837 
De relatieve uitkomsten kunnen echter onjuist worden in het geval, 
dat tusschen twee proeven bij verschillende temperatuur eenige ani- 
sotrope korrels, die samen een isotrope groep vormen, ieder voor 
zich eene andere richting aannemen, bijv. zoo, dat de richting van 
grootste susceptibiliteit er van tot de richting van de krachtlijnen nadert; 
de gemiddelde susceptibiliteit van de groep zal dan immers veranderen. 
Men kan voorkomen, dat zoo iets onopgemerkt plaats grijpt door de 
waarnemingen bij lage temperatuur in te sluiten tusschen twee 
waarnemingen bij gewone temperatuur. Om de meer algemeene 
vraag te beantwoorden, in hoeverre eene schijnbare isotropie bij in 
werkelijkheid anisotrope stoffen bereikt kan worden door ze in meer 
of minder fijn gekorrelden toestand in buisjes van 5 tot 8 m.m. 
diameter te persen, kan men de proeven zonder verder iets aan de 
omstandigheden te veranderen, herhalen na het proefbuisje, doorbet 
om zijne as te draaien, in eene andere richting ten opzichte van de 
krachtlijnen te hebben gebracht. In twijfelachtige gevallen zijn wij op 
deze wijze te werk gegaan. 
Numerische gegevens. De beschreven klossen kunnen gedurende 
een kwartier stroomen van onderscheidenlijk 6 amp. (if) en 1 ,5 ainp. 
(i m ) verdragen ; de kracht welke zij dan op elkaar uitoefenen is 
ongeveer 25 gram. Dit is dus bij de gegeven inrichting als grens- 
waarde te beschouwen van de kracht, die met den toestel gemeten 
kan worden. Onder gunstige omstandigheden (weinig dreuning) kan 
men nog een verandering van 0,001 gram in de op den drager uit- 
geoefende kracht waarnemen. In het algemeen gaven de bestudeerde 
paramagnetische stoffen aanleiding tot aantrekkingen van eenige 
grammen, soms zelfs van meer. De nauwkeurigheid der uitkomsten 
wordt dus eerder begrensd door de nauwkeurigheid van de ampère- 
meters dan door die van den toestel zelf. Van de drie ampèremeters 
lieten twee, bij elk van welke men voortdurend op een der deel- 
strepen van de schaal instelde, toe, de relatieve gevoeligheid tot op een 
duizendste te brengen. De derde was op weinig na even nauwkeurig. Bij 
de relatieve metingen van de berekende susceptibiliteit kan men dus in 
’t algemeen eene nauwkeurigheid van 0,2 a 0,3 °/ 0 bereiken. Wat de 
absolute nauwkeurigheid betreft, deze lijdt er eenigzins onder dat men 
niet zeker is van de homogeniteit van het proefvoorwerp (zie boven) ; 
hoofdzakelijk wordt zij echter begrensd door de nauwkeurigheid van 
de bepaling van het magnetische veld, waarvan het kwadraat in de 
formule voor de susceptibiliteit voorkomt, en niet door die van den 
toestel. 
Er blijft ten slotte nog een belangrijke factor te beschouwen, nl. 
de gelijkmatigheid van de temperatuur van het bad. Storingen hierin 
