Plin. H. 
N. I. 9. 
c. 25. 
Defcri- 
ptio. 
Differen- 
ti®. 
DE EXANGU 
bas marinas dicunt. Cordus Dentalium no- 
minavit. Ennius forte, citante Apulejo, 
< JMatriculos Mutianus apud Plinium Muri- 
cem. Nec aliud quid fibi Grxcorum 
volunt , quamvis eas Ariftotcles praete- 
rierit. Exprefle enim eas Conchas ma- 
rinas , quibus utebantur Athenis ante 
calculorum ufum indu&um , Scholiafles 
Ariftophanis vocat : ne dicam , Pollu- 
cem quoque idem atteftari. Galli Porcel- 
lanas appellavere , feu a quadam oris fuilli 
fpecie , ut Gefnero placet, quam parte lui 
inter labra denticulata dehifccnte , vel po- 
tius altero extremo teftx, nempe acutiore 
& eminentiore, roftri fuilli in ftar, quo- 
dammodo referunt : s ftx vto fxopia) y%)i 'Junii 10 7 ru; 
hixivctl 5 'IMn-t Tfijr : £ TH wJWjJM KClhOMTt 
Sane nutrices apud Varronem 
maxime naturam qud foeminx funt, appel- 
jant Porcum, & Grxci, eadem fignifica- 
tione Chxron live Delphaca. Uterinos 
etiam calculos , qui hoc genere minores 
funt vulgus Germanorum appellat. Mi- 
nimam aliqui Corvinam aut Corviolam 
dixere. 
Defcriptio li attendatur > Latior eft: , fe- 
cundum Mutianum purpura, neque afpe- 
ro, neque rotundo ore, neque in angulos 
prodeunte roftro, fed limplice concha, u- 
rroque fe latere colligente. T ellam om- 
nibus admodum duram efie vel inde a- 
gnofeas , quod nunquam eam arrofam com- 
pedas. Tota intus candida eft, foris co- 
lorum varietate infignis, in diverlis conchis, 
politillima & xquabilis. Os ipfi eft in am- 
bitu denticulatum, inque ejus lateribus ca- 
nales breves, per quos linguam egerit. Plu- 
ra in Differentiis. 
Ufum in quibufdam concha fola inve- 
nit. In pillulis de bedcllio ad alvum ftrin- 
gendam reperitur : quamvis Monachi Me- 
fues interpretes matrem per larum lupponi 
jubeant, rurex & Cairi incolx quomodo 
eis utantur, fuperius diximus. Galli ad fuf- 
pendendas claves & conficienda cochlea- 
ria utuntur, -dithiopibus loco monerx in- 
fervit. Ideo in tanto apud eos precio, ut fepe 
aurum pro ea permutent , & lxpe filios fuos 
vendant.In Concha majorefaciem fculptam 
& pulchre expreflam fe vidifle , Gefner. te- 
ftatut*. 
Differentias Concharum plurimas apud 
Rondeletium , Gefnerum & Aldrovandum 
invenies. Rondeletius quatuor habet. 
IBUS A Q^U A T. ^ 
Prior ovi figura, in teftx extremo utro- 
que foramen habens , alterum cibi gratia 
parum prominens , alterum ad excremen- 
ta rejicienda. Remoram Mutiani efle 
credit. 
Secunda , tefta eft tenuiore & magis per- 
fpicua, varia quoque, & pro maculis infper- 
fis lineolas habente , Concha limplice u- 
trinque fefe colligente. 
Tertia parte plana comprefta magis eft, 
maculis rotundis notata, durior fecundo, 
colore candido. 
JQuarta, parte altera eft in tumorem e- 
lata , in qua circulus aurei coloris. Alioqui 
tota foris eft candida , intus cxrulea. 
Gefneri ruffa major & minor non mul- 
tum a Rondeletii abeunt. IUanufquara in- 
niti poteft nili parte plana quae candida eft, 
ut intus quoque gibba , qux hxmifphx- 
rium conftituit, ruffa , maculisnigris diftin- 
<fta. Lxvitate ita refplendet , ut imagines 
reddat , fed obfcure. Minoris dorfum in 
fummo varium eft, albis, pallidis, & glau- 
cis maculis. Pars interna candicat. 
Aldrovandus,tredecim fpecics,fi non plu- 
res ponit, ex quibus una tora cxruffo can- 
dicat, & maculis per totum dorfum oblon- 
gis & ferrugineis afpergitur : alia lutefce- 
bat prini 6 Sc maculis purpureis ornabatur, 
in humido detenta pallidior evafit , poft- 
quam fuperioris corticis cuticulam exuif- 
fet. Tertia maculis per dorfum aterrimis ro- 
tundis & inxqualibus tingebatur. fu arta 
lubpurpureis , amethyftinis & cxruleis. 
Reliquas ibidem vide. Nos hic tres de- 
pingi curavimus. Quam Lufirani & Aithio- 
pes Buzios dicunt , undiquaque alba eft, 
nili quod in dorfo linere binx flavent , in 
ovalem fere fpeciem conjun&x , & dor- 
fum ipfum inxqualium quam exteris & 
gibbofum, ita ut illi quoque tefta incum- 
bere poflit , fed oblique. Pars interior e ro- 
feo ad cxruleum redit. 
Huc Concham Perficam & Penicillos re- 
fero. Illa aloco nomenfumfit. Eft majore 
fui parte rubicunda, extera candida. Mar- 
garitas proferre proditur. Minor totaci- Aidrov.l. 
nericii coloris eft. Tubulos teftaceos Peni- 3. c. 84. 
cillos recentiorum nonnulli vocavere. Mol- 
li quadam &laxafubftantiafaxis alligantur, 
ira ut aquarum undis cedit Scagitetur. Cum 
id carnofum , quod nimirum intus latet, fe 
exerit , frondem expandit , funt & in quibus 
vermes delitefcunt, quorum fex Icones hic 
damus. 
g 3 
HISTO- 
