1098 
weten dat volgens de bij 0 2 gevonden waarden van s en f de 
waarde van yj.. ongeveer 0,72 zon moeten zijn, terwijl 0,813 is 
gevonden, evenals bij Xenon. Wij hebben dit aan associatie toege- 
schreven. Ook bij C0 2 , dat tot de klasse van het acetyleen behoort, 
levert de formule een te geringe waarde van yj £ , nl. 0,85, terwijl 
0,9 gevonden is. Of ook hier associatie van de vloeistof in het spel 
is, is mij niet bekend. Tot de iso-pentaan-groep behoort ook n-pen- 
taan en andere stotfen, waarvan r l\ in de buurt van 460° a 470° 
(absoluut) ligt, en y in de buurt van 0,90 a 0,92. Voor Isopentaan 
is volgens de opgave van Yoüng y j c =0,916. De door ons in de 
tabel vermelde waarde 0,914 is een middelwaarde. Evenzeer behoort 
tot de Fluorbenzol-groep ook C 6 H 0 , CC1 4 en dergelijke stoffen met 
Ti- in de buurt van 550° a 560° absoluut, en yj c = 0,93 a 0,94. 
De opgegeven waarde 0,933 is weer een middel waarde. 
Wat H 2 0 betreft, waarvan r l\= 638, )/ Tj c = 25,26 is, hier zou een 
waarde 0,98 voor y& volgen (2y& — 1 = 0,96). Het is mij niet bekend 
of experimenteel een voldoende vaststaande waarde van y& voor 
water bekend is ; waarschijnlijk zal deze wel weer grooter dan 0,98 
zijn, omdat ook H 2 Ü geassocieerd is, zij het dan ook bij lagere tem- 
peraturen dan de kritische. 
Zelfs voor een stof met een kritische temperatuur van 900° zou 
volgens (35) y^ nog slechts 1,07 zijn. Evenwel — bij zeer hooge 
temperaturen zal bjc : b a , en dus evenzeer b £ , : b 0 , wel tot een limiet- 
waarde naderen, zoodat de coëfficiënt 0,038 bij |/ T& bij hoogere 
temperaturen waarschijnlijk geleidelijk zal afnemen. Maar hiervan is 
vooralsnog niets bekend, en 'ik zal mij dus thans onthouden van het 
aangeven van een meer algemeene uitdrukking, ontleend aan theore- 
tische beschouwingen op den grondslag der waarschijnlijkheidsrekening 
(statistische mechanica), waarvan (35), of liever (36), slechts een 
bijzonder geval zou zijn, alleen geldig voor temperaturen tot ongeveer 
600° absoluut. Ook die uitdrukking kenmerkt zich door bijzondere 
eenvoudigheid. 
Ten slotte eenige aanduidingen aangaande de bronnen der opge- 
geven waarden van 7\ en y/ t - (gevonden). 
Helium. De waarde van Tj c = 5,2 is die van Kamerlingh Onnes 
in Comm. 124 (zie ook Suppl. N°. 21). De vroegere opgaven in 
Comm. 102a, 112 en 119 wijken maar weinig van deze definitieve 
waarde af. De waarde van yj c (gevonden) volgt uit de opgave voor 
ƒ uit Comm. 124, nl. 4,46 als laagste grens. Identificeert men /met f', 
wat kier zeker geoorloofd is wegens de geringe veranderlijkheid van 
b bij Helium, dan zou uit f' = 4,5 volgen y& = y g f = 0,56. Een 
directe bepaling van yk is mij niet bekend. 
