ADVERSVS AMATHVM LVSITANVM. 
1 3 
(vtexfeipfo fortafse fne iudicat Lufitanus) is proculdubio fateri poterit , qui in agro Tridentino 
Ideam, in Senenfi, ac Pifano , maritimam obferuauerit Pinaftrum. Quippe in maritimis hifce locis 
duo habentur Finaftri genera, quorum alterum ftrobilos profert fpitham a longiores, alterum vero 
breuiores paulo, compafrili duritie conclufos, nec per fe facile dehifccntes. In Tridenrinis vero 
montibus quemadmodum, & in Bohemia, quz Pinu vbicunque fyluefcit, Pinaftri nucesin vniucr- 
fum vifuntur longe maritimis breuiores , infirmioresq; , qua; cum primum inaruerint , illico dehifcunt, 
& ab arbore decidunt. Atfiquis adviuas,virentesq; huiufce Pinorum plantas fe conferre nequiuerit, 
nouas Pinorum imagines polirem® commentariorum noftrorum editioni appidtas intueri poterit. 
Quod fi fyncero animi affe&u fecerit, non ueremur, quin facile conijciat, noftram in plantarum hi- 
ftoria fidem falso a Lufitano improbatam : & fubinde etiam nofcet magnam illius imperitiam , & 
apertam in nos inuidentiam . Ego quidem nunquam putaui h®c in Thcophraftum rcijccre , fcd no- 
ftro climati caufam afsignaui . Quamobrem non poffum non admirari Lufitanum , quippe qui non fit 
veritus tam euidentes in me afferre calumnias . Equidem nunquam ncgauerim Pinaftros, qua: in Ida 
monte proueniunt , quin & eas , qua; in Gr®ci® maritimis crefcunt , in nucibus edendis contrario mo- 
do forfitan fe habere , caeli , foliq; illius immutata natura . 
Venio ad Hippocampum , cuius hiftoriam a nemine defcriptam ha&enus reperi . Quo fit , 
vt difficile admodum fit abfque vlla dubitatione affirmare , quod nobis fit pifeium genus , quod Hip- 
pocampum appellaucrit antiquitas. Nec difpliceret Lufitani opinio, quam longe antea audieram a 
Luca Ghino medico clarifsimo , quod Gr®cis redle idem fonet Hippocampus , quod Latinis flexuofus 
equus, fi quo probari poisit, effet ad manus . Verumtamen cum nulla extet Hippocampi hiftoria, cur 
» eius opinionem accipiam , fane non habeo : quin nec etiam cur refellam . Plinius lib. xxxvi. cap. v. 
s, dum Praxitelis admiranda percurrit marmora, videri feribit in maxima dignatione Gn. Domitij delu- 
»» bro in circo Flamminio Neptumnum , Thetim , atque Achillem, Nereidasq;fupra delphinos, & hippo- 
» campos . Qu® quanquam demonftrant Hippocampos equorum effigiem pr® fc ferre, non tamen hac 
Plinij audforitate quis vnquam refte affirmare poterit , Hippocampos, quorum ille meminit, eos effe 
pifei culos Equi vel Dracunculi formam habentes, quos quidam veros effe Hippocampos non ambi- 
gunt . Quandoquidem Plinij verba luce clarius demonftrant Hippocampos paruos non effe pifccs, fed 
fngentesfortafse beluas , corporis mole Delphinis minime inferiores . Nifi h®c potius fabulofa cenfea- 
nius, quam vera. Nos autem cum iamdiu non ignorauerimus non deeffe rei medie® ftudiofos, qui 
Equiculos illoi , vel marinos Dracunculos veros effe Hippocampos putarent , non abs re effe duximus 
horum Equiculorum imagines commentarijs noftris adiungere , non ea tantum caufa , vt horum placi- 
tis fubfcriberem , fed vt vnumquemq;,pr®fcrtimq; Zoilos admonerem, me h®c prius nonignoraffe. 
Verum non ob id abfurda vocari expedit (vt Lufitanus putat )qu® de Hippocampo antea fcripfimusi 
dodfifsimosDiofcoridis interpretes, &Gr®cifermonis periti(simosfecuti,quorumnon defunt, qui 
afferant in Locuftarum genere haberi Hippocampum . Quibus fubfcribere videtur Plinius lib. xxx 1 1. 
cap.xi. At cum inter Locuftasnullafpccletur,qu® magis flexuofo dorfo erucas, quasGr®ci Ka.^a.t 
vocant referat , quam ea , qu® ibi pariter p.da (pedari poteft, nefas lane fuerit tam petulanti ore affir. 
mare, noftram , & aliorum opinionem , tanqtiam abfurdam effe fpernendam , cum tamen rationibus, & 
aucftoritatibus comprobatam vnufquifque fitdile cernat. 
Mvlta etiam contra Nos de fatiuo Cucumere effundit Lufitanus procacius magis, 
„ quim vere , fic inquiens . Cucumer non vbique fatiuusreperitur.qua de caufa multi non fine ingenti 
,, errore Citrulum /quem Peponem effe certo Icimus Cucumerem appellant , vulgarium forfitan voce fe- 
i, c j U( r ti j in i ta lia fere vniuerfa & Flandria , ac Germania Citrulum Cucumerem vocant ; fed , vt di- 
„ xi n on fine magno, ne dicam pudendo errore; inter quos nouifsimus extat Matthiolus Scnenfisin fuo 
„ Diofconde Hctrufca lingua confc&o . Eft igitur Gracorum Cucumer, fiue Cucumis diftus fic (vt 
,, Varroni placet) quia facile curuatur baculi crafsitudme, colore viridi .longitudine cubitali , & maio- 
» ripr®fertimfi in flore exiftens in fiftulam mittatur. Tunc enim ( vt tradit Plinius libro xix. cap.v.) 
>, mira longitudine, & ad fiftul® complementum crefcit,& haede caufa Columella Anguinum Cucu» 
j, merern eum appellat, quia oblongus, craffus, atque inftar anguis flexuofus fit. Mafcitur enim in fi. 
i, mili planta qua Cucumis fylueftris oritur. Raro in Lufitama Cucumer videtur, fecus autem in alte- 
>, ra parte Hifpani® pnrcipuc apud Salmaticcnfes , vbi in magna cernitur copia hirfutus , colore omnino 
viridi longitudine cubitali, &cimia. Atpepoiseft, quernOfficm® ob colorem Citri in maturi- 
>, tateacquifitum, Citrulum appellant . Gr®ci vero illum vtranr ideft maturum Graia voce dixere, 
i, o uam J vocem Hifpani vel hodie fernantes nulla mutata litera, aut fyllaba illum quoque Pcpanum 
* vocant -. & cius fuprematn partem concifam fronti ®ftus hora , in qua illum plerunque comedimus , 
11 tanquam refrigerantem admouemus . Quod olim quoque a Gr®cis fieri Diofcorides innuere vide- 
>, tur Vefcimur enim Pepone hifpani, dum viret, nam poftquam maturuit, & colorem luteum Citri 
>» maturi contraxit, tanquam cibo inutilem reijcimus. Si quid tamen illius comedendum fit, cius fu- 
>, prema,& cartilaginea pars tantum pro viftu , reiedh cius medullari parte, accipienda eft, vt apud in- 
*> feriores Germanos plerunque fit, qui Peponibus ijs non nifi maturis contra Hifpanorum confuetu- 
s > dinem in vi<ftu vtuntur : quorum medullarem, & interiorem partem in qua femen continetur, tan- 
B quam 
Calumnia x. 
in Hippoca- 
po. 
Luficani opi- 
nio nec refel 
licur.neept» 
batur. 
Calunii.xr. 
de fatiuo Cu 
cumerc. 
