709 
belichting vrij vlug moet worden afgelezen. De getallen van den 
groei in het donker komen goed overeen met die van Errera. In 
de eerste reeks proeven met achtzijdige belichting bij 22° C. werden 
meest getallen gevonden, die beneden den maximalen groei volgens 
Errera lagen, bij de latere proeven met eenzijdige belichting bij 
18.3° C. werd, nadat ook de wijze van kweeken eenigszins ge- 
wijzigd was, meestal een bedrag gevonden, dat overeenkomt met de 
door Errera gevonden waarden tijdens den maximalen groei. Meer 
echter dan op het absolute getal van den groei kwam het aan op 
de relatieve veranderingen, die de groei mogelijk zou ondergaan. 
Bij de eerste proeven werd het plantje via de spiegeltjes van elk 
der 8 kanten bestraald met 14 M.K. gedurende 15 sec., dat is 8 X 
een hoeveelheid, die, wanneer ze slechts van 1 spiegeltje was ge- 
komen, een duidelijke kromming zou hebben bewerkt. Op een 
dergelijke bestraling van een groeiende cel volgt een zeer frappante 
reactie van den groei. Deze reactie is des te duidelijker naarmate 
men de waarnemingen na het belichten sneller op elkaar laat volgen ; 
daarom werd na belichting zooveel mogelijk om de twee minuten 
waargenomen. Er valt dan op te merken : 
1°. dat direct na de belichting de groei nog gedurende ongeveer 
3 min. dezelfde blijft. 
2°. dat na ± 3 min. de groei op eens sterk toeneemt, om 4 1 /., a 
8 min. na de belichting een maximum te bereiken, dat bij deze 
hoeveelheid licht gewoonlijk niet minder dan 2 a 3 maal de normale 
groeisnelheid bedraagt. 
3°. dat daarna de groeisnelheid weer daalt om 7 a 16 min. na 
de belichting weer de normale waarde te bereiken, 
4°. dat echter dikwijls de snelheid daarop nog 10 a 30 °/ 0 beneden 
de normale waarde daalt gedurende eenige minuten, om daarna 
weer geheel normaal te worden. 
Dit is het kort résumé van de reactie, die deze groeiende cellen 
uitvoeren na bestraling van een bepaald quantum licht van de boven- 
vermelde hoeveelheid en er was er onder de tientallen cellen, die 
ik op die wijze onderzocht, geen enkele, die niet duidelijk deze 
merkwaardige sterke reactie vertoonde. Ook trad het verschijnsel bij 
langzaam groeiende en bij zeer snel groeiende cellen gelijkelijk op. 
Uit deze serie proeven worden hier kortheidshalve alleen een paar 
voorbeelden gegeven in tabel I, II en III, waarvan de derde boven- 
dien in tig. 1 graphisch is voorgesteld. Neemt men niet om de twee 
minuten waar, maar met lange tusschenpoozen, dan zou de reactie 
niet zoo opvallend uitkomen, terwijl bij waarnemingen met nog 
korter tusschenpoozen dan twee minuten voor het groeimaximum 
