694 
9 
keurigheid, op zijn hoogst 0.°1, verkregen. Eventueele variaties in 
temperatuur kunnen in rekening worden gebracht, wanneer het 
gewicht van de totale hoeveelheid kwik in beide buizen bekend is. 
Deze gewichtshoeveelheid wordt dan ook telkens bepaald, door, 
wanneer het laatste reservoir geijkt is, de overige kwik uit de buizen 
te persen en te wegen. In den regel varieerde de temperatuur niet 
noemenswaard, en was het niet noodig temperatuurcorrecties aan te 
brengen. 
Wanneer eene meetbuis wegens verontreinigingen schoongemaakt 
moet worden, kan men er telkens een stukje boven afslaan. Na het 
schoonmaken wordt de buis bij het volgende streepje dichtgesmolten. 
Dit kan zoo nauwkeurig geschieden en de capillair is hier zoo nauw, 
dat men mag aannemen, dat het volume van de buis met het tus- 
schen de streepjes geijkte volume is verminderd. 
Het aanbrengen van meer dan een tiental streepjes is niet noodig. 
Na zoovele reinigingen is, indien de buis al niet gebroken is, in den 
regel de volumedraad beschadigd. Het herstellen hiervan is zeer 
lastig. Wel wordt een nieuw gewikkelde buis steeds met zaponlak 
bestreken, maar op den duur biedt deze maatregel geen beveiliging- 
voor den dunnen volumedraad. 
Dat op deze wijze een buitengewoon nauwkeurige calibratie ver- 
kregen wordt moge blijken uit het volgende voorbeeld. De getallen 
geven de totale volumina van ’t boveneinde van de buis tot de ver- 
schillende contactplaatsen, bij twee verschillende calibraties. 
7.0561 
7.0554 
20.0667 
20.0590 
7.4276 
7.4281 
25.0062 
25.0078 
8.0137 
8.0121 
34.5016 
34.5005 
8.8849 
8.8843 
43.7536 
43.7516 
11.5623 
11.5595 
85.4267 
85.4287 
14.9740 
14.9709 
87.5029 
87.5008 
90.3264 
90.3269 
De verschillen zijn hoogstens 1 / 4000 van de waarden zelf, meestal 
echter veel kleiner en voor de groote volumina zijn zij zelfs van de 
orde 1 op 100.000. Het gemiddelde kan veilig als niet veel meer 
dan 1 / 1 0000 fout gerekend worden, een nauwkeurigheid die bij andere 
foutenbronnen in deze metingen zeker niet wordt bereikt. Natuurlijk 
geven de getallen alleen onmiddellijk de volumina bij de temperatuur 
en den druk der ijking. Voor andere temperaturen en drukkingen 
moeten correcties worden aangebracht, waarop wij nog terugkomen. 
