809 
hoeveelheid gas, nadat haar normaalvolume was bepaald, quantitatief 
in de meetbuis over te brengen. Tengevolge van onvoorziene moei- 
lijkheden, waarop wij verderop terugkomen, zijn wij voorloopig nog 
niet in staat geweest deze quantitatieve overbrenging te verwezenlijken, 
zoodat de hoeveelheid gas waarmede gewerkt wordt bij de in het 
vervolg te beschrijven proeven eerst bepaald is door haar volume 
bijv. bij 100 Atm. te meten, terwijl uit afzonderlijke bepalingen de 
samendrukbaarheid tusschen J en 100 Atm. moei blijken. Wij komen 
daarop later bij de beschrijving der proeven uitvoerig terug en geven 
thans eerst een beschrijving van de vulinrichting. 
Deze bestaat uit drie ,,druktrappen’ : een (onbeschermd) glazen 
gedeelte voor de drukken beneden twee Alm.; een gedeelte dat 
dient om het gas van 2 tot 50 a 100 Atm. samen te persen, en het 
eigenlijke meetgedeelte. Het glazen gedeelte bestaat uit een vat A van 
+ 1 L. inhoud x ), in een koperen thermostaat met glazen vensters 
opgesteld (in tig. 6 schematisch aangegeven). Het vat A loopt van 
onderen uit in een buis B, die door een zijbuis in verbinding staat 
met een GAEDE-luchtpomp en andere hulpapparaten bij de vulling te 
gebruiken. De buis B gaat door deu bodem van den theimostaat 
heen en staat door middel van een slang in verbinding met een groote 
kwik peer. 
Boven aan het glazen vat bevindt zich een kraan <i die, geopend, 
toegang geeft tot de glazen buisleiding bc, die voert naar den stalen 
hoogdrukkraan C. Deze kraan is speciaal geconstrueerd voor het 
quantitatief overbrengen van gassen, zooals dat vroeger in deze 
verslagen 2 ) reeds werd beschreven. 
Met deze kraan bereiken wij deu tweeden „druktrap”. Deze bestaat 
in hoofdzaak uit een groot gietijzeren vat D van ruim 2 L. inhoud, 
dat van boven door een zwaar ijzeren stuk E met bajonetsluiting 
en leerpakking kan gesloten worden. Dit stuk E is doorboord en 
een zware glazen buis F, van meer dan barometerhoogte is er in 
gekit. Aan haar onderzijde draagt deze buis F een glazen stolp G, 
van ongeveer 1 L. inhoud, aan haar boveneinde gaat zij met een 
bakplaats over in een stalen capillair, die verbinding geeft tot de 
groote hoogdrukkraan H, die den derden „druktrap” kan afsluiten. 
De reeds genoemde kraan C is bevestigd in den bodem van het 
ijzeren vat D ; de vertikale opening staat in verbinding met een 
dunne glazen buis F', van minstens 80 cM. lengte. Wanneer de 
ï) Daar wij voor de voorloopig te beschrijven proeven niet gebruik gemaakt 
hebben van den nauwkeurigen inhoud van dit vat, laten wij de beschrijving van 
de calibratie ervan voorloopig rusten. 
3 ) Deze Verslagen April 1909, p. 1038. 
