819 
cïruktoestel op verschillenden druk kan brengen, terwijl men de 
temperatuur constant laat. Dit kan praktisch niet wel anders dan 
dat de geheele dniktoestel in een thermostaat wordt opgesloten, en 
dat men dan, onder de noodige voorzorgen, voor de temperatuur van 
den weerstandsdraad onder druk die van den thermostaat neemt. 
Maar dan is het veel eenvoudiger ditzelfde maar direct bij de metin- 
gen toe te passen en aan te nemen dat ook daarbij de temperatuur 
van het vat L en zijn inbond gelijk is aan die van den omgevenden 
thermostaat.. 
Toch kan daarbij een thermoscoop binnen L niet ontbeerd worden. 
Immers door de compressie- resp. dilatatiewarmte van het gas in de 
meetbuis komen binnen L temperatuurveranderingen van de orde 
van een graad voor. Beschikt men niet over een thermoscoop binnen 
L dan zal men noodeloos veel tijd moeten verliezen om zeker te 
zijn dat in L de stationaire toestand is teruggekeerd. Als zulk een 
thermoscoop doet nu de bifilair gewonden draad dienst, die (verg. 
p. 817) boven op de meetbuis wordt gezet. Door den derden en 
vierden geïsoleerden draad van het stuk M wordt deze weerstand 
naar buiten geleid en in verbinding gebracht met een WHEATSTONE’sche 
brug. De galvanometer van deze combinatie geeft aan of de stationaire 
toestand is ingetreden. 
Afzonderlijke proeven bij atmosferendruk genomen, zoodat men 
een weerstandsthermometer in de ruimte binnen L brengen en daar 
heen en weer bewegen kon, hebben bewezen dat als de stationaire 
toestand in L ingetreden is, binnen L overal dezelfde temperatuur 
heerscht ; althans kon voor de temperatuur boven en beneden in de 
ruimte in L (bij gebruik maken van den straks te beschrijven ther- 
mostaat) geen verschil van 0°.01 worden geconstateerd. 
Eveneens bleek het dat de temperatuur, binnen L gemeten, en 
in den thermostaat die L omgeeft, binnen hetzelfde bedrag over- 
eenstemde. Dit was echter eerst het geval toen niet alleen het 
geheele stuk L, maar ook de boven en beneden uitstekende sluit- 
stukken M en een deel der aansluitende buizen in den thermostaat 
waren opgenomen. Bij een aanvankelijk geconstrueerden kleineren 
toestel, waarbij de stukken M buiten den thermostaat uitstaken, 
konden verschillen van de orde van 1°. binnen L worden gecon- 
stateerd. 
De inrichting van den thermostaat kan in weinig woorden w’orden 
geschetst. Rondom L hangt aan een stalen kabel W, die loopt over 
katrollen in de zoldering bevestigd, een plaatijzeren cylindermantel Z \ 
door tegengewicbten gebalanceerd ; hij kan een paar d.M. op en 
neer geschoven worden. Op de buis O, die van de kraan H 
55* 
