729 
de as van den oven, juist in liet verlengde van ’t stralenkanaaltje 
gelegen is. De opstelling van de RöNTGEN-buis, van ’t looden scherm, 
enz., komt in hoofdzaak overeen met die, welke vroeger door den 
eerste onzer beschreven is 1 ). 
§ 3. Het materiaal. De boraciet, welke wij voor onze proeven 
bezigden, was afkomstig van Sehnde, Hannover; hij bestond uit 
waterheldere, ietwat blauwgroen getinte, groote kristallen, met den 
vorm jllOj. Daaruit werden plaatjes van 1 m.M. dikte geslepen, 
loodrecht op de twee-tallige en op de drie-talbge assen. 
Voor de hier beschreven proeven kwam alleen het plaatje loodrecht 
op eene twee-tallige as van het kristal ter sprake; zulk een plaatje is 
tevens loodrecht op eene vier-\ allige as van het BRAVAis’sche ruimte-net. 
Het mikroskopisch onderzoek leerde, dat het bedoelde plaatje sterk 
dubbelbrekend was. Het bezat een uitgesproken lamel lairen bouw, 
en werd tusschen gekruiste nicols in geen enkelen stand totaal 
duister, — wel zoo hier en daar. De lamellen vertoonden hooge 
interferentie-Meuren ; in convergent-gepolariseerd licht is een assen- 
beeld van een twee-assig kristal, bijna loodrecht op eene optische as, 
te zien, met blijkbaar de 'mor rhombische kristallen typische dispersie. 
Verhit men hef kristalplaatje in den elders alreeds door een onzer 
beschreven mikroskoop-oven, waarbij het plaatje door de soldeer- 
plaats van het thermo-element gedragen wordt, dan gaan de polari- 
satiekleuren tusschen gekruiste nicols allengs over violet naar geel, 
groen, blauw en grijs ; vervolgens wordt bij 266° C. het gezichts- 
veld plotseling geheel duister. Bij afkoeling komt bij 245° O. even 
plotseling weder de dubbelbreking terug ; merkwaardigerwijze verkrijgt 
men daarbij ■ ongeveer denzelfden lamellenbouw terug, als die, welke 
vóór de verhitting aanwezig was. 
Men kan de proef naar willekeur herhalen ; zeker is ’t, dat bij 
onze proeven eene verhitting op ruim 300° C. steeds den enkelb rekenden 
vorm moet geleverd hebben, terwijl de dubbelbrekende bij afkoeling 
op kamertemperatuur ook steeds teruggekeerd moet zijn. 
§ 4. De proefnemingen werden nu zóódanig verricht, dat eerst 
eene ’ RöNTGEN-opname werd gedaan buiten den oven, bij kamer- 
temperatuur. Vervolgens werd ’t plaatje in den oven bevestigd, deze 
op 300° C. verhit, een uur op deze temperatuur gelaten, en eerst 
dan de bedoelde opname gedaan. Wanneer de oven geheel was 
afgekoeld, werd vervolgens eene derde opname gemaakt, met het 
plaatje in den oven, en wel in denzelfden stand als tijdens de ver- 
!) H. Haga, Aon. d. Physik (4). 23. 439, 440, (1907). 
