701 
Kenmerkend voor liet oplosbaarheidsverloop is ook het feit, dat 
na 25 min., als nog niet eens de oplosbaarheid van phtaalzuur 
(35.2 milimol per L.) bereikt is, al reeds de toestand zoo is, dat 
de oplossing overwegend zuur bevat. De meening, dat, phtaalzuur- 
anhydride sterk oplosbaar zou zijn, is daarmede alle grond ontnomen, 
de anhydride-concentratie kan trouwens niet berekend worden door 
eenvoudig de oplosbaarheid van het zuur in water af te trekken 
van de totaaloplosbaarheid. 
Ook deze laatste proéfserie bevestigt dus onze voorstelling: anhydride 
gaat als zoodanig in oplossing en hydrateert zich, en wel zoo snel 
in vergelijking met zijn oplossingssnelheid, dat het nonvariante (p,t) 
evenwicht niet, althans niet duurzaam, bereikt wordt. Het anhydride 
heeft, wil men het geen abnormaal geringe oplossingssnelheid toe- 
schrijven (waarvoor geen reden is, integendeel), een veel geringer 
oplosbaarheid dan het zuur. 
Omtrent het barnsteenzuur-anhydride zijn nog geen metingen gedaan, 
maar gezien het parallelverloopende gedrag van de beide zuuranhy* 
driden, kunnen ook daar gelijksoortige verhoudingen verwacht worden. 
Door de eigenaardige verhoudingen tusschen de homogene en de 
heterogene rectiesnel heden in dit soort systemen, zijn wij hier aan 
de grens, waarbij nog gesproken kan worden van werkelijk pseudo- 
ternaire stelsels. In verband daarmede en met samenhangende kwesties 
wordt het onderzoek aan verschillende systemen voortgezet. 
Utrecht , December 1913. van ’t Hof ¥ -Lab oratorium. 
Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Supple- 
ment N°. 33 bij de Mededeelingen uit het Natuurkundig 
Laboratorium te Leiden: W. H. Keesom. „Over de vraag of 
bij het absolute nulpunt de entropie bij menging verandert.” 
(Mede aangeboden door den Heer Lorentz). 
§ 1. De entropie van de „moleculaire hoeveelheid” van een mengsel 
van ideale, niet op elkander in werkende gassen, voor ieder van welke 
p V= RT geldt, bevat, gelijk bekend is, den term 
— R 2 C^llKij, . ....... (1) 
als c, voorstelt het aantal moleculaire hoeveelheden, dat van den 
eersten component, c 2 het aantal moleculaire hoeveelheden, dat van 
den tweeden component in de moleculaire hoeveelheid van het 
mengsel aanwezig is, enz. Het ^-teeken zal in deze mededeeling 
eene sommatie over de verschillende componenten aanduiden. 
47* 
