766 
studie van het bedoelde verschijnsel, werden deze proefnemingen 
uitgevoerd met het toermalijnplaatje, dat loodrecht op de optische as 
gesneden was. 
Inderdaad bleek, dat dit bij 800° — 1000° C. onderzochte plaatje 
in alle richtingen dezelfde temperatuur had; wanneer men den nicol 
N~ ronddraaide, bleek de intensiteit der straling immer dezelfde te 
zijn. Deze proef levert tevens het bewijs, dat de terugkaatsing aan 
het prisma geene storende polarisatie-verschijnselen meebracht, en 
de later te beschrijven waarnemingen op geenerlei wijze met de 
aanwezigheid van zulk eene terugkaatsende werking samenhangen. 
Het plaatje bleek bij de genoemde temperaturen, wanneer de nicol 
N verwijderd was, aanzienlijk lagere temperatuur te hebben, dan 
het thermoelement ; de verschillen bedragen tusschen 700° en 800° 
circa 12° — 16° C., tusschen 800° en 900° ongeveer 3° — 12° C., 
tusschen 900° en 1000° cirka 5° C. Met deze bedragen zijn dus de 
galvanometer-aan wijzingen in hel volgende verminderd, om de ware 
temperatuur van het gloeiende cylindertje te leeren kennen. Die 
lagere temperatuur wordt misschien ten deele verklaard door de 
omstandigheid, dat het vrij dikke cylindertje zich op eenigen afstand 
boven ’t thermoelementje bevond, en bovendien eene aanzienlijke 
warmte-afleiding door de platina-draden kon plaats vinden, welke het 
cylindertje op zijne plaats bevestigd hielden. Het toermalijncylindertje, 
dat loodrecht op de optische as gesneden was, werd bij 900° tot 
J000° spoedig ondoorzichtig; daarentegen bleef ’t toermalijncylin- 
dertje, parallel aan de trigonale as tot 1000° C. langeren tijd door- 
zichtig, zoodat de soldeerplaats van het gloeiende thermoelement er, 
hoewel zwak, even doorheen gezien kon worden. 
Ten slotte echter werd toch ook dit toermalijnplaatje bij 900° C. 
ondoorzichtig ■ de onderzoekingen met de HAiniNGEidsche loupe zijn 
dan ook met zulk een bruinrood, dof uitziend plaatje, verricht. 
Wegens den, in deze kleine oventjes heerschenden, zeer steden tem- 
peratuursgradient, was het ovendeel achter en vóór ’t plaatje, aan- 
zienlijk koeler dan het objekt zelve. 
§ 5. Nadat aldus bewezen was, dat de gekozen apparatuur inder- 
daad geschikt was, om nauwkeurige optische temperatuurmetingen 
te veroorloven, werd het cylindertje, welks bovenvlak evenwijdig 
aan de optische as van den toermalijn gesneden was, op dezelfde 
wijze in den oven bevestigd ; van te voren was door optisch onder- 
zoek de richting van maximale absorptie vastgesteld, welke in het 
volgende als R,„ zal worden onderscheiden. Het uitgestraalde licht 
is sterk elliptisch gepolariseerd; door wenteling van den nicol of 
