886 
waardoor wij in staat zijn iets te weten te komen aangaande liet 
verloop der functie b = f(v). Ter wille der nauwkeurigheid is in 
de bovenstaande formules overal de oorspronkelijke v 0 geschreven, 
en niet de daaraan gelijkgestelde b 0 . Die grootheid v B is nl. het uit 
de vergelijking der rechte middellijn geëxtrapoleerde vloeistofvolume 
bij T — 0. Uit V 2 (d, + d 9 ) — 1 = y (1 — m) volgt nl., wanneer 
d, = U en rn = 0 is, dat de gereduceerde grensdichtheid (dj) a , d.w.z. 
Vjc : ?; n , = s' — 2 (1 -f- y) wordt. Het is deze v 0 , welke in de boven- 
staande betrekkingen voorkomt. 
Op grond nu van het feit dat wanneer de aan dit grensvolume 
v 0 beantwoordende grenswaarde van b, d.w.z. b 0 , verschillend van 
v 0 wordt aangenomen, alsdan zeer ingewikkelde, zoo niet onmoge- 
lijke uitkomsten aangaande b — ƒ (y) ..worden verkregen — terwijl 
de aanname b 0 = v 0 tot betrekkelijk eenvoudige uitkomsten leidt, 
heeft mij doen besluiten b 0 met v 0 te identificeeren. Wij nemen dus 
aan, dat bij de grenswaarde van v bij T = 0 (berekend uit de for- 
mule der rechte middellijn) tevens b = v is, en dus ook p = cc. 
Wat wij derhalve in het vervolg v 0 en b 0 noemen, is hetzelfde wat 
van der Waals onder vu m en bi; m verstaat *) — met dit onderscheid 
(bij y = VJ = 0 zal blijken te zijn. Dat dit laatste inderdaad het 
geval is, volgt ook hieruit, dat in het grensgeval y — 1 / 2 (ideale 
stoffen), waar dus b fl = b 0 is, en het verloop der functie b=f(v ) 
door een rechte lijn evenwijdig aan de v-as wordt voorgesteld, nood- 
zakelijk />'„ = 0 moet wezen.’ 
Gaan wij er thans toe óver de gedaante der functie b=f{v) 
vast te stellen. Volgens hetgeen in § 1 der voorgaande verhandeling 
is opgemerkt, beschouwen wij de verandering van b met het volume 
geheel als een schijnveranderinc], en wel hoofdzakelijk op grond der 
gezamentlijke werking van twee invloeden: de vermindering van den 
factor 4 in b g = 4 m (m = kernvolume der moleculen) tot ongeveer 
2 m bij b 0 — althans bij de gewone temperaturen ; èn de daarbij 
gelijktijdig optredende invloed van tijdelijke molecunlopeenhoopingen 
(schijn associatie). Deze beide invloeden zullen de grootheid b in v — b 
van 4 m tot ongeveer 2 m doen verminderen. 
Maar bij zeer lage temperaturen, waarbij b (] steeds meer tot b 0 zal . 
naderen (zie § 7 l.c.), totdat bij T=0 br, = b 0 zou zijn, vervalt 
p Verslag van 13 Maart 1913, p. 1075, le helft; p. 1082 en p. 1085 onder; 
waar overal vtim — blim wordt aangenomen. Op p. 1081 onder wordt ook viim = v 0 
(uit de rechte diameter) gesteld. Onze v 0 en ö 0 zijn dus volmaakt dezelfde groot- 
heden ais de viim en blim van v. d. W. 
maar steeds veel kleiner dan 1 en zelfs 
