786 
verbeffen. Heeft men twee gelijksoortige atomen, die zich vereenigd 
hebben, dan heeft men twee electronenbanen in hetzelfde vlak ge- 
legen, en in omgekeerden zin draaiende. Waar zij aan elkander 
raken of bijna raken, loopen de richtingen in den zelfden zin, en 
hebben wij dus aantrekking, even als dit met gelijkgerichte electrische 
stroomen het geval is. Maar wordt een der atomen door een van 
anderen aard vervangen, bijv. van grooter atoomgewicht, dan ver- 
andert de grootte van het niet veranderde atoom, omdat er een 
sterkere stroom op werkt, en wel dat atoom wordt kleiner, terwijl 
het 2 de atoom grooter wordt dan het zijn zou, als het verbonden 
was gebleven aan een van zijn eigen aard, en het resultaat kan zijn 
dat het nieuwe molekuul of grooter is, of kleiner is dan, of toe- 
vallig gelijk gebleven is aan de helft der volumes van de twee 
molekulen, waarvan de atomen uitgewisseld zijn. Maar over de mate 
der veranderlijkheid zijn wij nog in het onzekere. 
Maar laat ons na deze speculatieve beschouwingen terugkeeren 
tot het onderzoek of ook andere waarnemingen omtrent de kritische 
omstandigheden sluiten met de waarden van O en H, die wij voor 
het geval van onderlinge binding hier boven berekend hebben. 
Ti 
Het had reeds mijn aandacht getrokken, dat — voor isopentaan 
Pk 
iets kleiner gevonden was dan voor normaalpentaan, en dat, als dit ook 
bij andere iso-verbindingen het geval zou zijn, de vorige berekenin- 
gen, waarbij die verschillen niet gevonden zouden worden, niet 
geheel nauwkeurig zouden kunnen zijn. En strikt genomen is er 
reeds bij de vorige berekening op te wijzen, dat er verschillen be- 
staan die bij deze berekening verwaarloosd zijn. Zoo is het volume 
van alle atomen C gelijkgesteld, ofschoon er steeds 2 bestaan n.i. 
de uiterste van den keten, die aan 3 atomen H en 1 atoom C ge- 
bonden zijn, terwijl er n — 2 atomen C zijn, die aan 2 atomen H 
en 2 atomen C gebonden zijn, en dus wel kleiner zullen zijn dan 
de 2 uiterste. Bij de isoverbindingen kan zelfs het geval voorkomen, 
dat een atoom aan 1 atoom H en 3 atomen C gebonden is en 
misschien zelfs dat één atoom C aan 4 atomen C gebonden zou zijn. 
Het was mij dus aangenaam dat voor een paar isoverbindingen de 
grootheden T/ c en pk door onderzoekingen van Sydney Young bepaald 
zijn — en wel voor di-isopropyl en di-isobutyl. Voor de eerste stof, 
waarvoor, als men niet op de constructie let, de samenstelling gelijk 
T/c 
aan die van He::aan is — = 16.3, en voor de tweede waarvan 
Pk 
de samenstelling gelijk zou zijn aan die van Octaan is — gelijk aan 
Pk 
