Calunia ter- 
tia de Amo- 
mo . 
Calumnia; di 
pulfio • 
Calumnia 
quarta de Ca 
lamo Odora' 
to. 
Calumnia di 
luitur. 
8 PETRI AND. MATTH. APOLGGIA 
«io aliquis memoris lapfus, quanti eam, quam de laboribus noftris agis, rapinam xftimandam cen- 
femus . Quid enim turpius , impudentius , detcftabiliusq; quam furtiuam frugem ex aliena mefie irt 
fuum transferre horreum? Qmd deinde inhumanius, quam quem expoliaueris, gladio & conuitiis 
adoriri? Optimorum ne hxc funt hominum? Gradatorum, prxdonumque potius mihi uidentur, 
quos tu maxime fcquutus uideris. Quo fit ut mirum nonfit, fi primum e Lufitania pulfus, ac dein- 
de e Germania in Italiam reicdcus, iam inde etiam profugus aberras , adeo ut 1 'olum fere non inueni- 
as , ubi iam tutus cfie pofsis . Porro hxc mihi de Lufitano illo dixifie liceat , non ut uidear cum homi- 
ne pugnare, quem non eftut timeam, neque etiam ut odio profequar aliquo, prxferrim cum nihil 
fui pofsideat, ubipofsim poftea refici, ubi uicerim; fed tantum mcdicx materix uindicandx,& ho- 
noris noftri fuftinendi caufa . Potuifiem quidem Amathum hunc acriori, uehementiorique fermone 
reprehendere , primum quod tam temere labores noftros deprxdatus fit , deinde quod fallifsimas , fri- 
uolasq; calumnias in me excogitauerit . Poftremo quod ubi aliquid fuo marte cudit , in grauifsimos, 
frequentesque labatur errores . At qui quum probi , ac candidi hominis non fit munus comiitijs , Sc 
maledi&is, fed propria uirtutc pugnare, ca utar in dicendo modeftia, quam animi noftri fynceritas > 
& cius infolentia expofeere uidebuntur . Quod fi quandoque pietate fumma addudus, uel calumnia- 
rum iniquitate fauciatus, pauca quxdarn acerbiora fortafie in hunc deprompfcro , rogo atque etiam 
obfecro , ne quis id mihi uitio uertat . Scio quidem in refpondendo me magnam non habere expeda 
tionem, quod nemo iam fit, qui eius legerit libros, quin prius nouerit non modo hominis imperi- 
tiam, fed etiam temeritatem . a meo lv s i t a n v s de Amomo hxc in me confert . At Matthiolus Sc- » 
nenfis cum nos ucro carere Amomo fciret , ut iilum tamen habeamus , in Lufitaniam nos remittit , ubi » 
ex India nunc delatum contendit: mea tamen lententia fallitur, cumhucufquc Amomum uerum in- » 
conipertumfit. Hxcille. Sed plane falso, cum plura me dixifie lcribat, quam rei ueritas expofeat. » 
Quandoquidem cum nunquam meis lcriptis affirmarim Amomum ex India in Lufitaniam conuchi , 
nec eo quemquam remiferim, ut ille fomniafle uidetur, dum meas mentitur lucubrationes, eas 
( qux illius eft liberalitas ) fuis uerbis amplificat. Scripfi quidem mea qmbufdam non Ipernendx fi- 
dei medicis acccpilfe iam primum ex India in Lufitaniam afferri Amomum , ncc fane plura , quam hxc. 
Cxterum cum eorum fententiam ncc probauerim , nec damnauerim,cur hac in re me adeo uellicet, 
conijccre quidem non polium , nili quis fortafie m eius malcuolum animum hxc reijciat. Quod au- 
tem ille perperam meam acceperit mentem, id argumento cfie poteft , quod in commentarijs no ris 
latino fermone editis, nihil huiufcefabuke meminerim, ad calamvm Odoratum ueniamus, 
ubi ille grauiores , ficut ipfe putat , in me admouet machinas , quas idcirco non magno fanc negotio a 
nobis amoliemur, quod non aliquo confilio, non aliqua prudentia, aut ratione, fed fuo more (pro- 
pe dixerammoria) idinnos moliri contendat. Arguit me, quod nixus Thcophrafti, & Plinii tcfti- 
mollio ce: to affirmauerim radicem, quapafsim Odorati Calami uice utuntur Seplafix, legitimum , 
genuinumq; elTe Acorum: quin & quod Icripferim Calamum Odoratum arundinem efic, non radi- 
cem , quibus refragatur his uerbis . At mea fententiu decipitur Matthiolus , cum licet Thcophraftus, » 
& “Plinius in Calamo Odorato calamum, & non radicem laudare uideantur, alibi tamen CalamiOdo ,t 
rati radicem defiderant,& eam exteris calami partibus anteferunt, ut apud Plinium eft legere lib. 24. » 
cnp. 1 1 . in quo cum Calami Odorati luuamenta enumerat fic inquit . Efficacifsima autem in omni a- ,» 
rundine, qux proxima radici : efficacifsima, & genicula. Pcrquxuerbamanifefte percipitur, quod „ 
jn omni calamo, fiueharundine, radix efficacior eft pars . Qua de caufa Calami Odorati radix potius, ,, 
quam calamus in opus trahenda eft, ut merito ha&enus pharniacopole hac preciofa, & exotica radi- „ 
cc pro uero , ac genuino Calamo Odorato ujl fune . Quantum nero ad Diofcoridem attinet, fi quis ,, 
introfpicicnscum accuratius expenderit mueniet illum de radice potius loqui, quam de calamo, ciim „ 
radix geniculata dicitur, calamus uero potius nodis cindus . His ne tam ftolide me putat concludi „ 
Lufitanusf’ Sed audiat ipfe non quam Matthiolus , qui hxc accuratius priufquam fcripfcrit, penfita- 
uit, fed quam turpiter ipfe potius decipiatur, quippe qui temere Plinij, Diofcoridisgrauifsimo- 
rum auctorum abutitur tcftimoniis. In primis enim ut eius argumenta difioluam, & tanquam ina- 
nia, & irrita monftrem, non uercor, ne Plinius, aut Thcophraftus Calami Odorati radices adeode 
fiderarint , ut nufquam earum fecerint mentionem . Nam quod Plinius ait, cfhcacifsimam in omni ha- 
rundine eam cfie partem, qux radici proxima, quis fuerit Pliniane laftionis, latinique fermonisa- 
deo imperitus , ut non uideat de harundine non de radicibus intellexifie Plinium . Namq; examinatu 
rusque nam partes in uniuerfo calamo exteris prxftent, nxnon radices, ut Lufitanus fua quadam 
malitia , uel fortafie imperitia in me diftorquet , fed partes radicibus proximas exteris prxftare inquit •* 
quod facili prudens animaduertet ledor . Necenimaliam ob caufam pu tat Plinius maiori ui pollet 
eas calami partes , qux prope radices habentur , quam exdem ibi crafsiores , uegetiores , robuft iores- 
que in omni arundinum genere reperiantur, quam in exteris earundem locis"; quo fit, ut etiam ca- 
lami ipfius genicula efficaciora pariter ipfe exiftimauerit Plinius . Qui ppe & genicula robuftiora funt » 
&’cralsiora. Qu. am ob caufiim Calamum illum prxtulit Diofcorides, qui dense fuerit geniculatus. 
Sed iam ipfum,qugfo intueamur locum, quem ille quafi uiolentum quoddaxn telum in me uibrat.At 
fi ulla in eo fit prudentia , fi leuius & confidcratius uerba Diofcoridis mecunrpcrpcndent ,non folum 
