852 
over ’t algemeen geringer is dan bij die met klein zaad. Het is 
dus mogelijk, dat er in het witte vlas wel een neiging aanwezig is 
om een geringer aantal zaden dan het gemiddelde van het Egyptische 
te vormen, maar dat hiervan niets merkbaar is, omdat met liet 
verschil in grootte van het zaad der beide variëteiten een veel sterker 
verschil in aantal in tegengestelden zin gepaard gaat. Om dit uit te 
maken is het dus noodig den invloed van de grootte te elimineeren. 
Dit nu is in het onderhavige geval inderdaad mogelijk. Mijn vroegere 
onderzoekingen *) hebben geleerd, dat het verschil in grootte tusschen 
het zaad van het Egyptische vlas en dat van Linum angustifolium 
door meerdere faktoren wordt veroorzaakt. Tengevolge hiervan 
ontstaan in de tweede generatie vormen verschillend in grootte van 
het zaad, liggende tusschen die van de beide P- vormen. Het grootste 
aantal planten van F i vertoont echter een gemiddeld type. Hetzelfde 
geldt voor de kruising tusschen het Egyptische en het witbloeiende 
vlas. Ook hier vertoont P 3 , wat de grootte van het zaad betreft, 
een onafgebroken reeks van vormen, waarin de gemiddelden het 
sterkst vertegenwoordigd zijn. Het viel nu niet moeilijk in P 2 en 
F 3 een zeker aantal planten te vinden, die in de grootte van het 
zaad met elkaar 'overeenstemden. Onder deze bevonden zich blauw- 
bloeiende, die zooals uit het onderzoek der nakomelingschap bleek, 
homozy gotisch voor de kleur der bloem waren en hiervoor dus 
gelijk waren aan de blauwe P-vorm. Eveneens waren er witbloeiende 
planten bij. Deze zijn altijd homozygotisch en behoefden dus niet 
verder gekweekt te worden. Daar nu bij deze vormen de grootte 
van het zaad hetzelfde was, konden ze onafhankelijk daarvan voor 
het gemiddeld aantal zaden vergeleken worden. , 
Het onderzoek dezer planten gaf het volgende. Van 94 homo- 
zygote blauwbloeiende planten van F 2 en P 3 werden Tl 00 vruchten 
onderzocht. Deze gaven 6468 zaden, dat is gemiddeld 5.88. 71 wit- 
bloeiende F x en F s planten gaven in 800 vruchten 4112 zaden, dat 
is gemiddeld 5.14. Beide gemiddelde waarden staan tusschen die der 
P-vormen in, in verband met de grootte van het zaad, die eveneens 
intermediair is. Maar bovendien blijkt, dat de witbloeiende planten 
nu inderdaad een geringer gemiddeld aantal zaden in de vruchten 
hebben dan de blauwbloeiende en wel 12.6 °/ 0 van het gemiddeld 
aantal van de blauwe geringer. Dit verschil kan, het groote aantal 
der waarnemingen in aanmerking genomen, niet aan toeval worden 
toegeschreven. 
Hiermee is een tweede oorzaak van de afwijkende getalsverhou- 
h Das Verhaken fluktuierend variierender Merkmale bei der Bastardierung. Ree. 
d. Trav. bot. Néerl. Vol. 8, 1911, p. 212. 
