ADVERSVS AMATHVM LVSITANVM. 9 
deponet hanc iracundiam, fedfortafse etiam nofcet, quam magno ducatur errore- Nam quod Cala- 
>, mum , non radices deferibat Diofcorides,apertequidem conftat, cum ait . Calamus Odoratus in In- 
it dia nafeitur, melior eft fuluus , denfe geniculatus, & qui aflulofc frangitur, plena araneorum fiftula. 
Hfcille. Que tamen perperam Lulitanusintelligit . Quippe calamus in primis arundinem defi- 
gnat, non radicem. Prjterca proprium arundinis eft pluribus conflare geniculis, & aflulose fran- 
gi. Deinde fiftula, inqua quoddam aranex telxfimile concluditur, calamo tantum debetur, non 
radici, que folida, dura, lignofa,& ubique occlufa fpedeaturinomni arundinum genere. Adhec 
fuluus color calamo fane debetur, non radici. Quippe quod radix in arundine perpetuo albicet. Ad 
id autem quod proprium fit radicis (ut ille contendit) utipfa geniculata dicatur , calamus ucro po- 
tius nodis cindtus, Diofcorides ipfc refpondct . Quandoquidem is non modo quarundam plantarum 
radices geniculatas facit, fcd etiam caules , & calamos nonnullarum ftirpium reddidit geniculatos , 
ut facile quis certior fieri poterit, qui eius codicem legerit in Hydropipere, inaltera Cyclamino, in 
Gentiana, in Panace Afclepio, in Liguftico , inElaphobofco , in Crateogono, in Gramine, in Equi 
feto, in Cicuta , in Pityufa , in Ebulo , alijsque nonnullis . Sed relinquamus hgc( inquam) qux legere 
non uacauit Lufitano,& alios confulamus audtores . Plinius tritici culmis genicula quaccrna, farris 
fena, hordei odtona tribuit. Hinc libro de fene&ute Culmo geniculato inquit Cicero . Hecfi ani- 
maduertiffet Amathus , aut fi non tam negligenter & ofeitanter Diofcoridis codicem legiffet, tam non 
fuiflet infulfus . illud tamen maxime in hoc homine ridiculum uideri debet , quod quum tam excel- 
lentem fe haberi uclit medicum, reiqjherbarbeperitifsimum, eius fententis, quam damnat, nullam 
foluat rationem , & omnia relinquat inta&a argumenta . Porro ego in illum tam uecors non ero , ut 
hominem potius, quam opinionem parum ualidam nulla ucritatis imagine fultam uidear perfequi . 
Solus feuerus hic iudex in nos cx alto tribulam fert fententiam , damnat noftra . T antum fibi tempo- 
ris fupereffe non putat, ut uel aliquid probabilius afferat, uel rationes noftras diffoluat : ut non ueri- 
tatem,cuia quouis prolata: femperfui addi&ifsimus , fed folam fuam fequi maleuolentiam femon- 
llret. Nos ( quod prgeipuum fane nobis eft ftudium ) ne calumniatores potius, quam ncritatis pute 
mur indagatores , multa habemus , cur Amathi hitiufce nobis difpliceat opinio . Primum quod nuf- 
quamuifafit radix inter ualde admodum innumeras, quas ille falso genuini Calami effe ccnfet, qus 
lecum uel minimum arundinis trunculum cacumini adnexum deferat : ficuti quam plurimae uifun- 
tur, queabipfo cacumine folia crdittuntjlridis , ut quifque facile certior heri poterit, qui diligenter 
hafce radices explorauerit. Conftat pr^tcreahafce radices ex Lituanire, & Tartaris fimbus , quin etiam 
cx Ponto, ubi pafsim fere proueniunt , ad nosccnuchi . Quod maximo cuique argumento dfe poteft, 
cos prorfushallucinari, qui casipfas radices Calami Odorati effe contendunt, quod nullus extet au- 
ctor ( quod uiderim ) qui fcripferit Odoratum Calamum alibi prouenire, quam in India , &Syria. 
Quin & illud in noftram concedere fententiam LuGtanumfortafse monebit, quod a Galeno didum 
ctt, quippe qui. fcr.ipferjt Calami Odorati partium elfentiam effe in caliditatis, frigiditatisq,- coniu- 
gatione temperatam, & minimum habere acrimonias, cum tamen gulfantibus palam fit, radicem 
hanc non obfcure effe acrem , pariter & amaram , id quod Odorato Calamo minime tribuit Galenus. 
Hifcc itaq; fatis iam comprobatum cenfenrms fua in lententia hic hallucinari Lufitanum : nec pluri- 
bus eft hac noftra defendenda cauia. In fcquentibus tamen & rationibus , & auctoritatibus oftende- 
mus,radiceshas legitimi effe Acori, nec minvs fallitvr, qua de Afpalatho contra nos affert. 
1, Eft uerb Afpalatbus (utRuellius tcftatur, &recentiores Greci confirmant) lignum, quod a Rho- 
* diorum infula affertur, & illud , lignum Aloes, Rhodiorum ofiicine appellant, ex quo corona ad 
fundendas prcculas beo parantur. Nec enim Matthi olus, qut hoc tanquamfalfum euertere conten- 
i! dit, audiendus eft, quum re ueralignum hoc, exquo corone parantur, ex arbufcula humili crebris 
{pinis aculeata in infulis Rhodiorum, & aliis Grecie locis ceditur, non ucro ex oiiue fpecicm refe- 
3, rente arbore. Vidimus enim nos apud Thomam Luccnfem infignem apud Ferraricnfes pharmaco- 
5 ’ polamhuiufce ligni fruftum brachialis crafsitudinis,folidum, graue, multis interceptu nodis, quod 
« aGrxas hominibus fub nomine Afpalathi acceperat. Erat enim lignum coloris fubrufi, cuifimile 
i, in Hifpania apud Taraconenfes, & Valentinos magna iitcopiareperitur. Ha&enusille. Ofcelicem 
difcipulum , qui ubique magiftros habet pharmacopolas, a quibus fic inftitutus difcedit, quafi ab 
Apollinis , aut Acfculapij reuertatur oraculis . Sed uenit mihi in mentem , ne quoque iniuriam his fa 
ciat quibus prxeeptoribus fe toties ufum iaClitat . V erum feu ab i js hec fu edodus , feu ipfe f uo in- 
gemo Lc excoeitauerit ( malo enim non a me hxc agitari te ftimoma, quam ad hec inueftiganda tan- 
tum fruftra fufeipi laboris) ego profero Rhodium illud lignum multum diftare ab Afpalatho certo 
fcio • auod orimum illud cortice tenus rubens non fit , fed potius albicans . Afpalathus enim Diofco- 
ridi detraCto cortice adeo rubet , u t purpuram pene referat . Quo argumento credidere quidam Santa- 
lum rubrum legitimum effe Afpalathum , quanquam & illi abcrrauerint . Sed & id clarifsime demon- 
ftrat Rhodium lignum nullam cum Afpalatho habere cognationem , quod feribat Galenus , qui legi- 
timum in Grxciafortaffc pluries deguftauit, hunc guftu effe acri, &fimul adftringenti ui proditum. 
Id quod minime in hoc Rhodioj lignoj reperitur , quemadmodum nec pramalens amaritudo , quam 
illi reddidit Diofcorides . Quod autem huiufce ligni planta Ut Oleaftri fpecies , id maxime fatentur 
Rhodij . 
Calamus O- 
doratus com 
munis ufus 
unde affera- 
tur. 
Calumnia 
quinta de A- 
fpalatho. 
Calumnia re 
tunditur. 
Rhodiu O- 
leaftrum non 
efle Afpala- 
thum. 
