zooals ons trouwens pas na voleindiging van liet onderzoek i.e. 
gebleken is, — zoo dateeren toch al die proefnemingen uit een tijd, 
toen de constructie der stralingspyrometers, gegrond op de wet van 
Kirchhoff, en op de sedert dien geformuleerde wetten van Wikn 
en van Planck, nog niet geschied was. Wij hebben het niet onbe- 
langrijk geacht, het bedoelde verschijnsel met behulp van een 
stralingspyrometer, gelijk die in zeer volmaakten vorm tegenwoordig 
in alle laboratoria voor hooge temperaturen gebruikt worden, nog 
eens opnieuw aan te toonen, en daarmede dus tevens de geldigheid 
van Kirchhofe’s wet, in qualitatief opzicht, nog eens door eene 
proefneming toe te lichten. 
§ 3. De bedoelde proefnemingen werden op de volgende wijze ver- 
richt. Uit een donkergroen toermalijnkristal werden twee, cirka l m. M. 
dikke cylindertjes geslepen, van welke het eene zijne beschrijvende 
lijn evenwijdig aan, het andere deze loodrecht op de trigonale sym- 
metrie-as van 't mineraal, had. De cilindervorm was gekozen, om 
de warmte-wisseling met de omgevende wanden van den oven zoo 
symmetrisch mogelijk te doen plaats hebben. De cylindertjes, welke 
cirka 2 a 3 m.M. doorsnede hadden, werden zorgvuldig gepolijst, en 
met behulp van een, om hun cylindermantel heengeslagen, fijn platina- 
draadje, in een verhittingsoven B (Fig. 1) bevestigd, gelijk die in 
dit laboratorium in gebruik is voor onze verhittingsmikroskopen, en 
bij andere gelegenheid *) uitvoeriger beschreven is. Het cylindertje 
werd met behulp der platinadraden bevestigd even boven de soldeer- 
plaats van het als kristaldrager dienende thermoelementje E, uit 
platina-platinarhodium saamgesteld ; dit thermoelement was verbonden 
met een gevoeligen wijzergalvanometer (J. De oveji had eene biu- 
nenwikkeling uit platinadraad, en was omgeven door een hollen 
mantel 31, welke voortdurend door koud water werd doorstroomd. 
Hij werd met gelijkstroom van 220 Volt en 3 — 5 Ampère verhit, 
welke met behulp van een rheostaat geregeld werd, waardoor 
de temperatuur op elke hoogte naar willekeur konstant gehouden 
kon worden. Het cylindertje was zóódanig geplaatst, dat het zich 
zoowel de verhouding van de absorptie voor den gewonen en den buitengewonen 
straal mat, als de verhouding der emissie van den gloeienden toermalijn voor 
trillingen in de richting der as en loodrecht daarop. 
Daarentegen zijn, zoover ons bekend is, proefnemingen met de, op grond der 
WiEN-PLANCidsche theorie sedert dien geconstrueerde en geijkte stralingspyrometers, 
in gevallen als deze nog nooit verricht. 
] ) F. M. Jaeger. Eine Anleitung zur Ausführung exakter physiko-chemischer 
Messungen bei höheren Temperaturen; Groningen (11)13), pag. 102, 103. 
