762 
punten heeft, snijdt zij g 9 nog in 9x6 — 5 X 3 X 2 = 24 punten. 
Hieruit blijkt opnieuw dat de krommen o 1 , welke een gegeven vlak 
raken, een oppervlak, van den graad 24 vormen. Tevens wordt hier- 
door bevestigd, dat de complementaire kromme van den graad 12 is. 
Scheikunde. — De Heer Haga biedt eene mededeeling aan van 
de Heeren F. M. Jaeger en Ant, Simek: .,Over temperatuur- 
meting van anisotrope lichamen met belmlp van straling s- 
pyrometers. 
(Mede aangeboden door den Heer Lorertz). 
§ 1. Bij de studie van het optisch gedrag van silikaten bij gloei- 
hitte, komt liet voor, dat men de temperatuur van de bestudeerde 
objekten meet met behulp van de thans gebruikelijke stralings- 
pyrometers van Wanner of van Holborn — Kurlbalm. 
De aldus gemeten temperatuur van ’t voorwerp zal wel nimmer 
overeenstemmen met zijne werkelijke temperatuur ; immers de bedoelde 
pyrometers geven alleen de temperatuur, welke een absoluut-zwart 
lichaam zou moeten bezitten, om dezelfde emissie te vertoonen, 
welke met den pyrometer wordt waargenomen. Aangezien nu ver- 
schillende lichamen in ongelijke mate van den absoluut-zwarten 
toestand afwijken, zoo zullen zij bij bepaalde temperatuur t, ook 
eene verschillende stralingstemperatuur blijken te bezitten. 
Wanneer, zooals bij dubbelbrekende kristallen, het stralende objekt 
met betrekking tot zijn absorptie-vermogen voor stralende energie 
anisotroop is, dan zal liet • derhalve, volgens Kirchhoee’s stralingswet, 
ook met betrekking tot zijne emissie anisotroop zijn. Zulk een 
gloeiend anisotroop lichaam zal zich dus gedragen, alsof het voor ver- 
schillende tril lings-rich tingen eene andere temperatuur had : zijne 
schijnbare stralings-temperatuur zal voor verschillende trillings-rich- 
tingen van de geëmitteerde straling ongelijk zijn. 
§ 2. Ofschoon deze gevolgtrekking uit de stralingswet van 
Kjrchhoee reeds enkele malen experimenteel is getoetst geworden, 
9 Reeds Kirchhoff zelt' (Pogg. Ann. 109, 299. (1860), heeft de bedoelde gevolg- 
trekking uit zijne theorie gemaakt, en door eene proefneming met een verhit 
toermalijnkristal trachten te toetsen. Diezelfde proefneming is later door Balfour 
Stewart (Phil. Mag. (4). 2, 391. (1861)) herhaald. Beide proefnemingen zijn 
bewijzend, doch geenzins in staat, om sterken indruk te maken. Daarentegen is in 1902 
de wet van Kirchhoff overtuigend en quantitatief bewezen door Pflüger (Ann. 
der Physik (4). 7, 106 (1902)), welke met behulp van een spektraalphotometer 
