990 
heeft, de meeste kansen bieden hier uitsluitsel te «'even, ware het 
niet dat eene font in de aangenomen helling der ecliptica denzelfden 
invloed op de maansdeclinatie heeft. ^Zie ook Newcomb’s belang- 
wekkend Addendum to Chapter XI, p. 226) * 1 ). 
Scheikunde. — De Heer van der Waals biedt namens de Heeren 
A. Smits, A. Kettner en A. L. W. de Gee een voorloopige 
mededeeling aan : „Over liet pyrophorisch verschijnsel hij 
metalen” 
(Mede aangeboden dooi' den Heer Holleman). 
In een vorige mededeeling 2 ) is er op gewezen, dat het pyro- 
phorisch verschijnsel wellicht hierdoor verklaard zou moeten worden, 
dat de bij reductie van bepaalde verbindingen verkregen metalen 
betrekkelijk ver van den innerlijken evenwichtstoestand zijn verwij- 
derd, en, ten gevolge van een abnormaal groot gehalte van de 
eenvoudiger molecuulsoort, een abnormaal groot reactievermogen 
vertoonen. 
De tot nu gangbare verklaring voor dit verschijnsel, dat algemeener 
is dan misschien bekend is, (het werd waargenomen bij Cu, Bi, Pb, 
(Ni, Fe) schrijft het groote reactievermogen toe aan den zéér tijn 
verdeelden toestand ; een verklaring dus, die volkomen analoog is 
aan die voor de zoogenaamde „chemische vlag” bij phosphorus. 
Nu zou men ook nog aan de mogelijkheid kunnen denken, dat 
er bij het vrijmaken van het metaal een pyrophoor bijmengsel ontstaat, 
of dat de waterstof in het metaal eenigszins oplost of op het opper- 
vlak wordt verdicht en een katalytischen invloed uitoefent. 
Nu is echter gebleken, dat men pyrophoor ijzer verkrijgen kan 
door bij rt 350° verschillende ijzerverbindingen korten tijd in een 
waterstofstroom te verhitten. Dit gelukt met ferrooxalaat, ferrotartraat, 
ferrochloride en met de oxyden van ijzer, waaruit volgt, dat hier geen 
gemeenschappelijk bijmengsel behalve waterstof kan worden aange- 
wezen, waaraan de pyrophorisehe eigenschap zou kunnen worden 
J) Ik maak nog van deze gelegenheid gebruik om 3 drukfouten, welke in mijne 
mededeeling van April 1913 ( 21 , 1513—1530) geslopen waren, te verbeteren. 
Zij zijn : 
p. 1523 4 e kolom Bij 1S62.5 staat + .030, m. z. -f- 0 30 
„ 1900.5 „ - 6.67, „ - 0.67 
p 1527 tabel onderaan laatste kolom W — B 
l e regel staat + 50, m. z. + 5° 
3 ) Versl. Kon. Akad. v. Wet. XXI 1, 642, 27 Dec. 1913. 
