iooö 
langs de helling hoven de wanne bronnen van Tjipanas, dicht bij 
den kraterrand. In hoofdzaak zijn het vrij fijnkorrelige olivijngabbro’s, 
die door hun lichtere kleur duidelijk tegen de donkere lava afsteken. 
Het olivijngehalte is wisselend, doch doorgaans aanzienlijk. Sommige 
der insl uitseis bestaan uit basisehen plagioklaas , groenen augiet, 
olivijn en magnetiet; de min of meer afgeronde olivijnkristallen 
worden dikw ijls geheel door de augieten omsloten, terwijl deze laatste 
hoekig ten opzichte der plagioklazen zijn begrensd. Door het optre- 
den van hy persteen onder de bestanddeelen, ontstaan overgangen 
naar eigenaardige insluitsels, waarin de augiet onder de samenstel- 
lende mineralen ontbreekt, terwijl in diens plaats een sterk, van 
bruinzwart tot brninaehtig geel, pleochroïtische amphibool en helper- 
steen beide voorkomen. De plagioklaas is ook in deze insluitsels ten 
opzichte van amphibool en hy persteen vrij goed idiomorph ontwik- 
keld, terwijl afgeronde en soms onregelmatig begrensde olivijnkristallen 
door amphibool en hypersteen geheel worden omsloten. Al deze ge- 
steenten vertegenwoordigen verschillende dieptevormen der olivijn- 
bazalten, de amphibool schijnt in de effusieve equivalenten te ont- 
breken en werd hierin, of door andere kristallisatie-omstandigheden 
niet gevormd of na kristallisatie weer volkomen geresorbeerd. Omge- 
keerd wijst de afgeronde vorm der olivijnkristallen met hun verbreide 
omranding door amphibool op een resorptie van het eerstgenoemde 
mineraal in de holokristallijne gesteenten. De augietvrije insluitsels 
vertoonen een zeldzame mineraalcombinatie door het ontbreken van 
monoklienen pyroxeen en door het aanwezig zijn van olivijn, welk 
mineraal als regel in amphiboolgabbro’s en verwante gesteenten 
geheel ontbreekt. 
Olivijnvrije insluitsels zijn de equivalenten van meer andesietisehe 
gesteenten 1 welke ons van andere gedeelten in het Goentoer-complex 
bekehd zijn. In een dergelijk insluitsel werden herkend : plagioklaas, 
hypersteen en augiet beide, en magnetiet. De plagioklazen vormen 
doorgaans grootere, niet idiomorph begrensde, individuen, die kleine 
pyroxeenkristalletjes in zeer groot aantal poikiiitisch omsluiten. 
Krakntau. 
Tijdens een bezoek aan Krakatau in het begin van Mei 1913, 
werden in een der bazaltische gangen, ten Westen van den grooten 
gang van hypersteenandesiet l ), hoekige fragmenten verzameld van 
een lichtgekleurd fijn- tot middenkorrelig gesteente, dat mikroskopisch 
rijk bleek te zijn aan kwarts. Hoewel zure hypersteenandesieten de 
9 R. D. M. Verbeek, Krakatau, LI, p. 160, Batavia 1885. 
