902 
verkregen. Deze bewerking geschiedde in kleine weerstandsoventjes, 
bij temperaturen van 900° tot 1000° C-; elke aanraking met eene redu- 
ceerende atmosfeer werd daarbij zorgvuldig vermeden. Dan werden de 
massa’s zeer fijn gewreven, gezeefd, en weder aan dezelfde bewerking 
onderworpen, enz., totdat de geheele massa homogeen van samen- 
stelling bleek te zijn geworden. De mengsels met eene samenstelling 
tusschen die van meta-, en ortho-silikaat, werden uit deze twee 
verbindingen zelve, en overigens op soortgelijke wijze, bereid. De 
analyses werden op de door Hillebrand aangegeven wijze 1 ), en 
steeds in duplo, verricht. 
Verontreiniging met gevormd nikkeloxyde werd zorgvuldig ver- 
meden; de aan lithiumoxyde rijke mengsels moesten in platina kroezen 
gesinterd worden, aangezien er bij het proces anders fijnverdeeld 
nikkel werd opgenomen, waardoor de smeltmassa eene fraaie lila 
kleur verkreeg. Bij het orthosilikaat bijv. gelukte het aldus, om een 
intensief violet gekleurd produkt te verkrijgen. Mengsels met een 
grooter gehalte aan Li 2 0, dan met de samenstelling van het ortho- 
silikaat overeenkomt, konden op de gewone wijze niet onderzocht 
worden, èn wegens de vluchtigheid van ’t oxyde bij de hier ter sprake 
komende temperaturen, èn wegens het feit, dat het bij gloeiing in de 
lucht gevormde peroxyde het platina, — en dus ook de thermo- 
elementen, — sterk aantast; het platina bedekt zich aan de opper- 
vlakte met eene dof olijfgroene of groengele huid, en elke exakte 
temperatuurmeting wordt aldus vrijwel onmogelijk. 
Daarentegen hebben proefnemingen in gesloten platina-vaten, zoo- 
als blijken zal, in deze gevallen wèl tot eenig gunstig resultaat 
gevoerd. (Zie § 12.) 
§ 3. De evenwichtstemperaturen werden alle op de in dit labo- 
ratorium steeds gebruikelijke wijze bepaald. Eene WoLFF’sche kom- 
pensatiebank (83 Ohm weerstand) met drie dekaden en een konstanten 
weerstand van den galvanometerketen (Diesselhorst- White), werd 
in verbinding met een gevoeligen AYRTON-MATHER-galvanometer met 
zeer korte periode, voor ’t kompenseeren der oogenblikkelijke thermo- 
kracht van het thermoelement gebezigd ; de galvanometer was zoo- 
danig ingericht, en gekalibreerd, dat een verschil van één mikrovolt 
direkt op de schaal af te lezen was. De waarnemingen met de ge- 
bezigde thermoelementen (I en II) uit platina-platinarhodiumlegeering, 
konden direkt met den stikstofgasthermometer vergeleken worden, 
door kalibratie met behulp van een te Washington geijkt standaard- 
‘) W. F. Hillebrand. Analysis oi Silicate and Carbonate Rocks, S2nd. Edit. 1910. 
