805 
een paar punten te hebben in liet licht gesteld. Ten eerste : de 
omstandigheid, waarop het stellen van ^ : A 2 = 1 eigenlijk neerkomt, 
is deze. Volgens (y) is A 1 :A 2 = a-:8(1 — s //), en wanneer dus / l = ). 2 
wordt aangenomen, komt dit hierop neer dat 6' — 8 f' : (8 -j- f) zou 
zijn. (zie boven f7)). Nu wordt hieraan experimenteel voldaan. Maar 
voorts is dan ook — mede tengevolge der nieuwe betrekking (12) - 
f = 8y, en volgens (21) b'/ c = (/)i c — bf : bk v/ c . Dit laatste nu staat 
in verband met de gedaante der functie b — ff), en zoo is ten 
slotte de bijzondere gedaante dezer laatste functie de diepere oorzaak 
dat èn ï x = A s is, èn de nieuwe door mij gevonden betrekkingen, 
nl. vk — bi c = ‘2b 0 en b/ c :b 0 = 2y, zijn vervuld. 
Vervolgens vestig ik er de aandacht op, dat de bovenstaande 
betrekkingen alleen geldig blijven, zoolang bij zeer lage temperaturen 
de aequipartitiewet nog blijft doorgaan. Voor Argon heb ik er mij 
van overtuigd, dat de afwijkingen van deze wet zelfs bij de laagste 
temperaturen, waarbij beneden de kritische temperatuur nog damp- 
drukbepalingen etc. zijn gedaan — o.a. bij 90° K. — nog zoo gering 
zijn, dat deze geheel buiten de waarnemingsfouten blijven. Maar 
daarover uitvoeriger in een volgende mededeeling. Of dit bij de 
kritische temperaturen van Waterstof en Helium liet geval is, heb 
ik nog niet onderzocht. Het is echter zeer goed mogelijk, dat bij 
dergelijke uiterst lage absolute temperaturen de afwijkingen groot 
genoeg worden om meer of minder belangrijke afwijkingen in de 
formules te doen ontstaan. Dit zal vooral op de grootheid y van 
invloed kunnen zijn, daar de rechte middellijn zich naar nog lager 
temperaturen dan de kritische uitstrekt. 
Eindelijk nog iets over de temperatuurafhankelijkheid van b. Het 
is mij gebleken, dat deze bij hoogere temperaturen uiterst gering is, 
zoodat zelfs bij de kritische temperatuur van qewone stoffen — - 
J 1 J ö T 
nog verwaarloosbaar is (Zie § 1 en 2). Dit komt overeen met hetgeen 
ik vroeger bij H 2 vond x ). Bij 0°, 100° en 200° C. vond ik nl. b g 
standvastig = 917 X 10 -c (p. 716, 720 en 722 l.c.). Maar b 0 ver- 
anderde sterk. Dat juist b 0 veranderde en zelfs schijnbaar toenam 
overeenkomstig de betrekking b ;/ — b u =\ZyT, lag geheel aan den 
vorm der gekozen functie b = ff), nl. de bekende van dek WAALs’sche 
„toestandsvergelijking van het molecuul”. 
Het is mij evenwel duidelijk geworden dat deze vergelijking niet 
voldoet, en in strijd is met de bovengegeven juiste waarden van 
b'i c en De zaak is deze, dat b bij alle temperaturen af neemt, 
1 ) Deze Verslagen van 8 April 1908, p. 713 — 729. 
