841) 
liet aantal blauwbloeiende planten in elke kuituur aangegeven. Men 
ziel hieruit, dat de verhouding van deze beide min of meer van de 
verhouding 1 : 3 afwijkt. Om de grootte van de afwijking duidelijk 
te maken is voor elke kuituur de verhouding per vier individuen 
berekend. De verkregen getallen zijn in de vierde rij aangegeven en 
in de daarop volgende de afwijkingen van deze met de theoretische 
verhouding 1 : 3. 
In de tweede plaats toont de tabel aan, dat in alle gevallen de 
afwijking in dezelfde richting is. Steeds is het aantal witbloeiende 
planten geringer dan verwacht mag worden, of zooals men het ook 
kan opvatten, het aantal blauwbloeiende grooter. Daar hier echter 
het eerste het geval is, zooals later zal blijken, zal ik in ’t vervolg 
de afwijking als een tekort aan witbloeiende planten aanduiden. 
Verder blijkt uit de tabel dat de afwijkingen, één enkele kleinere 
kuituur uitgezonderd, aanzienlijk zijn. Voor het totale aantal waar- 
nemingen van 800 witten en 3106 blauwen bedraagt de voor deze 
getallen berekende afwijking + 0.181. Voor dit aantal is de middelbare 
fout 0.027 ; de afwijking is dus ongeveer 6.5 maal grooter. Dit bewijst, 
dat de afwijking van de getalsverhouding niet aan toeval kan worden 
toegeschreven, maar dat er een bepaalde oorzaak aan ten grondslag 
moet liggen. Het is nu de vraag wat hier de oorzaak is. Van de 
vier bovengenoemde oorzaken, die het gevolg zijn van fouten of 
verkeerde onderstellingen, komen drie hier niet in aanmerking. Ten 
eerste is het aantal waarnemingen zeer groot, ten tweede is van alle 
planten het bloeien waargenomen en ten derde speelt de fluctueerende 
variabiliteit hier geen rol. Er blijft dus alleen over een onjuiste voorstel- 
ling van het aantal faktoren, waarin de beide P- vorm en verschillen. Het 
is namelijk mogelijk, dat de te verwachten getalsverhouding niet 1 : 3 is, 
dat we dus niet te doen hebben met een monohyhride kruising, of 
met een poly hybride, die zich als een monohyhride voordoet, maar 
dat er meerdere faktoren voorkomen, die de blauwe kleur der bloem 
veroorzaken. Het aantal gameten, waarin faktoren voor blauw ge- 
heel ontbreken, zal dan in verhouding geringer zijn en in de tweede 
generatie ontstaan in verhouding minder witbloeiende planten dan 
bij monohyhride kruising. Voor ’t geval, dat het aantal faktoren 
voor blauw twee bedraagt, die ieder voor zich de kleur teweeg- 
brengen, wordt de verhouding der witten en blauwen in F. 2 1 tot 
15, terwijl bij drie faktoren voor blauw de verhouding reeds 1 tot 
63 wordt. Deze verhoudingen verschillen zooveel van de waarge- 
nomene, dat de oorzaak een andere moet zijn. Ook wanneer men 
aanneemt, dat de blauwe kleur veroorzaakt wordt door nog meer 
faktoren, die afzonderlijk of in bepaalde groepen vereenigd haar 
