De term (1) gaat in de uitdrukking voor de entropie van het 
mengsel, wanneer dit van een idealen gastoestand als boven be- 
schouwd in andere toestanden wordt overgebracht, onveranderd over. 
Volgens de formuleering, die Planck aan het warmtetlieorema 
van Nernst gegeven heeft, nadert de entropie van eene ééncompo- 
nentige stof in gecondenseerden toestand, wanneer de absolute tem- 
peratuur tot 0 nadert, tot eene eindige, van den druk en van den 
bijzonderen aggregatietoestand onafhankelijke waarde, welke waarde 
men dan als geschikt nulpunt voor de entropie van die stof in den 
gecondenseerden toestand kan aannemen. 
Daar men niet dadelijk inziet, hoe de overige termen, die in de 
uitdrukking voor de entropie van een mengsel optreden, bij het 
naderen tot T — 0 eene compensatie van den boven neergeschreven 
term kunnen leveren, zou men kunnen meenen, dat voor een 
mengsel in gecondenseerden toestand bij het naderen tot T = 0 
de entropie misschien wel niet 0 zou kunnen worden, niettegen- 
staande dit voor de componenten wel het geval is. 
In dat geval zou echter, bij eene temperatuur die weinig van het 
absolute nulpunt verschilt, met elke omkeerbare isothermische ver- 
andering van de componenten, in gecondenseerden toestand, afzonder- 
lijk eene warmtetoe- of afvoer gepaard gaan, die sneller dan de 
temperatuur tot 0 nadert, terwijl daarentegen met de omkeerbare 
isothermische menging dier componenten eene hoeveelheid warmte 
zou gemoeid wezen, die even snel als (eventueel langzamer dan) 
de temperatuur tot 0 nadert. M. a. w. de mengingswarmte zou 
van eene andere grootte-orde zijn dan de warmte van elk omkeer- 
baar isothermisch proces met de componenten elk afzonderlijk uit- 
gevoerd. 
Het komt me voor dat liet meer voor de hand ligt aan te nemen, 
dat ook voor een mengsel de entropie bij het absolute nulpunt gelijk 
aan 0 is, als dat wegens de keuze van dat punt als nulpunt voor 
de entropieën der componenten voor deze liet geval is. 
Ik acht het zelfs waarschijnlijk, dat de compensatie, waarvan 
boven sprake was, reeds in den idealen gastoestand plaats heeft, 
wanneer we bij liet steeds lager worden van de temperatuur het 
volume van liet beschouwde mengsel althans niet in eene bepaalde 
sterke mate tot x laten naderen. 
Overeenkomstig eene opmerking van Nernst 1 ) moet men wel aan- 
nemen, dat ook voor de moleculaire translatiebeweging van een gas 
bij het naderen tot T— 0 ten slotte de aequipartitiewetten niet meer 
'■) W. Nernst, Physik. Z.S. 13 (1912), p. 10GG. Vergel. ook H. Kamerltngh 
Onnes en W. H. Keesom, Matli. Enz V 10, Leiden Comm. Suppl. N°. 23, noot 517. 
