millenarijs, facile crafiam hanc caliginem ab ipfius oculis deter- 
gent. Pneterca vulgarem Cucumim, quo pafsim vtimur , verum & genuinum effe manifefto com- 
probat Plinius libro xix.cap.v. his verbis. Particulatim Cucumis floret, fibiipfi fuperflorefcensi >* 
candida lanugine obd nilus, magisqjcum crefcit. Hsc ille, quibus palam eft Cucumeres noftrivfus ” 
legitimos effe . Quippe fi Lufitanus (vtprxdiximus) olitores adibit, & ad eorum hortos fxpefe con- 
tulerit, vniucrfos videbit Cucumeres, illos fcilicet,qui nuper emerferunt , & iam primum ad iuglan 
dium quantitatem intumuerunt , fi bi ipfis in cacumine fuperflorefcerc, & alba quadam contegi lanu- 
gine. Adhascfententiamnoftram,acquamplurimorum clarifsimorum feriptorum a Lufitano falso 
improbatam illud fanc luce clarius oftendit, quod fatiuus,acvuIgansCucumisfru£hitantumaber- 
ratico differat . Vtrique enim eadem funt folia , ijdem flores , easdem viticulae , & eadem in vniuerfum 
denique facies , vt libro quarto tcftatur Diofcorides , & libro v n.cap. v i.de hifloria plantarum pofte- 
ritatis memoris prodidit I hcophraflus . T anta enim inter hafce plantas intercedit fimilitudo cogna- 
tioq;,vt fi fimul ferantur, vel alter alteri conferatur, nulla fere differentia dignofcantui' • Necproptc- 
rea negauerim , quod cucumis ille , qui fua longitudine ferpentis fpeciem refert , & quem Hetruria fal- 
so Melonem vocat, inter Cucuminum genera non fuerit recipiendus, cum& ipfe olitorum mango- 
nio, e vulgaribus noftris in eam formam fuerit redaflus : id quod Hippocrati primum, dcin Plinio» 
Cucurbitae , & Palladio referunt acceptum, quippe qui fcripferint flore in fiftula, vel arundine demiffo, Cucu- »> 
olitori^an- m ' m inde mira longitudine crefcere , & omni alia, qua coguntur, forma: id quod etiam dcCucurbi- >> 
gonio varias tis tradidit Columella . Hinc itaque fuam traxit originem illud Cucuminum genus, quod ita prslon- 
jnduunt for- gumfc diffundit, & anguium modo contorquetur. Quippe fato fubinde femine, quod exemptum fit 
suas. ex hifce prslongis mangonio illo paratis, in pofterum per Icfc eadem forma proucniunt, vt & no* 
experimento comprobatum fcimus, non folum in Cucumeribus , fcd etiam in Cucurbitis, prasfer- 
timq; in ijs, quas Indicas vocant. Idquod etiam Plinius affirmat loco prius citato. Namcummaxi- 
me compertum haberet in Campania oriri Cucumeres mali Cotonei effigie( ij autem vt Lufitani fert 
opinio praslongi non erant) & huiufce formas caufam reddere vellet, Forte (inquit) primo natum 
ita audio vnum, mox femine ex illo genus fadum. His itaque palam fit (vt Lufitani illius verbis vtar) » 
in quam magno , ac pudendo is verfetur errore. Quippe fi (vt idem falsb contendit Lufitanus) voi- >» 
uerfum Cucuminum genus fponte fuaitapraslongumproueniret,fto!idum fane efiet id arte vel man- 
gonio moliri. Sed Cucumeres fui natura non effe adeo in longitudinem protenfos manifefto demon- 
llrat Plinius, quippe quiferibat Cucumeres in Italia, effe quam minimos, inprouincijs quam maxi- 
mos. Nam fi fponte fua ea effient forma (vt Lufitanus fomniafle uidetur ) fcripfiflet quidem nafei Cu- 
cumeres in Italia quam breuifsimos in prouincijs quam longifsimos. Adde quod etiam experimen- 
to conftat (vt ego mihi teftis dfepoffum) quod Cucumeres fic Italis vocati in fuppofitam aquam 
defeendere nitantur appenfi ; & contril refugiant , & vnci modo recuruentur , vbi vas oleo ple-- 
num fupponatur apertum. Id quod proprium effe Cucumeris affirmant prasclarifsimi rei rufti" 
cas, plantariasque feriptores. Praeter id fi guftum confulas nulla penitus faporis, vel odoris difte' 
Cucumerum rent j a j nt er praslongos Cucumeres illos , & vulgares noftros cognofci poteft. Adhasc cum tri* 
tru gener Theophrafto, & Plinio fint Cucumerum genera Laconicum, Scytalam, Beoticumque , hoc m a ' 
xime etiam Lufitano aduerfatur, quod vnum tantum Cucumerum genus ftatuerit. Ad id autem» 
quod Columellas teftimonio aflerit Lufitanus fatiuum Cucumim Anguinum vocari , quod form a 
anguium referat fpeciem, nil aliud nobis refpondendum fefe offert, pneterquam quod falso id Coit 1 ' 
Anguinus cu meli# acceptum referat. Conftat enim Anguinum Cucumim nil aliud fuifle Latinis , quam Cucu- 
cumisquis. m j m fylueftrem , quemadmodum fylueftre Allium Diofcoridi Anguinum vocatur, non quod f° r ' 
ma referat angues, fed quod in fylueftribus nafcatur locis, vbi facile ftabulantur angues. Csetcium 
quod Anguinus Cucumis fylueftrisfit, non fatiuus, teftatur in primis Lucius Apuleius fuo de fit 0 ' 
plicium medicamentorum libro, capite proprio de fylueftri Cucumere ; quin & quidam Diofcori' 
dis codices, vt Hermolaus & Marcellus legunt , quibus etiam fubfcribit Plinius libro xx. cap- i 1 ' 
-• Se* 
